KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 74

DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİK VE PRESENTEEISM İLİŞKİSİNDE İŞ YAŞAM DENGESİNİN ARACILIK ROLÜ: OTEL ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

THE MEDIATING ROLE OF WORK-LIFE BALANCE IN THE RELATIONSHIP BETWEEN TRANSFORMATIONAL LEADERSHIP AND PRESENTEEISM: A STUDY ON HOTEL EMPLOYEES

Ramazan İnan(İstanbul Gelişim Üniversitesi)0000-0002-9970-5718
Gökhan Ayazlar(MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8839-1418
Sayfa
318–340
Yayın Tarihi
2026-05-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna ilaveten araştırmanın nitel analiz sonuçları, çalışanların presenteeism davranışına maruz kalmasında, yöneticilerin çalışanlar ile sadece iş odaklı ilişki kurması, çalışanlara değer vermemesi ve çalışanlara güvenmemesi gibi önemli unsurların yer aldığı görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, otel yöneticilerin sergilemiş oldukları dönüşümcü liderlik davranışının çalışanların presenteeism davranışı üzerindeki etkisinde, iş yaşam dengesinin aracılık rolünü keşfetmek amaçlanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmanın nicel kısmında İstanbul’da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel çalışanlarından anket tekniği uygulanarak 442 adet veri toplanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Buna ilaveten araştırmanın nitel analiz sonuçları, çalışanların presenteeism davranışına maruz kalmasında, yöneticilerin çalışanlar ile sadece iş odaklı ilişki kurması, çalışanlara değer vermemesi ve çalışanlara güvenmemesi gibi önemli unsurların yer aldığı görülmektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:442 adet
⚙️Değişkenler:Dönüşümcü Liderlik · Presenteeism · İş yaşam dengesi

Özet

Bu araştırmada, otel yöneticilerin sergilemiş oldukları dönüşümcü liderlik davranışının çalışanların presenteeism davranışı üzerindeki etkisinde, iş yaşam dengesinin aracılık rolünü keşfetmek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada karma araştırma yöntemi benimsenmiştir. Çalışmanın nicel kısmında İstanbul’da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel çalışanlarından anket tekniği uygulanarak 442 adet veri toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler analiz edildikten sonra araştırmanın nitel kısmı için nicel araştırmaya katılım sağlayan katılımcılardan gönüllü olan 25 otel çalışanı ile derinlemesine görüşmeler yapılarak elde edilen veriler analiz edilmiştir. Nicel araştırma sonuçlarına göre dönüşümcü liderliğin presenteeismi ve iş yaşam dengesi pozitif, iş yaşam dengesinin presenteeismi çok düşük düzeyde pozitif yönde etkilediği tespit edilirken, dönüşümcü liderliğin presenteeism üzerinde etkisinde iş yaşam dengesinin kısmî aracılık etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Buna ilaveten araştırmanın nitel analiz sonuçları, çalışanların presenteeism davranışına maruz kalmasında, yöneticilerin çalışanlar ile sadece iş odaklı ilişki kurması, çalışanlara değer vermemesi ve çalışanlara güvenmemesi gibi önemli unsurların yer aldığı görülmektedir.

Abstract

In this study, the aim is to examine the effect of transformational leadership behaviors displayed by hotel managers on employees’ presenteeism and to explore the mediating role of work–life balance in this relationship. To achieve this objective, a mixed-method research design was adopted. In the quantitative phase of the study, a survey was administered to employees working in 4- and 5-star hotels operating in Istanbul, and a total of 442 valid responses were collected. After analyzing the quantitative data, the qualitative phase was conducted with 25 hotel employees who voluntarily participated among the quantitative sample, and in-depth interviews were carried out. The qualitative data were subsequently analyzed using content analysis. The quantitative findings revealed that transformational leadership positively affects both presenteeism and work–life balance, and that work–life balance also has a very small positive effect on presenteeism. Furthermore, it was determined that work–life balance has a partial mediating role in the effect of transformational leadership on presenteeism. In addition, the qualitative findings indicated that several factors contribute to employees experiences of presenteeism, including managers establishing relationships with employees that are solely work-oriented, not valuing employees sufficiently, and lacking trust in them.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İnan, R., Ayazlar, G. (2026). DÖNÜŞÜMCÜ LİDERLİK VE PRESENTEEISM İLİŞKİSİNDE İŞ YAŞAM DENGESİNİN ARACILIK ROLÜ: OTEL ÇALIŞANLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 74, 318–340. https://doi.org/10.30794/pausbed.1776264

