Dergiler / Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Cilt: 35

21. YÜZYILDA EĞİTİM MODELİ VE TASARIM EĞİTİMİ MEKÂNLARI BAĞLAMINDA HİBRİT MEKÂN ANLAYIŞI

THE CONCEPT OF HYBRID SPACE IN THE CONTEXT OF 21ST-CENTURY EDUCATION MODELS AND DESIGN EDUCATION ENVIRONMENTS

Yağmur Ekici(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6631-633X
Tülay Canbolat(ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ, MİMARLIK FAKÜLTESİ)0000-0002-3591-6575
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-01-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, tasarım eğitimi mekânlarının yalnızca fiziksel stüdyo alanlarıyla sınırlı kalmadığını; dijital teknolojilerle desteklenen, esnek, etkileşimli ve çok boyutlu hibrit mekânlara dönüştüğünü göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tasarım eğitimi, etkileşime ve deneyime dayalı bir öğrenme süreci gerektirmektedir. 21. yüzyılda yaşanan pandemi, küresel krizler ve hızlı teknolojik gelişmeler, tasarım eğitiminde kullanılan mekânların ve pedagojik yaklaşımların yeniden ele alınmasını zorunlu kılmış; bu bağlamda hibrit eğitim modeli ve hibrit mekân anlayışı ön plana çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın yöntemi, hibrit eğitim modelini uzun süredir uygulayan, fiziksel ve dijital öğrenme ortamlarını bütüncül biçimde ele alan ve farklı tasarım disiplinlerini temsil eden dört köklü üniversitenin (MIT, RISD, RIT ve MSU) tasarım eğitimi mekânlarının incelenmesine dayanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, tasarım eğitimi mekânlarının yalnızca fiziksel stüdyo alanlarıyla sınırlı kalmadığını; dijital teknolojilerle desteklenen, esnek, etkileşimli ve çok boyutlu hibrit mekânlara dönüştüğünü göstermektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hibrit Mekân · Hibrit Eğitim · Tasarım Eğitimi

Özet

Tasarım eğitimi, etkileşime ve deneyime dayalı bir öğrenme süreci gerektirmektedir. 21. yüzyılda yaşanan pandemi, küresel krizler ve hızlı teknolojik gelişmeler, tasarım eğitiminde kullanılan mekânların ve pedagojik yaklaşımların yeniden ele alınmasını zorunlu kılmış; bu bağlamda hibrit eğitim modeli ve hibrit mekân anlayışı ön plana çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, tasarım eğitimi mekânları bağlamında hibrit mekân kavramının kuramsal altyapısını ortaya koymak ve hibrit mekânların eğitim süreçlerine nasıl entegre edildiğini incelemektir. Çalışma kapsamında öncelikle tasarım eğitimi, hibrit eğitim ve hibrit mekân kavramlarına ilişkin kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın yöntemi, hibrit eğitim modelini uzun süredir uygulayan, fiziksel ve dijital öğrenme ortamlarını bütüncül biçimde ele alan ve farklı tasarım disiplinlerini temsil eden dört köklü üniversitenin (MIT, RISD, RIT ve MSU) tasarım eğitimi mekânlarının incelenmesine dayanmaktadır. Seçilen üniversitelere ait literatürde yer alan görsel veriler literatür temelli tanımlanan bilgi, hareket, teknoloji ve simülasyon parametreleri çerçevesinde; fiziksel, sanal, siber ve hiper mekânlar bağlamında nitel, betimleyici ve karşılaştırmalı bir araştırma olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, tasarım eğitimi mekânlarının yalnızca fiziksel stüdyo alanlarıyla sınırlı kalmadığını; dijital teknolojilerle desteklenen, esnek, etkileşimli ve çok boyutlu hibrit mekânlara dönüştüğünü göstermektedir. Çalışma, 21. yüzyıl tasarım eğitiminde mekân kavramının dönüşümüne ilişkin kuramsal bir çerçeve sunarak, gelecekte tasarlanacak eğitim mekânlarına yönelik çıkarımlar üretmektedir.

Abstract

Design education requires a learning process based on interaction and experience. The pandemic, global crises, and rapid technological advancements of the 21st century have necessitated a reassessment of the spaces and pedagogical approaches used in design education; in this context, the hybrid education model and the concept of hybrid spaces have come to the forefront. The aim of this study is to reveal the theoretical basis of the hybrid space concept within the context of design education spaces and to examine how hybrid spaces are integrated into educational processes. The study first involved a comprehensive literature review on design education, hybrid education, and hybrid space concepts. The research method is based on the examination of the design education spaces of four established universities (MIT, RISD, RIT, and MSU) that have long implemented the hybrid education model, holistically addressing physical and digital learning environments and representing different design disciplines. Visual data from the literature of the selected universities were analyzed as a qualitative, descriptive, and comparative study within the framework of the literature-based parameters of information, movement, technology, and simulation; in the context of physical, virtual, cyber, and hyperspaces. The findings show that design education spaces are not limited to physical studio areas; they are transforming into flexible, interactive, and multidimensional hybrid spaces supported by digital technologies. This study provides a theoretical framework for the transformation of the concept of space in 21st-century design education, generating implications for future educational spaces.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ekici, Y., Canbolat, T. (2026). 21. YÜZYILDA EĞİTİM MODELİ VE TASARIM EĞİTİMİ MEKÂNLARI BAĞLAMINDA HİBRİT MEKÂN ANLAYIŞI. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1585965

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (39)

