Dergiler / Kilikya Felsefe Dergisi / 2025 / Sayı: 2

Kuşkuculuğun Kuşkulu Dönüşümleri

Skeptical Metamorphoses of Skepticism

Sayfa
395–414
Yayın Tarihi
2025-10-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak bu stratejinin kuşkuculuğun bizatihi sağduyunun otoritesini hedef alması nedeniyle temelde başarısızlığa mahkûm olduğu ve kuşkuculuğun felsefi bir prob-lem olarak canlılığını koruduğu öne sürülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma kuşkuculuğun Antik Yunan’daki kökenlerinden modern felsefedeki dönüşümü-ne uzanan tarihsel ve felsefi seyrini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Başlangıçta Antik Yunan’da görünüşün gerçekliği yansıtıp yansıtmadığı problemi etrafında şekillenen Akademik ve Pyrrhoncu kuş-kuculuk, sofistlerden etkilenen İslam düşünürlerinin açtığı yol üzerinden Descartes ve Hu-me ile birlikte odağını mecburen veya istemeden dış dünyanın varlığına ilişkin daha radikal bir sorgulamaya kaydırmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak bu stratejinin kuşkuculuğun bizatihi sağduyunun otoritesini hedef alması nedeniyle temelde başarısızlığa mahkûm olduğu ve kuşkuculuğun felsefi bir prob-lem olarak canlılığını koruduğu öne sürülmektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:kuşkuculuk · sağduyu argümanları · Wittgenstein

Özet

Bu çalışma kuşkuculuğun Antik Yunan’daki kökenlerinden modern felsefedeki dönüşümü-ne uzanan tarihsel ve felsefi seyrini incelemektedir. Başlangıçta Antik Yunan’da görünüşün gerçekliği yansıtıp yansıtmadığı problemi etrafında şekillenen Akademik ve Pyrrhoncu kuş-kuculuk, sofistlerden etkilenen İslam düşünürlerinin açtığı yol üzerinden Descartes ve Hu-me ile birlikte odağını mecburen veya istemeden dış dünyanın varlığına ilişkin daha radikal bir sorgulamaya kaydırmıştır. Makale, bu modern kuşkucu tavra karşı geliştirilen sağduyu felsefesi geleneğini ve bu geleneğin bir uzantısı olarak görülen Wittgenstein’ın menteşe öner-meler fikrini analiz etmektedir. Bununla birlikte sağduyu temelli bu karşı çıkışların kuşku-culuğu felsefi olarak çürüten argümanlar sunmaktan ziyade ispat külfetini kuşkucuya yı-karak tartışmanın zeminini değiştirmeyi amaçlayan stratejik hamleler olduğu iddia edil-mektedir. Sonuç olarak bu stratejinin kuşkuculuğun bizatihi sağduyunun otoritesini hedef alması nedeniyle temelde başarısızlığa mahkûm olduğu ve kuşkuculuğun felsefi bir prob-lem olarak canlılığını koruduğu öne sürülmektedir.

Abstract

This work examines the historical and philosophical trajectory of skepticism, from its origins in An-cient Greece to its transformation in modern philosophy. Initially shaped in Ancient Greece around the problem of whether appearance reflects reality, Academic and Pyrrhonist skepticism—via a path opened by Islamic thinkers influenced by the Sophists—shifted its focus with Descartes and Hume, whether by necessity or unintentionally, to a more radical inquiry concerning the existence of the external world. The article analyzes the tradition of common-sense philosophy that emerged in re-sponse to this modern skeptical challenge, as well as Wittgenstein’s concept of hinge propositions, which can be seen as an extension of this tradition. However, it is argued that these common sense-based responses do not offer philosophical refutations of skepticism. Instead, they are identified as strategic maneuvers aimed at altering the grounds of the debate by shifting the burden of proof onto the skeptic. Ultimately, the paper contends that this strategy is fundamentally bound to fail, as skep-ticism’s primary target is the very authority of common sense itself. Consequently, skepticism retains its vitality as a persistent philosophical problem.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Sev, Y. G., Kalın, Y., Özdağ, C. (2025). Kuşkuculuğun Kuşkulu Dönüşümleri. Kilikya Felsefe Dergisi, Sayı: 2, 395–414. https://ajindex.com/articles/1140170