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (100)

  1. Aboagye, E., Björklund, C., Gustafsson, K., Hagberg, J., Aronsson, G., Marklund, S., & Bergström, G. (2019). Exhaustion and İmpaired Work Performance in The Workplace: Associations With Presenteeism And Absenteeism. Journal of occupational and environmental medicine, 61(11), e438-e444. 10.1097/JOM.0000000000001701
  2. Alvesson, M., & Einola, K. (2019). Warning for Excessive Positivity: Authentic Leadership and Other Traps in Leadership Studies. The Leadership Quarterly, 30(4), 383- 395. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2019.04.001
  3. Arısoy, B., & Bağçı, E. (2023). Pandeminin Turizm Sektörü Çalışma Koşullarına Etkisi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 25(1), 17-34.
  4. Arnold, K. A., Turner, N., Barling, J., Kelloway, E. K., & McKee, M. C. (2007). Transformational Leadership and Psychological Well-Being: The Mediating Role of Meaningful Work, Journal of Occupational Health Psychology, 12(3), 193. https://doi.org/10.1037/1076-8998.12.3.193
  5. Arslaner, E., & Boylu, Y. (2015). İş Hayatında Presenteeism: Otel İşletmeleri Açısından Bir Değerlendirme, İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(4), 123-136.
  6. Avcı, U., & Turunç, Ö. (2012). Dönüşümcü Liderlik ve Örgüte Güvenin Kariyer Memnuniyetine Etkisi: Lider-Üye Etkileşiminin Aracılık Rolü, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 4(2), 45-55.
  7. Bakan, İ., Doğan, İ. F., Oğuz, M., & Koçdemir, M. (2018). Presenteism ile Algılanan Sosyal Destek, Tükenmişlik Arasındaki İlişki: Adana İlinde Bir Alan Araştırması, Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi, 4(6), 155-173.
  8. Bakıcı, C., & Aydın, E. (2020). Türkiye'de Kadın Çalışanların İş Yaşam Dengesini Şekillendirmede Ataerkilliğin Rolü, Economics Business and Organization Research, 2(2), 82-98.
  9. Baltaş, A. (2019). Bir yolculuk olarak liderlik (2. baskı). Remzi Kitabevi.
  10. Bass, B., & Avolio, B. (1994). Multifactor Leadership Questionnaire Technical Report. Redwood City, CA: Mind Garden
  11. Blasetti, S. J. (2020). The Relationship Between Transformational Leadership, Job Satisfactionand Work-Life Balance Among California Community College Adjunct (Part-Time) Faculty Counselors (Doctoral dissertation, The Chicago School of Professional Psychology).
  12. Bokhari, S., Ahmad, N., & Hyder, S. (2017). Presenteeism: A Reflection of Leadership Styles Among Healthcare Professionals in Karachi, Journal of Southeast Asian Research. 10.5171/2017.255072
  13. Bond, F. W., Flaxman, P. E., & Bunce, D. (2008). The Influence of Psychological Flexibility on Work Redesign: Mediated Moderation of A Work Reorganization İntervention, Journal of Applied Psychology, 93(3), 645. https://doi.org/10.1037/0021-9010.93.3.645
  14. Buil, I., Martínez, E., & Matute, J. (2019). Transformational Leadership and Employee Performance: The Role of İdentification, Engagement and Proactive Personality, International Journal of Hospitality Management, 77, 64-75. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.06.014
  15. Cicei, C. C. (2012). Examining The Effects of Work-Family Conflict. An Exploratory Study on Sickness Presenteeism, Romanian Journal of Experimental Applied Psychology, 3(1).
  16. Cinnioğlu, H. (2018). Etkı̇leşı̇mcı̇ Lı̇derlı̇k, Dönüşümcü Lı̇derlı̇k, Hı̇zmetkâr Lı̇derlı̇k, İş Tatmı̇nı̇ Ve İşten Ayrılma Nı̇yetı̇ İlı̇şkı̇sı̇: Yı̇yecek İçecek İşletmelerı̇nde Bı̇r Araştırma, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çanakkale.
  17. Cooper, C. L. (1998). The Changing Nature of Work [1]. Community, Work & Family, 1(3), 313-317. https://doi.org/10.1080/13668809808414238
