Dergiler / Kilikya Felsefe Dergisi / 2026 / Sayı: 1

DELEUZE KANT’I NEDEN FENOMENOLOJİNİN KURUCUSU İLAN ETMİŞTİR?

WHY DİD DELEUZE DECLARE KANT AS THE FOUNDER OF PHENOMENOLOGY?

Kemal Oral(ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ)0009-0005-1971-0648
Sayfa
18–26
Yayın Tarihi
2026-05-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu tahkikat neticesinde Kant’ın, fenomenolojinin kurucusu olarak ilan edilip-edilemeyeceği hususunda da önemli bir mesafenin kat edilebileceği öngörülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kant’ın teorik felsefesinin düşünsel matrisinde öne çıkarılan numen ve fenomen kavramlarının sağlıklı bir serimlenişi söz konusu teorik felsefenin işlenmesiyle mümkündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kant’ın teorik felsefesinden çıkarılan sonuca göre, bilgi nesnesi olabilecek (fenomen) ve olamayacak (numen) olanlar tamamen farklı yapıdadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu tahkikat neticesinde Kant’ın, fenomenolojinin kurucusu olarak ilan edilip-edilemeyeceği hususunda da önemli bir mesafenin kat edilebileceği öngörülmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Numen · Fenomen · Transzendental

Özet

Kant’ın teorik felsefesinin düşünsel matrisinde öne çıkarılan numen ve fenomen kavramlarının sağlıklı bir serimlenişi söz konusu teorik felsefenin işlenmesiyle mümkündür. Kant’ın teorik felsefesinden çıkarılan sonuca göre, bilgi nesnesi olabilecek (fenomen) ve olamayacak (numen) olanlar tamamen farklı yapıdadır. Transandantal felsefenin öncüsü sayılan Kant’ın, aynı zamanda Deleuze tarafından fenomenolojinin kurucusu olarak ilan edilmesi, bizleri Kant’ın fenomen ve numen kavramlarını nasıl ele aldığını bilmek durumunda bırakır. Bu gereklilik, fenomenoloji tarihinde ortaya çıkan kırılma noktalarını belirleyebilmek açısından da önemlidir. Özellikle de Kant’ın fenomen kavramına getirmiş olduğu yeni anlamla birlikte önemli bir kırılma noktasında durduğu ileri sürülmektedir. Nitekim elimizde bulunan bu çalışma aracılığıyla, hem söz konusu fenomenoloji tarihinde ortaya çıkan kırılma noktalarının tespiti, hem Kant’ın teorik felsefesinin genel yapısı (özellikle de Kant’ın bilme sürecini yetiler ekseninde açıklaması), hem de numen ve fenomen kavramlarının teorik felsefede konumlandırılışı tahkik edilecektir. Bu tahkikat neticesinde Kant’ın, fenomenolojinin kurucusu olarak ilan edilip-edilemeyeceği hususunda da önemli bir mesafenin kat edilebileceği öngörülmektedir.

Abstract

The intellectual matrix of Kant contains seminal concepts such as noumenon and phenomenon; a healthy laying-out of these concepts is possible while taking into consideration Kant’s theoretical philosophy. According to his theoretical philosophy, phenomenon and noumenon are completely different concepts. Therefore, it is proclaimed that Kant is the pioneer of transcendental philosophy. So, too, Deleuze claims that Kant is the founder of phenomenology; this all urges us to investigate these two groundbreaking concepts: noumenon and phenomenon. It is also of paramount importance to showcase the critical phases in the history of phenomenology, especially with the new meaning that Kant added to the concept of phenomenon. In conclusion, this paper aims at studying both the critical stages of the history of phenomenology and the general structure of Kant’s theoretical philosophy, especially his understanding of epistemological abilities, in the light of ‘noumenon’ and ‘phenomenon’ as concepts. It also will add new, yet influential perspectives on the issue of if Kant is the founder of phenomenology or not.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Oral, K. (2026). DELEUZE KANT’I NEDEN FENOMENOLOJİNİN KURUCUSU İLAN ETMİŞTİR?. Kilikya Felsefe Dergisi, Sayı: 1, 18–26. https://ajindex.com/articles/1140135

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Deleuze, G. (2015). Kant Üzerine Dört Ders (çev. Talat Kılıç) Ankara: Kabalcı Yayıncılık.
  2. Descartes, R. (2014). Meditasyonlar (çev. İsmet Birkan) Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
  3. Hume, D. (1976). İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma (çev. Oruç Aruoba) Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
  4. Husserl, E. (2015). Fenomenoloji Üzerine Beş Ders (çev. Harun Tepe) Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
  5. Kant, I. (2019). Arı Usun Eleştirisi (çev. Aziz Yardımlı) İstanbul: İdea Yayınevi.
  6. Kant, I. (2019). Prolegomena (çev. İoanna Kuçuradi-Yusuf Örnek) Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.
  7. Platon. (2006). Devlet (çev. Sabahattin Eyüboğlu-M.Ali Cimgöz) İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  8. Zahavi, D. (2020). Fenomenoloji: İlk Temeller (çev. Seçim Bayazit) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.