Dergiler / Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi / 2026 / Cilt: 25 Sayı: 2

Delilcilik ve Unutulan Delil İtirazı

Evidentialism and The Problem of Forgotten Evidence

Sayfa
25–43
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale, delilciliğe getirilmiş en önemli itirazlardan biri olan unutulan delil itirazını ve delilciliğin bu eleştiriye yönelik cevaplarını değerlendirmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Delilcilik, epistemolojide doğru inancı bilgiye dönüştüren ve bilginin temel koşulu sayılan gerekçelendirme ile ilgili bir kuramdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Farklı türleri olsa da bu kuramın ana iddiası; bir inancın gerekçeli sayılabilmesi için inancın oluşturulduğu zamanda, failin, inancını destekleyen delillere sahip olmasının kesin bir şart olduğudur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale, delilciliğe getirilmiş en önemli itirazlardan biri olan unutulan delil itirazını ve delilciliğin bu eleştiriye yönelik cevaplarını değerlendirmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:epistemloji · Gerekçelendirme · Delilcilik

Özet

Delilcilik, epistemolojide doğru inancı bilgiye dönüştüren ve bilginin temel koşulu sayılan gerekçelendirme ile ilgili bir kuramdır. Farklı türleri olsa da bu kuramın ana iddiası; bir inancın gerekçeli sayılabilmesi için inancın oluşturulduğu zamanda, failin, inancını destekleyen delillere sahip olmasının kesin bir şart olduğudur. Delilciliğe göre inancı destekleyen delil ortadan kalktığında inancın gerekçelendirilmesi de ortadan kalkar. Özellikle çağdaş dönemde Earl Conee ve Richard Feldman tarafından savunulan delilciliğe karşı yöneltilen en önemli eleştirilerden biri, unutulan delil itirazıdır. Bu itiraz, bir failin bir zamanlar inancını destekleyen güçlü delillere sahip olduğu fakat zamanla bu delilleri unuttuğu durumlara odaklanır. İtirazın iddiasına göre bu tür gerekçelendirilmiş inançların, unutulan delil sonrası da gerekçeli kalmasını delilcilik açıklamakta yetersizdir. Delilciler bu eleştiriye genellikle içselci bir bakış açısıyla yanıt verirler. Unutulan delillerin yokluğunda dahi, failin mevcut zihinsel durumunda inancını desteklemeye devam eden başka delil sayılabilecek unsurların bulunduğunu öne sürerler ya da delilin tanımını geliştirirler. Bu makale, delilciliğe getirilmiş en önemli itirazlardan biri olan unutulan delil itirazını ve delilciliğin bu eleştiriye yönelik cevaplarını değerlendirmektedir.

Abstract

Evidentialism is a theory of justification in epistemology. It holds that a belief is justified, if the agent has supporting evidence at the moment the belief is formed. Especially in the contemporary period, Earl Conee and Richard Feldman have defended this view. The forgotten evidence objection is a powerful critique to evidentialism. This objection focuses on cases where an agent once possessed strong evidence supporting a belief, but over time, he has forgetten that evidence. The objection argues that evidentialism is inadequate in explaining why such justified beliefs remain justified even after the original evidence has been forgotten. The core tension is this: according to evidentialism, when the evidence disappears, the justification is instantly lost. In response, evidentialists, emphasizing an internalist perspective, argue that the agent’s current mental state contains other elements that can count as an evidence. Also some evidentialists develop the definition of internalism itself. This article evaluates the problem of forgotten evidence, which is one of the most significant objections raised against evidentialism, and the responses offered by evidentialists to this objection.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kütükcü, E. (2026). Delilcilik ve Unutulan Delil İtirazı. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 2, 25–43. https://doi.org/10.20981/kaygi.1923715

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Barnett, D. J. (2025). “Internalism, stored beliefs, and forgotten evidence”. URL: https://philarchive.org/archive/BARISB-3
  2. Clifford, W. K. (2013). İnanma ahlakı. (N. Mehdiyev, Çev. ). M. Peterson & W. Hasker vd. (Ed.). Din Felsefesi: Seçme Metinler. İstanbul: Küre Yayınları: 143-150.
  3. Conee, E. &Feldman, R. (2004). Evidentialism: Essays in Epistemology. Oxford: Oxford University Press.
  4. Conee, E. &Feldman, R. (2010). Earl Conee and Richard Feldman. Dancy, J. & Sosa, E. (Ed.). A Companion to Epistemology. Malden, MA: Wiley-Blackwell.
  5. Conee, E. &Feldman, R. (2011). Response to Goldman. Dougherty, T (Ed.). Evidentialism and its Discontents. Oxford, GB: Oxford: Oxford University Press: 302-306.
  6. Dogramaci, S. (2015). Forget and forgive: A practical approach to forgotten evidence. Ergo: An Open Access Journal of Philosophy 2: 645- 677.
  7. Dougherty, T. (2011). Introduction. Dougherty, T (Ed.). Evidentialism and its Discontents. Oxford, GB: Oxford: Oxford University Press: 1-15.
  8. Fratantonio Giada (2023). Evidentialism. Kurt Sylvan (ed.). The Blackwell Companion to Epistemology, URL: https://philpapers.org/archive/FRAEUO.pdf
  9. Gettier, E. L. (1963). Is justified true belief knowledge?. Analysis 23 (6):121-123.
  10. Goldman, A. (1999). Internalism exposed. The Journal of Philosophy, cilt 96, no. 6: 271-293.
  11. Goldman, A. (2011). Toward a synthesis of reliabilism and evidentialism? or: Evidentialism’s troubles, reliabilism’s rescue package. Dougherty, T (Ed.). Evidentialism and its Discontents. Oxford, GB: Oxford: Oxford University Press: 254-280.
  12. Huemer, M. (2010). Foundations and coherence. Dancy, J. & Sosa, E. (Ed.). A Companion to Epistemology. Malden, MA: Wiley-Blackwell.
  13. Ichikawa, J. & Steup, M. (2001). The analysis of knowledge. Stanford Encylopedia of Philosophy. URL: https://plato.stanford.edu/entries/knowledge-analysis/.
  14. McCain, K. (2015). Is forgotten evidence a problem for evidentialism?. The Southern Journal of Philosophy, 53(4): 471–480. doi:10.1111/sjp.12152.
  15. Mittag, D. M. (2004). Evidentialism. Internet Encyclopedia of Philosophy. URL: https://iep.utm.edu/evidentialism/#SH5a
  16. Pappas, G.S. (1980). Lost justification. Midwest Studies In Philosophy, 5: 127-134.
  17. Platon. (2016). Theaitetos. (B. Akar, Çev.). Ankara: BilgeSu Yayınları.
  18. Steup, M. (2010). Justification. Dancy, J. & Sosa, E. (Ed.). A Companion to Epistemology. Malden, MA: Wiley-Blackwell