  18. Cooper, C., & Lu, L. (2016). Presenteeism as A Global Phenomenon: Unraveling The Psychosocial Mechanisms From The Perspective of Social Cognitive Theory, Cross Cultural & Strategic Management, 23(2), 216-231. https://doi.org/10.1108/CCSM-09-2015-0106
  19. Creswell, J. W. (2019). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev.; 2. bs.). Pegem Akademi.
  20. Cullen, J., & McLaughlin, A. (2006). What Drives the Persistence of Presenteeism as A Managerial Value in Hotels? Observations Noted During an Irish Work-Life Balance Research Project, International Journal of Hospitality Management, 25(3), 510-516. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2004.09.006
  21. Çekmecelioğlu, H. G., & Özbağ, G. K. (2016). Leadership and Creativity: The Impact of Transformational Leadership on Individual Creativity, Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235, 243-249. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.11.020
  22. Çolak, M. (2019). Çalışma hayatında liderlik (2. baskı). Altın Nokta Basım Yayın Dağıtım.
  23. D'Abate, C. P., & Eddy, E. R. (2007). Engaging in Personal Business on The Job: Extending the Presenteeism Construct, Human Resource Development Quarterly, 18(3), 361-383. https://doi.org/10.1002/hrdq.1209
  24. Dalkılıç, E., & Harmancı Seren, A. K. (2018). İşte var olamama: Nedenleri ve sonuçları. Journal of Health and Nursing Management, 5(2), 123–131. https://doi.org/10.5222/SHYD.2018.123
  25. Deery, M., & Jago, L. (2009). A Framework for Work-Life Balance Practices: Addressing The Needs of the Tourism İndustry Tourism and Hospitality Research, 9(2), 97-108. https://doi.org/10.1057/thr.2009.4
  26. Dietz, C., & Scheel, T. (2017). Leadership and Presenteeism Among Scientific Staff: The Role of Accumulation of Work and Time Pressure, Frontiers in psychology, 8, 1885. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01885
  27. Doğan, S., Bayır, M., & Cinnioğlu, H. (2022). Otel Çalışanlarının Algıladıkları Dönüşümcü Liderlik Davranışının Çalışma Yaşam Kalitesi ve İş Performansı Düzeylerine Etkisi: İstanbul Örneği, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 210-226. https://doi.org/10.32572/guntad.1022155
  28. Drew, E., & Murtagh, E. M. (2005). Work/Life Balance: Senior Management Champions or Laggards? Women in Management Review. https://doi.org/10.1108/09649420510599089
  29. Dudenhöffer, S., Claus, M., Schöne, K., Letzel, S., & Rose, D. M. (2017). Sickness Presenteeism of German Teachers: Prevalence and İnfluencing Factors, Teachers and Teaching, 23(2), 141-152. https://doi.org/10.1080/13540602.2016.1204284
  30. Düşmezkalender, E. (2020). Otel Çalışanlarının Presenteeisme (İşte Var Olamama) İlişkin Görüşleri, Third Sector Social Economic Review, 55(2), 1078-1089. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.20.05.1384
  31. Eraslan, L. (2011). Liderlikte Post-Modern Bir Paradigma: Dönüşümcü Liderlik, Journal of Human Sciences, 8(1).
  32. Erben, G. S., & Ötken, A. B. (2014). Paternalist Liderlik ve İşe Bağlı Mutluluk İlişkisinde İş-Yaşam Dengesinin Rolü, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(22), 103-121. https://doi.org/10.11611/JMER192
  33. Erdem, B. (2004). Otel İşletmelerinde İnsan Kaynakları Planlamasının Yeri ve Önemi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(11), 35-54.
  34. Erturgut, R. (2007). Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları ile Dönüştürücü Liderlik Arasındaki İlişki: Ulusal Kalite Ödülü Almış Olan Kamu Örgütlerinde Bir Araştırma, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
