Dergiler / Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 70

KUZEY MAKEDONYA’NIN AVRUPA BİRLİĞİ'NE KATILIM SÜRECİNDE BULGARİSTAN’IN POLİTİK ETKİLERİ

THE POLITICAL IMPACT OF BULGARIA ON NORTH MACEDONIA'S EUROPEAN UNION ACCESSION PROCESS

Murat Derin(TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7367-4223
Sayfa
257–267
Yayın Tarihi
2025-09-05
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, Bulgaristan’ın dış politikasının yalnızca çıkar temelli olmadığını, aynı zamanda kimlik ve tarih merkezli gerekçelerle şekillendiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği (AB) üyelik süreci, tarihsel kimlik sorunları, ulusal çıkar tartışmaları ve iç siyasal etkenlerle şekillenen çok boyutlu bir diplomatik sürece dönüşmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bulgaristan’ın 2020 yılında uygulamaya koyduğu veto kararı, iki ülke arasındaki tarih, kimlik ve dil temelli ihtilafların AB’nin genişleme politikalarında nasıl belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, Bulgaristan’ın dış politikasının yalnızca çıkar temelli olmadığını, aynı zamanda kimlik ve tarih merkezli gerekçelerle şekillendiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Kuzey Makedonya · Bulgaristan · Avrupa Birliği

Özet

Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği (AB) üyelik süreci, tarihsel kimlik sorunları, ulusal çıkar tartışmaları ve iç siyasal etkenlerle şekillenen çok boyutlu bir diplomatik sürece dönüşmüştür. Bulgaristan’ın 2020 yılında uygulamaya koyduğu veto kararı, iki ülke arasındaki tarih, kimlik ve dil temelli ihtilafların AB’nin genişleme politikalarında nasıl belirleyici bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle tarihsel anlatıların, kolektif kimliklerin ve iç politik gelişmelerin dış politikaya yansıması, bu süreci teknik bir müzakere zemininin ötesine taşımaktadır. Bu çerçevede, Bulgaristan’ın tutumu realizm, liberalizm ve sosyal inşacılık kuramsal yaklaşımları doğrultusunda analiz edilmiştir. Nitel içerik analizi yöntemiyle, resmi belgeler, dışişleri bakanlıklarının açıklamaları, AB kurumlarının kararları ve ikili anlaşmalar incelenmiştir. Ayrıca Makedonya sorununun, Bulgaristan’ın iç politikasında ve dış politika söyleminde nasıl bir işlev üstlendiği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Bulgaristan’ın dış politikasının yalnızca çıkar temelli olmadığını, aynı zamanda kimlik ve tarih merkezli gerekçelerle şekillendiğini göstermektedir. Bu durum, AB’nin genişleme stratejilerinde karşılaşılan yapısal zorlukları ve tarihsel meselelerin dış politika aracı olarak nasıl kullanılabildiğini anlamak açısından dikkat çekici bir örnek sunmaktadır.

Abstract

North Macedonia’s accession process to the European Union (EU) has evolved into a multidimensional diplomatic undertaking shaped by historical identity issues, debates over national interest, and domestic political dynamics. Bulgaria’s veto, implemented in 2020, revealed how disputes over history, identity, and language between the two countries have become a decisive factor in the EU’s enlargement policy. In particular, the projection of historical narratives, collective identities, and domestic political developments onto foreign policy has transformed this process beyond a purely technical framework of negotiation. In this context, Bulgaria’s position is analyzed through the theoretical lenses of realism, liberalism, and social constructivism. Employing a qualitative content analysis method, the study examines official documents, foreign ministry statements, decisions of EU institutions, and bilateral agreements. It also evaluates how the “Macedonia issue” functions within Bulgaria’s domestic politics and foreign policy discourse. The findings indicate that Bulgaria’s foreign policy is shaped not only by interest-driven calculations but also by identity-based and historically rooted justifications. This case offers a compelling example for understanding the structural challenges faced by the EU’s enlargement strategies and illustrates how unresolved historical disputes can be instrumentalized in the realm of foreign policy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Derin, M. (2025). KUZEY MAKEDONYA’NIN AVRUPA BİRLİĞİ'NE KATILIM SÜRECİNDE BULGARİSTAN’IN POLİTİK ETKİLERİ. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 70, 257–267. https://doi.org/10.30794/pausbed.1594752

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (47)

