Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightElde edilen bulgular doğrultusunda, spiritüel pratiklerin bireylere özgürleşme alanı mı sunduğu yoksa neoliberal iktidarın yeniden üretildiği birer araç mı olduğu sorgulanmakta; bu pratiklerin bireysel deneyimlere nasıl tezahür ettiği ortaya konulmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmanın amacı, neoliberal değerlerin ve yönetimsellik anlayışının yarattığı “neo-özne” tasarımı üzerinden spiritüel pratiklerin ve faaliyetlerin bireylerin benlik inşası ve özneleşme süreçlerindeki rolünü tartışmaya açmaktır. Neoliberalizmin sadece ekonomik alanda bir dönüşüm yaratmadığı aynı zamanda kültürel, toplumsal ve psişik alanlarda da bir dönüşüme neden olduğu bireyi sürekli kendine yatırım yapan, kendi eksikliklerini telafi etmeye çalışan bir özne olarak yeniden kurguladığı tartışılmaktadır. Bu bağlamda bireylerin alternatif maneviyat veya yeni çağ hareketi olarak adlandırılan meditasyon, yoga ve enerji çalışmaları gibi çeşitli spiritüel faaliyetlere yönelmeleri, yalnızca bir anlam arayışı değil, aynı zamanda neoliberal özne olma sürecinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Literatürde ağırlıklı olarak bireysel maneviyat ya da tüketim kültürü bağlamında ele alınan pratikler ve faaliyetler, bu çalışmada iktidar, özne ve kendini kurma pratikleri ekseninde incelenmektedir. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışmada, 24 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmış; bireylerin bu pratiklere yükledikleri anlamlar, özneleşme süreçleri ve yaşam stratejileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, spiritüel pratiklerin bireylere özgürleşme alanı mı sunduğu yoksa neoliberal iktidarın yeniden üretildiği birer araç mı olduğu sorgulanmakta; bu pratiklerin bireysel deneyimlere nasıl tezahür ettiği ortaya konulmaktadır.
Abstract
The aim of this study is to explore the role of spiritual practices and activities in individuals’ processes of self-construction and subjectivation through the lens of the “neo-subject” design shaped by neoliberal values and the logic of governmentality. It is argued that neoliberalism has not only brought about a transformation in the economic realm but also reconfigured the individual in cultural, social, and psychic domains as a subject who continuously invests in the self and seeks to compensate for personal deficiencies. Within this framework, individuals’ turn toward various spiritual practices—such as meditation, yoga, and energy work—commonly associated with alternative spirituality or the New Age movement, is considered not merely a quest for meaning but also a component of the process of becoming a neoliberal subject. Practices and activities that are predominantly discussed in the literature within the context of individual spirituality or consumer culture are examined in this study through the lens of power, subjectivity, and self-formation practices. Conducted using a qualitative research method, the study is based on in-depth interviews with 24 individuals, analyzing the meanings they attribute to these practices, their processes of subjectivation, and their life strategies. Based on the findings, the study questions whether spiritual practices offer a space for emancipation or function as tools for the reproduction of neoliberal power and reveals how these practices manifest within individual experiences.