  35. Ertürk, E., Erdirençelebi, M., & Gökce, Ş. (2017). The Relation between Presenteeism and Work Life Balance in Employee, Balkan Journal of Social Sciences, 193-203.
  36. Erwin, S., Rahmat, S. T. Y., Angga, N. D., & Semerdanta, P. (2019). Transformational Leadership Style and Work Life Balance: The Effect on Employee Satisfaction Through Employee Engagement, Russian Journal of Agricultural and Socio-Economic Sciences, 91(7). 10.18551/rjoas.2019-07.36
  37. Fisher, G. G. (2001). Work/Personal Life Balance: A Construct Development Study. Bowling Green State University.
  38. Fransiska, T., & AyiAhadiat, K. H. (2021). Transformational Leadership On Employee Engagement: The Mediation Of Work-Life Balance, Nveo-Natural Volatıles & Essentıal Oıls Journal NVEO, 10453-10471.
  39. Frooman, J., Mendelson, M. B., & Murphy, J. K. (2012). Transformational and Passive Avoidant Leadership As Determinants of Absenteeism, Leadership & Organization Development Journal. https://doi.org/10.1108/01437731211241247
  40. Genç, S. G., Genç, V., & Gümüş, M. (2016). Otel İşletmelerinde Duygusal Zekânın İş Stresi ve İş Yaşam Dengesi Üzerindeki Etkisi, Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(2/1), 97-112.
  41. George, R., Chiba, M., & Scheepers, C. B. (2017). An İnvestigation into The Effect of Leadership Style on Stress-Related Presenteeism in South African Knowledge Workers, SA Journal of Human Resource Management, 15(1), 1-13. https://doi.org/10.4102/sajhrm.v15i0.754
  42. Gilbreath, B., & Karimi, L. (2012). Supervisor Behavior and Employee Presenteeism, International Journal of Leadership Studies, 7(1), 114-131.
  43. Greenhaus, J. H., & Allen, T. D. (2011). Work–family balance: A review and extension of the literatüre, In J. C. Quick & L. E. Tetrick (Eds.), Handbook of occupational health psychology (pp. 165–183). American Psychological Association. https://doi.org/10.2307/j.ctv1chs29w.14
  44. Gürer, A. (2019). 21. Yüzyılda Liderlik Yaklaşımları, Hiperlink Eğitim ve İletişim Yayıncılık, İstanbul. Haar, J. M., Russo, M., Suñe, A., & Ollier-Malaterre, A. (2014). Outcomes of Work–Life Balance on Job Satisfaction, Life Satisfaction And Mental Health: A Study Across Seven Cultures, Journal of Vocational Behavior, 85(3), 361-373. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2014.08.010
  45. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2010). Multivariate data analysis, 7th Edn. Hoboken.
  46. Hansen, C. D., & Andersen, J. H. (2008). Going lll to Work–What Personal Circumstances, Attitudes and Work-Related Factors are Associated with Sickness Presenteeism? Social Science & Medicine, 67(6), 956-964. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.05.022
  47. Hinse, E., & Mathieu, C. (2023). The Impact of Leadership on Employee Presenteeism: A Comparison Between Police and Non-Police Samples, International Journal of Police Science & Management, 25(1), 3-16. https://doi.org/10.1177/14613557221122294
  48. Inceoglu, I., Thomas, G., Chu, C., Plans, D., & Gerbasi, A. (2018). Leadership Behavior and Employee Well-Being: An İntegrated Review and A Future Research Agenda, The Leadership Quarterly, 29(1), 179-202. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2017.12.006
  49. Jang, S. J., Park, R., & Zippay, A. (2011). The Interaction Effects of Scheduling Control and Work–Life Balance Programs on Job Satisfaction and Mental Health, International Journal of Social Welfare, 20(2), 135-143. https://doi.org/10.1111/j.1468-2397.2010.00739.x
