Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma bulguları, 2006–2024 döneminde DKAB öğretim programlarında 4. sınıf ahlak öğrenme alanının belirgin bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu araştırma, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersi öğretim programlarında yer alan 4. sınıf ahlak öğrenme alanını; 2006, 2010, 2018 ve 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Söz konusu programlar, 2005 sonrası yapılandırmacı yaklaşım doğrultusunda DKAB öğretim programlarında ortaya çıkan temel pedagojik ve içeriksel dönüşümleri yansıtmaları nedeniyle inceleme kapsamına alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı benimsenerek durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Çalışmanın verileri doküman incelemesi tekniğiyle elde edilmiştir. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2006–2024 yılları arasında yayımlanan DKAB öğretim programları bu çalışmanın veri kaynağını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında program metinleri, öğretim programı literatüründe yaygın olarak kabul edilen amaçlar, kazanımlar, içerik, öğrenme–öğretme süreçleri ve ölçme değerlendirme olmak üzere beş temel unsur üzerinden analiz edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Bu doğrultuda analiz süreci; amaçlar, kazanımlar/öğrenme çıktıları, içerik, öğrenme-öğretme süreçleri ve ölçme-değerlendirme olmak üzere önceden belirlenen program inceleme boyutları çerçevesinde yürütülmüş ve dönemler arasında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, 2006–2024 döneminde DKAB öğretim programlarında 4. sınıf ahlak öğrenme alanının belirgin bir dönüşüm sürecinden geçtiğini ortaya koymaktadır. Bu dönüşüm, bilgi aktarımı ve dinî referanslara dayalı değer öğretimini önceleyen yaklaşımdan uzaklaşarak; öğrencinin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutlarını birlikte ele alan, erdem, değer ve eylem bütünlüğüne dayalı daha bütüncül bir karakter eğitimine yönelim şeklinde gerçekleşmiştir. Bu bağlamda, ahlak öğrenme alanının yalnızca içerik düzeyinde değil, aynı zamanda pedagojik yaklaşım, öğrenme hedefleri ve öğrenci merkezli uygulamalar bakımından da önemli bir yeniden yapılanma süreci geçirdiği söylenebilir. Bu dönüşümün özellikle öğrenme–öğretme süreçlerinde belirginleştiği; zamanla daha etkinlik temelli, sorgulamaya dayalı, öğrencinin günlük yaşam deneyimlerini, becerilerini merkeze alan bir nitelik kazandığı görülmüştür. Ölçme–değerlendirme yaklaşımında da benzer bir gelişim gözlenmiş; özellikle 2024 TYMM DKAB öğretim programıyla birlikte, yalnızca sonuç odaklı değerlendirmeler yerine sürece yayılan ve öğrencinin öğrenmesini çok boyutlu biçimde izlemeyi amaçlayan “öğrenme kanıtları” temelli bir anlayışın benimsendiği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, DKAB öğretim programlarında ahlak eğitimine yönelik pedagojik yaklaşımın güçlendiğini; öğrencilerin değerleri içselleştirmesini ve erdemli bireyler olarak toplumsal yaşama aktif biçimde katılmalarını hedefleyen bir anlayışın giderek belirginleştiğini ortaya koymaktadır. Programlar arası benzerlik ve farklılıkların ahlak öğrenme alanı çerçevesinde incelenmesi, hem program geliştirme süreçlerinin daha iyi anlaşılmasına hem de DKAB dersinin ahlak eğitimi boyutunda yaşanan dönüşümün daha sistematik biçimde yorumlanmasına ve değerlendirilmesine katkı sağlayacaktır.
Abstract
This study examines the fourth-grade ethics learning area within the primary education Religious Culture and Ethics (DKAB /RCEK) course curricula, offering a comparative analysis across the 2006, 2010, 2018, and 2024 Türkiye Century Education Model (TYMM) frameworks. These programs were selected because they reflect the fundamental pedagogical and content-related changes that emerged in RCEK curricula following the adoption of the constructivist approach after 2005. The research employs a qualitative case study design, using document analysis as the data collection method. The primary data sources consist of the RCEK curricula published by the Turkish Ministry of National Education between 2006 and 2024. The program texts were analyzed based on five key elements widely accepted in curriculum literature: objectives, learning outcomes, content, teaching–learning processes, and assessment. Descriptive analysis was used, and the analysis was carried out within the framework of these predefined curriculum review dimensions, with comparative evaluation across different curricular periods. The findings reveal that the fourth-grade ethics learning area underwent a significant transformation between 2006 and 2024. This transformation represents a shift away from an approach prioritizing knowledge transmission and value teaching based on religious references, toward a more holistic character education model that addresses students’ cognitive, affective, and behavioral dimensions together, grounded in the unity of virtue, values, and action. Accordingly, ethics education is undergoing substantial restructuring not only in content but also in pedagogical approaches, learning objectives, and student-centered practices. This transformation is particularly evident in teaching–learning processes, which have become more activity-based and inquiry-driven, centering on students’ everyday life experiences and skills. A similar development is observed in assessment: with the 2024 TYMM RCEK curriculum, an understanding based on “evidence of learning” has been adopted, aiming to monitor students’ learning multidimensionally throughout the process rather than relying solely on outcome-focused assessments. Overall, the pedagogical approach to moral education in RCEK curricula has been strengthened, with an increasingly evident focus on helping students internalize values and actively participate in social life as virtuous individuals. Examining the similarities and differences among these curricula within the framework of ethics education contributes both to a better understanding of curriculum development processes and to a more systematic interpretation of the transformation taking place in the ethics education dimension of the RCEK course.