Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightXV. asrın ikinci yarısında kaleme alınan el-Kevseru’l-cârî , yazıldığı dönem itibarı ile İstanbul ve civarındaki ilmî muhîtte yaygın olan hadis kaynaklarına kısmî de olsa ışık tutması açısından önem arz etmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Molla Gürânî, ilmî tahsilini bugünkü Irâk, Türkiye, Suriye ve Mısır bölgelerinde aralarında İbn Hacer ve Makrîzî gibi devrinin önde gelen hocalarından ders alarak tamamlamıştır. Mısır’da dönemin sır kâtiplerinden Kemaleddin İbnü’l-Bârizî’nin yanında önemli bir mevki elde etmiş ve Memlük sultanlarından Zâhir Çakmak’ın nedîmleri arasına girmiştir. Daha sonrasında Anadolu’ya gelen Molla Gürânî, Fatih Sultan Mehmed’e hocalık yapmış ve Fatih döneminde kazaskerlikten şeyhülislamlığa kadar yükselerek sekiz yıl devam ettiği bu görevi sırasında vefat etmiştir. Osmanlı ilmî hayatında ve devlet ricâli arasında önemli bir yere sahip olan Molla Gürânî; kıraat, tefsir, fıkıh usûlü ve hadis alanındaki çalışmaları ile temâyüz etmiş bir alimdir. Müellifi n el- Kevseru’l-cârî ilâ Riyâdı ehâdîsi’l-Buhârî isimli şerhi, Anadolu’da kaleme alınan ilk Buhârî şerhidir. XV. asrın ikinci yarısında kaleme alınan el-Kevseru’l-cârî , yazıldığı dönem itibarı ile İstanbul ve civarındaki ilmî muhîtte yaygın olan hadis kaynaklarına kısmî de olsa ışık tutması açısından önem arz etmektedir.
Abstract
Mullah Kūrānī completed his scholarly education by taking courses from prominent teachers of the period such as Ibn Hajar and Makrîzî in regions which are now covered by Iraq, Turkey, Syria and Egypt. He got an important position staying by Kemaleddin Ibn al-Bârizî, one of the contemporary privy secretaris in Egypt, and became one of the courtiers of Zâhir Çakmak, a Mamluk sultan. Then, coming to Anatolia, Mullah Kūrānī became the teacher of Sultan Mehmed the Conqueror, and promoting from kadi-ul askerhood to shaykh al-islamhood, he continued his eight years work until he died. Having an important place in the Ottoman science and state offi cials, Mullah Kūrānī is a distinguished scholar with his studies on recitation, exegesis, fi qh procedures and hadith. His work called al-Kawthar al-Jārī ilá Riyā_ Ahādīth al-Bukhari is the fi rst commentary of Bukhari written in Anatolia. al-Kawthar al-Jārī , written in the second half of the XV century, is important as it sheds light on hadith references common in scientifi c circles in and around Istanbul of the period, though partly. Primarily narrative books, this work introduces Gürânî’s Garîbu’l-Hadith, his hadith methodology, Rijal sources as well as his method of utilizing from previous sources and primary works he applied. On the other hand, Gürânî compiled al-Kawthar al-Jārī soon after Ibn Hajar’s Fath al-Bârî and Aynî’s Umdetü’l-Kârî . Comparing al- Kawthar al-Jārī ’s sources to those of Fath al-Bârî and Umdetü’l-Kârî is important in terms of determining the specifi c sources that Gürânî used. In this context, sources frequently cited by the author are compared to the commentaries of Ibn Hajar and Aynî from time to time. Also, the sources of 186 hadiths cited by Gürânî in the parts of works titled Adab, İsti’zân and Rikâk are compared with Fath al-Bârî , and hence, this study tries to fi nd out whether Gürânî applied for the hadiths to Fath al-Bârî instead of narrative sources.