Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 8 - Sayı: 1

17. Yüzyıl Osmanlısında Bir Tütün Müdafaası: Ahmed Devletî’nin Risâletü’l-İnsâfiyye fî Bahsi’d-Duhâniyye Adlı Risâlesi

A Tobacco Defense in the 17th Century Ottoman: Treatise of Ahmad Devletī Named Risāletu'l-Insāfiyye fî Bahsi’d-Duhāniyye

Sayfa
27–57
Yayın Tarihi
2020-05-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede tütünün dünya ve Osmanlı coğrafyasındaki tarihsel seyrine kısaca temas edildikten sonra Devletî Efendi’nin hayatı ve diğer eserleri hakkında bilgi verildi, onun tütün hakkındaki risâlesini incelendi ve muhtevasını değerlendirildi ayrıca risâlenin tahkikli metnine yer verildi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Ahmed Devletî Efendi, 18. yüzyılın başında vefat eden bir Osmanlı müderrisi ve şairidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yaşadığı dönem olan 17. yüzyıl, tütünün Osmanlı coğrafyasına girdiği, kullanımının kısa sürede yaygınlaşmaya başladığı ve ardından tartışma ve yasaklamaların gündeme geldiği bir zaman dilimidir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede tütünün dünya ve Osmanlı coğrafyasındaki tarihsel seyrine kısaca temas edildikten sonra Devletî Efendi’nin hayatı ve diğer eserleri hakkında bilgi verildi, onun tütün hakkındaki risâlesini incelendi ve muhtevasını değerlendirildi ayrıca risâlenin tahkikli metnine yer verildi.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fıkıh · Osmanlı · Tütün

Özet

Ahmed Devletî Efendi, 18. yüzyılın başında vefat eden bir Osmanlı müderrisi ve şairidir. Yaşadığı dönem olan 17. yüzyıl, tütünün Osmanlı coğrafyasına girdiği, kullanımının kısa sürede yaygınlaşmaya başladığı ve ardından tartışma ve yasaklamaların gündeme geldiği bir zaman dilimidir. Bu dönemde tütün kullanmanın hükmüyle ilgili Osmanlı toplumunda ortaya çıkan tartışmalar dönemin fıkhî düşüncesine bir nevi canlılık getirmiştir. Devletî Efendi bu risâlesinde IV. Murat’ın şiddetli cezalandırmalarının gevşediği, lehte ve aleyhte pek çok risâlenin kaleme alındığı bir dönemde, tütün ve mamullerinin kullanımının mubah olduğunu ve onların şer‘an ve tab‘an necis olmadığını ortaya koymaya çalışır. Bu makalede tütünün dünya ve Osmanlı coğrafyasındaki tarihsel seyrine kısaca temas edildikten sonra Devletî Efendi’nin hayatı ve diğer eserleri hakkında bilgi verildi, onun tütün hakkındaki risâlesini incelendi ve muhtevasını değerlendirildi ayrıca risâlenin tahkikli metnine yer verildi.

Abstract

Ahmed Devletî Efendi is an Ottoman scholar and poet who died at the beginning of the 18th century. The 17th century, during which he lived, was a period in which tobacco entered the Ottoman geography, and its use became widespread in a short time. This process was followed by discussions and prohibitions. The discussions that emerged in the Ottoman society about the provision (hukm) of tobacco consumption in this period brought some kind of vitality to fiqh thought. The period that Devletî Efendi lived was a period in which Murat IV’s severe punishments were softened and many treatments were written for and against tobacco. In this article, after briefly touching upon the historical journey of tobacco in the world and the Ottoman geography, we gave information about the life and other works of Devletî Efendi. We also evaluated his treatise about tobacco and analyzed its content and included critical edition text of the treatise.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SAYLAN, Ş. (2020). 17. Yüzyıl Osmanlısında Bir Tütün Müdafaası: Ahmed Devletî’nin Risâletü’l-İnsâfiyye fî Bahsi’d-Duhâniyye Adlı Risâlesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 1, 27–57. https://ajindex.com/articles/1143

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abdünnâfi Efendi. “Risâletü Tahlîsü’l-insân min zulumâti’d-duhân”. nşr. F. Klein – Franke. Le Muséon 106/1-2 (1993). 172-183. Ahmed Devletî. Risâletü’l-insâfiyye fî bahsi’d-duhâniyye. İstanbul:
  2. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Kasîdecizâde Koleksiyonu, 672, 25a-32b. Akgündüz, Ahmet. “Hâkim”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15/182-183. İstanbul: TDV Yayınları, 1997. Akhisârî, Ahmed. “er-Risâletü’d-duhâniyye”. Tütün İçmek Haram Mıdır?. mlf. Yahya Michot. 91-96. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2015. Bâbertî, Ebû Abdullâh Muḥammed b. Muḥammed. el-İnâye fî şerhi'l-Hidâye. 10 Cilt. Beyrut: Dâru'l-Fikr, t.y. Bağdatlı, İsmail Paşa. Hediyyetü’l-ârifîn. 2 Cilt. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1951.
  3. Bardakoğlu, Ali. “İstishâb”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 23/376-381. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  4. Bardakoğlu, Ali. “Câiz”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 7/27-28. İstanbul: TDV Yayınları, 1993. Besim Ömer. Mükeyyifât ve Müsekkirâttan Tütün. İstanbul: A. Maviyan Şirket-i Mürettibiye Matbaası, 1304. Beydâvî, Ebû Saîd Abdullâh b. Ömer eş-Şîrâzî. Envâru't-tenzîl ve esrâru't-teʾvîl. nşr. Muhammed Abdurrahman el-Maraşlî. 7 Cilt. Beyrut: Dâru İhyâi't-Turâsi'l-Arabî, 1418/1997. Beydâvî, Ebû Saîd Abdullâh b. Ömer eş-Şîrâzî. Tavâliu’l-envâr. thk. Abbas Süleyman. Beyrut: Dârü’l-Cîl, 1411/1991.
  5. Boran, Mustafa. “Tütün/Sigara ve Kât Gibi Zararlı Maddelerin Dini Hükmü”. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 29 (Nisan 2017), 425-455.
  6. Çağrıcı, Mustafa. “Sâlih”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 36/31-32. İstanbul: TDV Yayınları, 2009.
  7. Çelebi, İlyas. “Hüsün ve Kubuh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 19/59-63. İstanbul: TDV Yayınları, 1999. Dârekutnî, Ebû'l-Hasen Alî b. Ömer el-Bağdâdî. Sünenü'd-Dârekutnî. 5 Cilt. Beyrut: Müessesetü'r-Risâle, 1424/2004. Devletî, Ahmed. Risâletü’l-insâfiyye fî bahsi’d-duhâniyye. İstanbul:
  8. Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Kasîdecizâde Koleksiyonu, 672, 24b-32b. Dönmez, İbrahim Kafi. “Mubah”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30/341-345. İstanbul: TDV Yayınları, 2005.
  9. Eyice, Semavi. “Kalenderhâne Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 24/251-252. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
  10. Goodman, Jordan. Tobacco in History: The Cultures of Dependence. London: Routledge, 1993.
  11. Hacak, Hasan. “Mal”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 27/461-465. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  12. Haçkalı, Abdurrahman. “İslâm Hukuk Metodolojisinde Aslî İbâha-İçtihat İlişkisi Üzerine”. İslam Hukuku Araştırmaları