  1. Abdula, S. (2017). Makedonya’da yerel seçimler ve siyasal değişim (SETA Perspektif No. 183). SETA. https://setav.org/assets/uploads/2017/11/Makedonya-yerel-secimleri-ve-siyasal-degisim.pdf (Erişim tarihi: 15 Ekim 2024)
  2. Bechev, D. (2021, January 18). Is a breakthrough coming between Bulgaria and North Macedonia? Atlantic Council. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/is-a-breakthrough-coming-between-bulgaria-and-north-macedonia/ (Erişim tarihi: 20 Haziran 2025)
  3. Bideleux, R., & Jeffries, I. (2021). The Balkans: A post-communist history. Routledge.
  4. Christidis, Y. (2017). A new Balkan rapprochement: Skopje accepts Sofia’s positions allowing for bilateral relations to move forward. ELIAMEP Briefing Notes, (55), 1-2.
  5. Council of the European Union. (2020). General Affairs Council conclusions on enlargement and Stabilisation and Association Process, 8 December 2020 (Document No. ST 7002/20 INIT). https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-7002-2020-INIT/en/pdf
  6. Council of the European Union. (2022, July 19). Intergovernmental conference at ministerial level on the accession of North Macedonia [Press release No. 698/22]. Brussels. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2022/07/19/intergovernmental-conference-at-ministerial-level-on-the-accession-of-north-macedonia/
  7. Council of the European Union. (2024). Council conclusions on enlargement – Western Balkans (ST 16983/24 INIT). Brussels. https://www.europarl.europa.eu/cmsdata/292218/2024_ST-16983-2024-INIT_en.pdf
  8. Çolak, Y. (2016). Makedonya’nın isim sorunu: Sebepleri ve Türkiye’nin Balkanlar politikasına olan etkileri bakımından bir inceleme. 2016 Hoca Ahmet Yesevi Yılı Anısına Uluslararası Türk Dünyası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Kongresi Bildiriler Kitabı (ss. 229-239).
  9. Daskalovski, Z. (2017). Clashing historical narratives and the Macedonian name dispute – Solving the unsolvable. Trames: A Journal of the Humanities and Social Sciences, 21(4), 359-375. https://doi.org/10.3176/tr.2017.4.04
  10. Derin, M. (2019). Kuzey Makedonya’da isim tartışmaları ve Prespa Anlaşması. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 3(8), 239-260. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/910276
  11. Ekinci, M. U. (2018). Makedonya isim sorunu çözülüyor (mu?) (SETA Perspektif, No. 204). SETA. https://www.setav.org/avrupa-arastirmalari/perspektif-makedonya-isim-sorunu-cozuluyor-mu (Erişim tarihi: 22 Ekim 2024)
  12. Emin, N. (2014). Makedonya siyasetini anlama kılavuzu (SETA Raporu, s. 2–6). SETA. http://file.setav.org/Files/Pdf/20141030171352_makedonya-siyasetini-anlama-kilavuzu-pdf.pdf (Erişim tarihi: 15 Ekim 2024)
  13. European Commission. (2019). Prespa Agreement: Implementation Report. Brussels. https://neighbourhood-enlargement.ec.europa.eu/document/download/2d7d7d81-416d-4788-9f15-1e7d47f79192_en
  14. European Commission. (2024, October 6). North Macedonia 2020 Report. Brussels. https://enlargement.ec.europa.eu/document/download/5f0c9185-ce46-46fc-bf44-82318ab47e88_en?filename=North+Macedonia+Report+2024.pdf
  15. Fazlagikj, A. (2021). Kuzey Makedonya’ya AB yolunda yeni engel: Bulgaristan. Anadolu Ajansı. https://www.aa.com.tr/tr/analiz/kuzey-makedonyaya-ab-yolunda-yeni-engel-bulgaristan/2124402 (Erişim tarihi: 17 Ekim 2024)
  16. Financial Times. (2019, October 21). Emmanuel Macron’s EU accession veto is a historic mistake. Financial Times. https://www.ft.com/content/eda39e1e-f3eb-11e9-b018-3ef8794b17c6 (Erişim tarihi: 25 Kasım 2024)
  17. Giannakos, S. A. (2001). Bulgaria’s Macedonian dilemma. Journal of Southern Europe and the Balkans, 3(2), 153–170. https://doi.org/10.1080/14613190120088565
  18. Glenny, M. (2000). The Balkans 1804–1999: Nationalism, war and the great powers. Granta Books.
  19. IntelliNews. (2021). Bulgaria confirms veto on start of EU membership talks with North Macedonia. IntelliNews. Erişim adresi: https://www.intellinews.com/bulgaria-confirms-veto-on-start-of-eu-membership-talks-with-north-macedonia-227991/ (Erişim tarihi: 20 Kasım 2024)
  20. Ismaili, D., & Mustafi, M. (2017). Impact of integration in the European Union in the economy of the Republic of Macedonia. In 13th International Conference of ASECU: Social and Economic Challenges in Europe 2016–2020 (ss. 239-247).
