Dergiler / Kilikya Felsefe Dergisi / 2026 / Sayı: 1

GEÇ ROMA CUMHURİYETİ’NDE ETİK VE SİYASET: CİCERO’NUN SİYASAL KRİZE FELSEFİ YANITI

ETHİCS AND POLİTİCS İN THE LATE ROMAN REPUBLİC: CİCERO’S PHİLOSOPHİCAL RESPONSE TO POLİTİCAL CRİSİS

Ismat Abbas(ONDOKUZ MAYIS UNIVERSITY)0000-0002-7673-2094
Sayfa
187–198
Yayın Tarihi
2026-05-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

De Officiis, De Legibus ve söylevlerinde bireysel erdem ile toplumsal sorumluluğu merkeze alan bir siyaset anlayışı savunmuş, Catilina komplosu ve Antonius’a karşı yürüttüğü mücadelelerde ise ahlak ile siyaset arasındaki ilişkiyi fiilen ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Marcus Tullius Cicero’nun Roma Cumhuriyeti’nin son döneminde etik ve felsefi düşüncelerinin siyasal yaşama etkisini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Devlet adamı ve filozof kimliğiyle Cumhuriyet’in çalkantılı yüzyılında etkin bir rol üstlenen Cicero, Stoacılık, Akademik gelenek ve Roma’nın klasik değerlerinden beslenen bir etik anlayışı geliştirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:De Officiis, De Legibus ve söylevlerinde bireysel erdem ile toplumsal sorumluluğu merkeze alan bir siyaset anlayışı savunmuş, Catilina komplosu ve Antonius’a karşı yürüttüğü mücadelelerde ise ahlak ile siyaset arasındaki ilişkiyi fiilen ortaya koymuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Cicero · Felsefi Etik · Ahlak

Özet

Bu çalışma, Marcus Tullius Cicero’nun Roma Cumhuriyeti’nin son döneminde etik ve felsefi düşüncelerinin siyasal yaşama etkisini incelemektedir. Devlet adamı ve filozof kimliğiyle Cumhuriyet’in çalkantılı yüzyılında etkin bir rol üstlenen Cicero, Stoacılık, Akademik gelenek ve Roma’nın klasik değerlerinden beslenen bir etik anlayışı geliştirmiştir. Doğa yasası, erdem ve adalet kavramları üzerinden Cumhuriyet’in siyasal değerlerine entelektüel bir temel kazandırdığı görülmektedir. Cicero’nun düşünceleri yalnızca teorik düzeyde kalmamış, siyasal pratikte de somut biçimde etkili olmuştur. De Officiis, De Legibus ve söylevlerinde bireysel erdem ile toplumsal sorumluluğu merkeze alan bir siyaset anlayışı savunmuş, Catilina komplosu ve Antonius’a karşı yürüttüğü mücadelelerde ise ahlak ile siyaset arasındaki ilişkiyi fiilen ortaya koymuştur. Bununla birlikte, iç savaşlar ve kişisel iktidar mücadeleleri, erdem temelli bu siyasetin Cumhuriyet’in çöküşünü engellemesini sınırlamıştır. Cicero’nun etik mirası, ölümünden sonra da Roma ve Batı düşüncesinde etkisini sürdürmüştür. Augustinus ve Thomas Aquinas doğal hukuk anlayışından yararlanmış, Locke ve Montesquieu gibi düşünürler ise onun fikirlerini kendi kuramlarına uyarlamıştır. Böylece Cicero, hem Cumhuriyet’in son döneminde bir direnç hattı oluşturmuş hem de sonraki kuşaklar için cumhuriyetçi düşüncenin temel referanslarından biri haline gelmiştir.