  1. Anders, P., (2004). Cybrid principles: Guidelines for merging physical and cyberspaces, Technoetic Arts: A Journal of Speculative Research, 2(3).
  2. Bozdağ, N., (2013), Gerçeklik ve mekân: melez mekân mimarlığı, Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  3. Clarck R. C., & Mayer, R. E. (2003). E-learning and the science of ınstruction (2 nd ed.), San Fransisco: Pfeiffer Publishing.
  4. Crowther, P., (2013). Understanding the signature pedagogy of the design studio and the opportunities for ıts technological enhancement,” Journal of Learning Design 6(3), 18-28.
  5. Çetin, Z.M., (2019), Tasarım eğitiminde transdisipliner yaklaşım. Yüksek lisans tezi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  6. Doğan, N., (2020). Mekânların dijitalleşmesi ve yeni tüket(tir)me stratejileri. In D. Öcal ve H. Polat (Eds.), Dijital Reklamcılık (1. Baskı, 185-209). Ankara: Nobel Yayınevi
  7. Fettahoğlu, E., (2023). İç mekânda dijital deneyim tasarımı: Sanat- Mimarlık ara kesitinde hibrit mekânlar. Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  8. Findeli, A., (2001). Rethinking design education for the 21st century: Theoretical, methodological, and ethical discussion. Design issues, 17(1), 5-17.
  9. Finn, A. and Bucceri, M., (2004), A case study approach to blended learning, Los Angeles: Centra Software. Retrieved March 3
  10. Güzelci, O. Z., Şen Bayram, A. K., Alaçam, S., Güzelci, H., Akkuyu, E. I., & Şencan, İ. (2021). Design tactics for enhancing the adaptability of primary and middle schools to the new needs of postpandemic reuse. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 15(1), 148-166.
  11. Heskett, J. (2013)., Tasarım (çev. E. Uzun). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları. (Eserin orijinali 2002’de yayınlandı).
  12. Hüseyin, E., & Kocasarac, H. (2022). Uzaktan eğitimin dünyadaki tarihsel gelişiminin incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilim ve Teknoloji Dergisi, 8(3), 191-213.
  13. Krippendorff, K., (1989). “On the essential contexts of artifacts” or on the proposition that “Design is making sense (of things).” Design Issues 5(2), 9- 39.
  14. Mitcham, C., (1995). Ethics into design. In R. Buchanan & V. Margolin (Eds.), Discovering design, explorations in design studies, 173-189. Chicago and London: The University of Chicago Press.
  15. Paker Kahvecioğlu, N., (2001). Mimari tasarım eğitiminde bilgi ve yaratıcılık etkileşimi. Doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  16. Salama, A. M. (2022). Knowledge spaces in architecture and urbanism–a preliminary five-year chronicle. Archnet-IJAR: International Journal of Architectural Research, 16(1), 1-25.
  17. Salama, A. M. (2023). Coronavirus questions that will not go away: interrogating urban and socio-spatial implications of COVID-19 measures. Emerald Open Research, 1(5).
  18. Seylan, A. (2005). Temel Tasarım. Samsun: M-Kitap Dağdelen Basın Yayın Ltd. Şti.
  19. Simon, H. (1996)., The Sciences of the Artificial (3rd ed.) MIT Press
  20. Usta, E. (2007)., Harmanlanmış öğrenme ve çevrimiçi öğrenme ortamlarının akademik başarı ve doyuma etkisi. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
  21. Valiathan, P., (2002), Blended learning models. Learning Circuits ASTD’s Source for E-learnig.
  22. Yazıcı, H., (2018), Sanat ve tasarım eğitiminde hibrit uygulamalar: karıştırılmış gerçeklik (mixed reality) uygulamalarının incelenmesi. Yüksek lisans tezi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  23. Waks, L. J., (2001). Donald Schon’s philosophy of design and design education. International Journal of Technology and Design Education 11 (1): 37– 51. doi:10.1023/A:1011251801044.
  24. https://sozluk.gov.tr/ Erişim Tarihi: 01.03.2024
  25. https://globalvizyon.com/mit-massachusettsteknoloji-enstitusu-hakkinda/ Erişim Tarihi: 07.06.2024
  26. https://www.risd.edu/ Erişim Tarihi: 11.06.2024
  27. https://www.risd.edu/about/history-andtradition Erişim Tarihi: 11.06.2024
  28. https://www.rit.edu/about-rit Erişim Tarihi: 14.06.2024
  29. https://www.msstate.edu/academics/college-of-architecture-artand-design Erişim Tarihi: 14.06.2024
  30. https://www.caad.msstate.edu/videos/caad-msu Erişim Tarihi: 03.06.2025
  31. https://www.lwa-architects.com/project/mit-school-of-architecture-andplanning/ Erişim Tarihi: 07.06.2024
  32. https://www.lwa-architects.com/project/mit-school-of-architecture-andplanning/ adresinden 07.06.2024 tarihinde elde edinilmiştir.)
  33. https://www.youtube.com/watch?v=dE4wYfWeqlM Erişim Tarihi: 07.06.2024
  34. https://www.risd.edu/news/stories/risd-participates-in-microsoft-vr-study Erişim Tarihi: 11.06.2024
  35. https://www.risd.edu/news/stories/furniture-design-students-wanteddesignexhibition Erişim Tarihi: 11.06.2024
  36. https://coworks.risd.edu/ Erişim Tarihi: 11.06.2024: https://www.rit.edu/facilities/vr-ar-lab Erişim Tarihi: 14.06.2024
  37. https://www.rit.edu/news/rit-researchers-explore-augmented-reality-conceptsreal-estate-and-property-management Erişim Tarihi: 14.06.2024
  38. http://www.msstate.edu/state-spotlight/2019/01/virtual-reality-classroom Erişim Tarihi: 14.06.2024
  39. https://www.cavs.msstate.edu/research/vr_ar.php Erişim Tarihi: 14.06.2024