Dergiler / Diyanet İlmi Dergi / 2019 / Cilt: 55 - Sayı: 3

TEFSİR FAALİYETLERİNDE MÜBHEMÂTÜ’L-KUR’ÂN İLMİNİN YERİ: EBÛ MANSÛR ELMÂTÜRÎDÎ (Ö. 333/944) ÖRNEĞİ

THE PLACE OF MUBHAMAT AL-QUR’AN IN TAFSIR STUDIES: THE CASE OF ABU MANSUR AL- MĀTURĪDĪ (D. 333/944)

Sayfa
751–781
Yayın Tarihi
2019-09-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, tefsirinde rivâyet ve dirâyeti etkin bir şekilde mezceden Mâtürîdî’nin mübhemâtu’l- Kur’ân ilmine yaklaşımı araştırılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kur’ân-ı Kerim, topluma doğrudan müdahale eden ve hayatın olağan şartları içerisinde yaşanmışlık tecrübesiyle şekillenen ilahi kelâm (söz) olarak muhataplarıyla buluştu.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yöndeki çalışmalar ilk dönemde esbâb-ı nüzûl, müşkilu’l-Kur’ân, müteşâbihi’l-Kur’ân ve mecâzu’l-Kur’ân gibi farklı başlılar altında yapılmışsa da daha sonra Mübhemâtu’l-Kur’ân başlığıyla müstakil çalışmalar yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, tefsirinde rivâyet ve dirâyeti etkin bir şekilde mezceden Mâtürîdî’nin mübhemâtu’l- Kur’ân ilmine yaklaşımı araştırılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tefsir · Ulûmu’l-Kur’ân · Mübhemâtu’l-Kur’ân

Özet

Kur’ân-ı Kerim, topluma doğrudan müdahale eden ve hayatın olağan şartları içerisinde yaşanmışlık tecrübesiyle şekillenen ilahi kelâm (söz) olarak muhataplarıyla buluştu. Vahyin nüzûlüne şahit olan sahabe sadece âyetlerin metinlerine değil, aynı zamanda arkaplanda yaşanılan olaylara da vakıftı. Dolayısıyla âyetleri anlamada pek sıkıntı yaşamadılar. Kur’ân’ın metin bütünlüğü korunarak, iki kapak arasında sonraki nesillere aktarıldı. Nüzûl sürecinden uzaklaştıkça âyetlerin tefsirine duyulan ihtiyaç da arttı. Sahabe döneminde başlayan Kur’ân araştırmaları içerik ve yöntem bakımından giderek artan yoğun bir çabanın ürünü olarak, erken sayılabilecek bir dönemde ulûmu’l-Kur’ân başlığı altında usûl çalışmalarına konu oldu. Ulûmu’l-Kur’ân’ın araştırma alanlarından birisi de mübhehâmatu’l-Kur’ân’dır. Bu ilmin konusu, kendisinden ne kastedildiği açık bir şekilde beyan edilmemiş ibarelerdir. Bu yöndeki çalışmalar ilk dönemde esbâb-ı nüzûl, müşkilu’l-Kur’ân, müteşâbihi’l-Kur’ân ve mecâzu’l-Kur’ân gibi farklı başlılar altında yapılmışsa da daha sonra Mübhemâtu’l-Kur’ân başlığıyla müstakil çalışmalar yapılmıştır. Erken dönemde telif edilen tefsirlerden biri de İmâm-ı Mâtürîdî’nin Te’vilâtu Ehli’s- Sünne’sidir. Bu çalışmada, tefsirinde rivâyet ve dirâyeti etkin bir şekilde mezceden Mâtürîdî’nin mübhemâtu’l- Kur’ân ilmine yaklaşımı araştırılacaktır.

Abstract

The Holy Qur’an was revealed as divine words depending on the experiences in the usual circumstances of life and in such a way as to intervene the life directly. The Companions who witnessed the revelation were aware not only of the texts of the verses, but also of the relevant events in the background. Therefore, they could easily understand the revealed verses. The textual integrity of the Qur’an was preserved and passed on to future generations between two covers. The need for the interpretation of the meaning of the verses has increased over time after the period of revelation. The Qur’anic studies that emerged at the time of the Companions became the subject of methodical studies under the title of ulum al-Qur’an in a considerably early period as a result of increasing hard efforts in terms of content and method. One of the research areas of ulum al-Qur’an is Mubhemat al-Qur’an. The subject of this science is the inscriptions that have not been explained clearly. Although the early works in this area were carried out under different titles such as asbab al-nuzul, mushkil al- Qur’an, muteshabih al- Qur’an and majaz al- Qur’an, independent studies were carried out under the title of Mubhamat al-Qur’an later. One of the early tafsirs published in the early period is Imam al-Maturidi’s Ta’wilat Ahl al-Sunnah. This study aims to explore al-Maturidi’s approach to the science of Mubhamat al-Qur’an, departing from his tafsir in which he effectively synthesized riwayat and dirayat.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAY, H. (2019). TEFSİR FAALİYETLERİNDE MÜBHEMÂTÜ’L-KUR’ÂN İLMİNİN YERİ: EBÛ MANSÛR ELMÂTÜRÎDÎ (Ö. 333/944) ÖRNEĞİ. Diyanet İlmi Dergi, Cilt: 55 - Sayı: 3, 751–781. https://ajindex.com/articles/114636