  21. Ivanov, L. (2014). Bulgarian policies on the Republic of Macedonia. Sofia: Manfred Wörner Foundation.
  22. Jelavić, B. (2009). Balkan Tarihi 1: 18. ve 19. Yüzyıllar. İstanbul: Küre Yayınları.
  23. Joint Multidisciplinary Expert Commission. (2019). Reports on the work of the commission. Sofia–Skopje: Joint Commission Secretariat.
  24. Kamusella, T. (2021). Bulgaria’s secret empire: An ultimatum to North Macedonia. Journal of Balkan and Black Sea Studies, 4(6), 164. https://dergipark.org.tr/en/pub/balkar/issue/63259/844561
  25. Karadzoski, M., & Adamczyk, A. (2014). Macedonia and her difficult neighbours on the path to the EU. Yearbook of Polish European Studies, 17, 131-147.
  26. Keohane, R. O., & Nye, J. S. (1989). Power and interdependence. HarperCollins.
  27. Kut, Ş. (2005). Balkanlarda kimlik ve egemenlik. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları. Macedonia Times. (2021, April 19). Zaev’s remarks for Bulgarian TV cause outrage at home. Macedonia Times. https://macedoniatimes.news/zaevs-remarks-for-bulgarian-tv-cause-outrage-at-home/
  28. Marinov, T. (2021). “Europe does not understand us”: Why is Bulgaria trying to veto North Macedonia’s EU membership? Rosa Luxemburg Stiftung. https://www.rosalux.de/en/news/id/43443/europe-does-not-understand-us
  29. Marolov, D. (2014). The relations between Macedonia and Bulgaria. Knowledge - International Journal, Scientific and Applicative Papers.
  30. Marusic, S. J. (2017, August 1). Macedonia, Bulgaria sign friendship treaty. Balkan Insight. https://balkaninsight.com/2017/08/01/macedonia-bulgaria-sign-friendship-treaty-08-01-2017/
  31. Marusic, S. J. (2020, 25 Kasım). Bulgarian nationalists push government for tougher stance on Macedonia. Balkan Insight. https://balkaninsight.com/2020/11/25/bulgarian-nationalists-push-government-for-tougher-stance-on-macedonia/
  32. Mazower, M. (2001). The Balkans: From the end of Byzantium to the present day. Phoenix Press. Mearsheimer, J. J. (2001). The tragedy of great power politics. W. W. Norton & Company.
  33. Miko, J. (2021, November 21). A look back in time. Medium. https://miko-janos.medium.com/a-look-back-in-time-e8fb9fcae437
  34. Moravcsik, A. (1997). Taking preferences seriously: A liberal theory of international politics. International Organization, 51(4), 513–553. https://doi.org/10.1017/S0020818300027831
  35. Morgenthau, H. J. (1948). Politics among nations: The struggle for power and peace. New York: Knopf.
  36. Nikolov, K. (2019, June 20). Bulgaria returns to ‘history’ in veto talks with North Macedonia. Euractiv. https://www.euractiv.com/section/politics/short_news/bulgaria-returns-to-history-in-veto-talks-with-north-macedonia/ (Erişim tarihi: 22 Haziran 2025)
  37. OSCE (Organization for Security and Co-operation in Europe). (2001). Ohrid Framework Agreement. Skopje: OSCE.
  38. Phillips, J. (2004). Macedonia: Warlords and rebels in the Balkans. I.B. Tauris.
  39. Ragaru, N. (2021). History wars and European integration: Bulgaria and North Macedonia. Southeast European and Black Sea Studies, 21(4), 555-572.
  40. Republic of Bulgaria, Ministry of Foreign Affairs. (2019, October). Framework position on the accession of the Republic of North Macedonia to the European Union. Sofia: Ministry of Foreign Affairs. Retrieved from https://www.mfa.bg/en/3117
  41. Rossos, A. (2008). Macedonia and the Macedonians: A history. Stanford: Hoover Institution Press.
  42. Sfetas, S. (2012). The BulgarianYugoslav dispute over the Macedonian question as a reflection of the SovietYugoslav controversy (1968-1980). Balcanica – Annual of the Institute for Balkan Studies, 43, 241-271.
  43. Spirova, M. (2023). Bulgaria: Political developments and data in 2022 – Yet another year of instability. European Journal of Political Research Political Data Yearbook, 62(1), 38–45. https://doi.org/10.1111/2047-8852.12392
  44. Vangeli, A. (2020). Nation-building and memory politics: The case of North Macedonia and Bulgaria. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 22(6), 745-760.
  45. Waltz, K. N. (1979). Theory of international politics. McGraw-Hill.
  46. Wendt, A. (1999). Social theory of international politics. Cambridge University Press.
  47. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.