Abstract

This study examines the influence of Marcus Tullius Cicero’s ethical and philosophical ideas on political life in the final phase of the Roman Republic. As both a statesman and a philosopher, Cicero played an active role during the turbulent century of the Republic and developed an ethical framework nourished by Stoicism, the Academic tradition, and the classical values of Rome. Through the concepts of natural law, virtue, and justice, it is observed that he provided an intellectual foundation for the political values of the Republic. Cicero’s ideas did not remain at a purely theoretical level; they also exerted a concrete influence on political practice. In De Officiis, De Legibus, and his orations, he defended a conception of politics centered on individual virtue and social responsibility, and in his responses to the Catilinarian conspiracy and in his struggle against Antony, he demonstrated in practice the relationship between ethics and politics. Nevertheless, civil wars and personal struggles for power limited the capacity of this virtue-based politics to prevent the collapse of the Republic. Marcus Tullius Cicero’s ethical legacy continued to exert influence on Roman and Western thought even after his death. Augustine and Thomas Aquinas drew upon his conception of Natural Law, while thinkers such as John Locke and Montesquieu adapted his ideas within their own theoretical frameworks. In this way, Cicero not only constituted a line of intellectual resistance during the final phase of the Roman Republic but also became one of the fundamental references for republican thought among subsequent generations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Abbas, I. (2026). GEÇ ROMA CUMHURİYETİ’NDE ETİK VE SİYASET: CİCERO’NUN SİYASAL KRİZE FELSEFİ YANITI. Kilikya Felsefe Dergisi, Sayı: 1, 187–198. https://ajindex.com/articles/1140146

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Classical References Augustinus. De civitate Dei: Augustinus. (1955). Corpus Christianorum (B. Dombart & A. Kalb, Eds. & Trans.). Turnhout: Brepols.
  2. Cicero. Academica Posteriora: Cicero. (1933). Academica (H. Rackham, Ed. & Trans.). London: Loeb Classical Library.
  3. Cicero. De Fato: Cicero. (2015). Kader Üzerine ‘De Fato’ (C. C. Çevik, Çev.). İstanbul: Zeplin Yayınları.
  4. Cicero. De Legibus: Cicero. (2019). Yasalar Üzerine (C. C. Çevik, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  5. Cicero. (1928). On the Laws (Keyes, C. W. Ed. & Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press/Loeb Classical Library.
  6. Cicero. De Re Publica: Cicero. (2019). Devlet Üzerine (C. C. Çevik, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
  7. Cicero. De Officiis: Cicero. (2013). Yükümülükler üzerine (C. C. Çevik, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  8. Cicero. (1913). On Duties (W. Miller, Ed. & Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press/Loeb Classical Library. Cicero. Epistulae ad Atticum:
  9. Cicero. (1999). Letters to Atticus (D. R. S. Bailey, Ed. & Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press/Loeb Classical Library.
  10. Cicero. In Catilinam: Cicero. (2016). L. Catilina Söylevi (M. Oktan, Çev.). İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  11. Cicero. Tusculanae Disputationes: Cicero. (2024). Ölümü küçümseme / Tusculum tartışmaları 1 (Ç. Menzilcioğlu, Çev.). İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  12. Plutarkhos. Cicero: Plutarkhos. (2017). Demosthenes–Cicero paralel hayatlar (İ. Çokona, Çev.). İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
  13. Quintilianus. Institutio Oratoria: Quintilianus. (1920). The Orator’s Education (H. E. Butler, Ed. & Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press/Loeb Classical Library.
  14. Sallustius. Bellum Catilinae: Sallustius. (2022). Catilina Kalkışması. İugurtha Savaşı (G. Varınlıoğlu, Çev.). İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
  15. Seneca. De Clementia: Seneca. (1928). De clementia (J. W. Basore, Ed. & Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press/Loeb Classical Library.
  16. Seneca. Epistulae Morales ad Lucilium: Seneca. (1917). Epistles (R. M. Gummere, Ed. & Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press/Loeb Classical Library.
  17. Modern References Atkins, J. W. (2013). Cicero on politics and the limits of reason. Cambridge: Cambridge University Press.
  18. Dyck, A. R. (1996). A commentary on Cicero, De officiis. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press.
  19. Flower, H. I. (2006). The Art of Forgetting: Disgrace and Oblivion in Roman Political Culture. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
  20. Gruen, E. S. (1995). The Last Generation of the Roman Republic. Berkeley: University of California Press.
  21. Powell, J. G. F. (Ed.). (1995). Cicero the Philosopher: Twelve Papers. Oxford: Oxford University Press.
  22. Rawson, E. (1983). Cicero: A portrait. Bristol: Bristol Classical Press.
  23. Woolf, R. (2015). Cicero: The Philosophy of a Roman Spectic. Routledge.