Dergiler / Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 1

Frank Sibley'de Estetik Kavramlar ve Beğeni Duyusu Üzerine Bir İnceleme

An Examination of Aesthetic Concepts and the Taste in Frank Sibley

Alper Elvan Polat(BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, FELSEFE (DR))0000-0001-9357-7359
Sayfa
259–281
Yayın Tarihi
2024-03-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Sibley'in adı geçen eseri temele alınarak estetik tartışmalarında sıkça atıfta bulunulan ve Sibley tarafından özgün bir biçimde ele alınan “estetik kavramlar” ve “beğeni duyusu” kavramları incelenerek serimlenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Estetik, 18. yüzyılda ilk defa Baumgarten tarafından felsefi bir terim olarak ele alındıktan sonra estetik alanının temel problemlerinden biri de güzellik kavramı ve beğeni duyusunun neliğini belirlemek olarak karşımıza çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda bu problemin kökleri Platon'a kadar dayandırılabilirken 20. yüzyıl, sanat akımlarının ve sanatsal faaliyetlerin çeşitlendiği bir dönem olması yönüyle estetik alanındaki çalışmalar açısından pek çok farklı fikrin de öne çıktığı bir dönem olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Sibley'in adı geçen eseri temele alınarak estetik tartışmalarında sıkça atıfta bulunulan ve Sibley tarafından özgün bir biçimde ele alınan “estetik kavramlar” ve “beğeni duyusu” kavramları incelenerek serimlenmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Felsefe · Estetik · Sanat

Özet

Estetik, 18. yüzyılda ilk defa Baumgarten tarafından felsefi bir terim olarak ele alındıktan sonra estetik alanının temel problemlerinden biri de güzellik kavramı ve beğeni duyusunun neliğini belirlemek olarak karşımıza çıkmıştır. Bu doğrultuda bu problemin kökleri Platon'a kadar dayandırılabilirken 20. yüzyıl, sanat akımlarının ve sanatsal faaliyetlerin çeşitlendiği bir dönem olması yönüyle estetik alanındaki çalışmalar açısından pek çok farklı fikrin de öne çıktığı bir dönem olmuştur. Bu yüzyılda Frank Noel Sibley, “Estetik Kavramlar (Aesthetic Concepts)” adı altında birleştirdiği çalışmalarıyla felsefe çevrelerinde yeni bir tartışma başlatmış ve estetiğin sınırlarının belirlenmesi için estetik kavramlar ile estetik-dışı kavramlar ayrımı yapmış; bu ayrımın temeline de her insanda doğuştan bir potansiyel olarak bulunduğunu iddia ettiği beğeni duyusu kavramını yerleştirmiştir. Bu çalışmada Sibley'in adı geçen eseri temele alınarak estetik tartışmalarında sıkça atıfta bulunulan ve Sibley tarafından özgün bir biçimde ele alınan “estetik kavramlar” ve “beğeni duyusu” kavramları incelenerek serimlenmeye çalışılmıştır.

Abstract

After aesthetics was first discussed as a philosophical term by Baumgarten in the 18th century, one of the main problems of the field of aesthetics was to determine the concept of beauty and the nature of the sense of taste. In this direction, while the roots of this problem can be traced back to Plato, the 20th century was a period in which many different ideas came to the fore in terms of studies in the field of aesthetics, as it was a period in which art movements and artistic activities diversified. In this century, Frank Noel Sibley initiated a new debate in philosophical circles with his works he combined under the name of "Aesthetic Concepts" and made a distinction between aesthetic concepts and non-aesthetic concepts in order to determine the boundaries of aesthetics; at the basis of this distinction, he placed the concept of the sense of taste, which he claimed that every human being has an innate potential. In this study, based on Sibley's aforementioned work, the concepts of "aesthetic concepts" and "taste", which are frequently referred to in aesthetic discussions and which are handled in an original way by Sibley, are analysed and tried to be presented.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Polat, A. E. (2024). Frank Sibley'de Estetik Kavramlar ve Beğeni Duyusu Üzerine Bir İnceleme. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, Cilt: 23 Sayı: 1, 259–281. https://doi.org/10.20981/kaygi.1428007

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Bonasio, G. (2014). Aesthetic Pleasure: Cognition and Emotion in the Aesthetic Concepts. Remarks after Sibley’s works. Rivista di estetica, (55), 183-201. https://doi.org/10.4000/estetica.1013
  2. Budd, M. (2002). Sibley’s Aesthetics [Review of Approach to Aesthetics: Collected Papers on Philosophical Aesthetics; Aesthetic Concepts: Essays after Sibley, by F. Sibley, J. Benson, B. Redfern, J. R. Cox, E. Brady, & J. Levinson]. The Philosophical Quarterly (1950-), 52(207), 237–246. (Stable URL: http://www.jstor.org/stable/3542847).
  3. Croce, B. (2019). Estetik (Çev. İsmail Tunalı). İstanbul: Fol Kitap.
  4. Kivy, P. (1968). Aesthetic Aspects and Aesthetic Qualities. The Journal of Philosophy, 65(4), 85–93. https://doi.org/10.2307/2024481
  5. Sauchelli, A. (2014). Sibley on ‘Beautiful’and ‘Ugly’. Philosophical Papers, 43(3), 377-404. https://doi.org/10.1080/05568641.2014.976441
  6. Scruton, R. (2015). Modern Felsefenin Kısa Tarihi (Çev. Utku Özmakas – Ü. Hüsrev Yolsal). Ankara: Dipnot Yayınları.
  7. Sibley, F. (1959). Aesthetic Concepts. The Philosophical Review, 68(4), 421–450. https://doi.org/10.2307/2182490
  8. Sibley, F. (1965). Aesthetic and Nonaesthetic. The Philosophical Review, 74(2), 135–159. https://doi.org/10.2307/2183262
  9. Sibley, F. (2001). Aesthetic Judgements: Pebbles, Faces, and Fields of Litter. Approach to Aesthetics, pp. 176-189. https://doi.org/10.1093/0198238991.003.0013
  10. Tunalı, İ. (2009). Felsefeye Giriş (2. Basım). İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.