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Adnevî, Ahmed b. Muhammed. Ṭabaḳatu’l-müfessîrîn. Thk. Süleyman b. Salih. Suudi Arabistan: Mektebetu’l-‘Ulûm, 1997.
  2. Albayrak, Halis. “Mubhematu’l-Kur’ân İlmi ve Kur’ân Tefsirindeki Yeri”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 32 (1992): 155-182.
  3. Bakkal, Mustafa Cihad. “Kıssalar Bağlamında Mâtürîdî’nin Kur’ân’daki Mübhemlere Bakışı”. Ekev Akademi Dergisi 21/72 (Güz 2017): 195-214. Bursavî, İsmail Hakkı. Rûhu’l-beyân. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikir, ts. Cevherî, İsmâil b. Hammad. eṣ-Ṣıḥâḥ. Thk. Ahmed Abdülgafûr Attâr. 6 Cilt. Beyrut: Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, 1987. Cürcânî, Seyyid Şerîf. Risâle fî uṣûli’l-ḥadîs. Riyâd: Mektebetu’r-Rüşd, 1407. Çalışkan, İsmail. “Tefsirde Mâtürîdî’yi Keşfetmek: İmam Mâtürîdî ve Te’vîlâtu’l-Kur’ân’ın Tefsir İlmindeki Yeri”. Milel ve Nihal 7/2 (Mayıs- Ağustos 2010): 67-93.
  4. Demirci, Muhsin. Tefsir Usûlü. İstanbul: İFAV, 2016. Ebû Hayyân el-Endelüsî. el-Baḥrü’l-muḥîṭ fi’t-tefsîr. Thk. Sıdkî Muhammed Cemîl. 10 Cilt. Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1999. Ezdî, Abû Bekr Muhammed b. Düreyd. Cemheretu’l-luġa. Thk. Remzî Münîr Baklebekî. 3 Cilt. Beyrut: Dâru’l-‘İlm lil Melâyîn, 1987. Ezherî, Muhammed b. Ahmed. Tehẕîbu’l-luġa. Thk. Muhammed İvad. 15 Cilt. Beyrut: Dâr İhyâu’t-Turâsi’l-Arabî, 2001. Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed. Ḳavâ‘idu’l-‘aḳa’id. Thk. Musa Muhammed Ali. Beyrut: Âlemu’l-Kutub, 1985.
  5. Gezer, Süleyman. “Kur’ân’daki Belirsiz Anlatımlar/Mübhemât Sözlü Dil Bağlamında Bir Yaklaşım”. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/2 (Aralık 2002): 253-264. İbn Âşûr, Mahmûd et-Tahir. et-Tahriru’l-vecîz. 40 Cilt. Tunus: Dâru’t- Tûnusiyye li’n-Neşr, 1984.
  6. İbn Kutluboğa, Ebu’l-Adl Zeynuddîn Kasım. Tâcu’t-terâcim. Thk. Muhammed Hayr Ramazân Yûsuf. Dımaşk: Dâru’l-Kalem, 1992. İbn Manzûr. Lisânu’l-Arab. 15 Cilt. Beyrut: Daru Sadr, 1414. İbn Teymiyye, Takıyyuddîn. Der’u te‘âruḍi’l-‘aḳl ve’n-naḳl. Thk. Muhammed Reşâd Sâlim. Suudi Arabistan: Câmi’atu’l-İmâm Muhammed b. Su‘ûd İslâmiyye, 1991. İbnu’l-Enbârî. eẓ-Ẓâhir fî me‘ânî kelimâti’n-nâs. Thk. Hâtim Sâlih ed- Dâmin. Beyrut: Müessesetu’r-Risâle, 1992. İmrâni, Yahyâ b. Ebu’l-Hayr. el-İntiṣâr fi’r-red ‘ale’l-Ḳaderiyyeti’l- eşrâr. Suûd b. Abdülaziz. Riyad: Advâu’s-Selef, 1999. İsfehânî, Hüseyin b. Muhammed. el-Müfredât fî ġarîbi’l-Ḳur’ân. Thk. Safvan Adnan ed-Dâvudî. Beyrut: Dâru’l-Kalem, 1412. Hafâcî, Şehâbeddîn Ahmed b. Muhammed. Ḥâşiyetu’ş-Şihâb ‘alâ Tefsîri’l-Beyḍâvî. 8 Cilt. Beyrut: Dâr Sadr, ts. Halîl b. Ahmed, Kitâbu’l-‘ayn. Thk. Mehdî el-Mahzûmî v.dğr. 8 Cilt. Dâr ve Mektebetu’l-Hilâl, ts