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Ahmed İbn Abdürabbih. (1983). el-İkdü’l-ferîd II. Beyrut: Daru’l-kütübi’l-ilmiyye.
  2. Baldwin, T. (2010). George Edward Moore. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/archives/sum2010/entries/moore/
  3. Crone. P. (2017). İstidrad II: Tanrı’yı Dışlayan Kozmolojiler. İslâm Kelâmı içinde. İstan-bul: Küre.
  4. Descartes, R. (2020). Yöntem Üzerine Konuşma (Murat Erşen, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. [Konuşma]
  5. Descartes, R. (2015). Meditasyonlar (Çiğdem Dürüşken, Çev.). İstanbul: Alfa Yayıncılık. [Meditasyonlar]
  6. Diogenes Laertios. (2013). Ünlü Filozofların Yaşamları ve Öğretileri (Candan Şentuna, Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Ebû Mansûr el-Mâtürîdî. (2015). Kitâbü’t-tevhîd (Bekir Topaloğlu, Çev.). İstanbul: İSAM. [KT] en-Neşşâr, A. S. (1999). İslâm’da Felsefi Düşüncenin Doğuşu I (Osman Tunç, Çev.). İstanbul: İnsan.
  8. Gaz[z]âlî. (2016). el-Munkızu mine’d-dalâl (Osman Arpaçukuru, Çev.). İstanbul: Beyan.
  9. Hallaq, W. B. (2001). Ibn Taymiyya Against the Greek Logicians. Oxford: Clarendon.
  10. Hasan, A. & Fumerton, R. (2024). Knowledge by acquaintance vs. description. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/archives/sum2024/entries/knowledge-acquaindescrip/
  11. Heck, P. L. (2022). İslam’ın Klasik Döneminde Şüphecilik (İrfan Kelkitli, Çev.). İstanbul. Litera.
  12. Hookway, C. (1990). Scepticism. London: Routledge.
  13. Hume, D. (2020). İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma (Ferit Burak Aydar, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. [Soruşturma]
  14. Irvine, A. D. (2024). Bertrand Russell. The Stanford Encyclopedia of Philosophy. https://plato.stanford.edu/archives/win2024/entries/russell/
  15. İbnü’l-Arabî. (2016). Fusûsu’l-hikem. İstanbul: Litera.
  16. İbn Hazm. (2017). el-Fasl fi’l-milel ve’l-ehvâ’ ve’n-nihal I-III (Halil İbrahim Bulut, Çev.). İstanbul: YEK. [Fisâl]
  17. İbnü’l-Kıftî. (2024). İhbâru’l-ulemâ (Abdulhalik Bakır, Çev.). Ankara: Ankara Okulu.
  18. Lévy, C. (2008). Kuşkuculuk (Işık Ergüden, Çev.). Ankara: Dost.
  19. Mızrak, Ö. (2023). Blaise Pascal’da Kesinlik Problemi [Yüksek Lisans Tezi, Celal Bayar Üniversitesi].
  20. Montaigne (1965). The Complete Essays of Montaigne. California: Standford University.
  21. Moore, G. E. (1909-10). The subject-matter of psychology. Proceedings of the Aristotelian Society 10: 36-62.
  22. Moore, G. E. (1939). Proof of an External World. Proceedings of the British Academy 25, 273-300.
  23. Muhammed b. İshak en-Nedîm. (2019). El-Fihrist (Ramazan Şeşen, Çev.). İstanbul: YEK.
  24. Nasîrüddîn Tûsî. (1985). Telhîsü’l-muhassal. Beyrut: Dâru’l-ezvâ.
  25. Popkin, R. H. (2003). The History of Scepticism. Oxford: Oxford University Press.
  26. Reale, G. (1985). The Systems of the Hellenistic Age. New York: SUNY.
  27. Russell, B. (1911). Knowledge by acquaintance and knowledge by description. Proceed-ings of the Aristotelian Society, 11, 108–128.
  28. Russell, B. (1912). The Problems of Philosophy. Oxford: Oxford University Press.
  29. Russell, B. (1914). Our Knowledge of the External World. London: The Open Court Pub-lishing Company.
  30. Russell, B. (2015). Mantıksal Atomculuk Felsefesi (Kurtul Gülenç, Dilek Arlı Çil, Önder Kulak, Cenk Özdağ, Çev.). İstanbul: Alfa. [Atomculuk]
  31. Sextus Empiricus. (2007). Outlines of Pyrrhonism. New York: Cambridge University Press. [PAH]
  32. Seyyid Şerîf Cürcânî. (2021). Şerhu’l-mevâkıf (Ömer Türker, Çev.). İstanbul: YEK.
  33. Takiyyüddîn İbn Teymiyye. (2021). Meşşâî Mantığın Eleştirisi (Hikmet Akpur, Çev.). İstanbul: Endülüs.
  34. Wittgenstein, L. (2009). Kesinlik Üstüne (Doğan Şahiner, Çev.). İstanbul: Metis. [Kesinlik]
  35. Zelyüt, S. (2017). Dört Adalı Bir Kıtalı. İstanbul: Öteki.