  50. Johns, G. (2010). Presenteeism in The Workplace: A Review and Research Agenda, Journal of Organizational Behavior, 31(4), 519-542. https://doi.org/10.1002/job.630
  51. Kammerhoff, J., Lauenstein, O., & Schütz, A. (2019). Leading Toward Harmony–Different Types of Conflict Mediate How Followers’ Perceptions of Transformational Leadership are Related to Job Satisfaction and Performance. European Management Journal, 37(2), 210-221. https://doi.org/10.1016/j.emj.2018.06.003
  52. Kanbur, E., & Kanbur, A. (2018, June). Presenteizm (İşte Varolamama) ile İşe Adanmışlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, In 3rd Eurasian Conference on Language and Social Sciences (p. 314).
  53. Khairy, H. A. (2020). Presenteeism of Hotel Employees: Interaction Effects of Job Stress and Emotional Labor, Journal of the Faculty of Tourism and Hotels-University of Sadat City, 4(1/2). https://doi.org/10.21608/MFTH.2020.103378
  54. Kıcır, B. (2018). Evden Çalışanlarda İş-Yaşam Dengesi: Çevirmenler Üzerinde Bir Araştırma, The Journal of Industrial Relations & Human Resources, 19(4).
  55. Kibozi, S., & Michael, F. (2018). Nexus between work-life balance practices and affective organisational commitment: The mediating role of transformational leadership style. Business Management Review, 21(1), 60–73. https://doi.org/10.56279/bmrj.v21i.4
  56. Kim, J., Suh, E. E., Ju, S., Choo, H., Bae, H., & Choi, H. (2016). Sickness Experiences of Korean Registered Nurses At Work: A Qualitative Study on Presenteeism, Asian Nursing Research, 10(1), 32-38. https://doi.org/10.1016/j.anr.2015.10.009
  57. Koçel, T. (2018). İşletme yöneticiliği (17. baskı). Beta Yayınları.
  58. Koopman, C., Pelletier, K. R., Murray, J. F., Sharda, C. E., Berger, M. L., Turpin, R. S., & Bendel, T. (2002). Stanford presenteeism scale: Health status and employee productivity. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 44(1), 14–20. https://doi.org/10.1097/00043764-200201000-00004
  59. Lawrason, S. V., Shaw, R. B., Turnnidge, J., & Côté, J. (2023). Characteristics Of Transformational Leadership Development Programs: A Scoping Review, Evaluation and Program Planning, 102354.
  60. Lowe, G. S. (2005). Control Over Time And Work-Life Balance: An Empirical Analysis. Graham Lowe Group.
  61. Lu, L., Lin, H. Y., & Cooper, C. L. (2013). Unhealthy and Present: Motives and Consequences of The Act of Presenteeism Among Taiwanese Employees, Journal of Occupational Health Psychology, 18(4), 406. https://doi.org/10.1037/a0034331
  62. Lui, J. N. M., Andres, E. B., & Johnston, J. M. (2024). How Do Organizational Culture and Leadership Style Affect Nurse Presenteeism and Productivity?: A Cross Sectional Study of Hong Kong Acute Public Hospitals, International Journal of Nursing Studies, 152, 104675. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2023.104675
  63. Meydan, C. H., & Şeşen, H. (2015). Yapısal Eşitlik Modellemesi AMOS Uygulamaları (2. Baskı). Detay Yayıncılık.
  64. Moç, T. (2018). Örgütsel adalet algısının çalışanların işte yabancılaşmaya etkisinde tükenmişliğin ve presenteeism’in rolü (Yayımlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
  65. Munir, F., Nielsen, K., and Carneiro, I. G. (2010). Transformational Leadership and Depressive Symptoms: A Prospective Study, Journal of Affective Disorders, 120(1-3), 235-239. https://doi.org/10.1016/j.jad.2009.03.020
  66. Munir, F., Nielsen, K., Garde, A. H., Albertsen, K., and Carneiro, I. G. (2012). Mediating The Effects of Work–Life Conflict Between Transformational Leadership and Health‐Care Workers’ Job Satisfaction and Psychological Wellbeing, Journal of Nursing Management, 20(4), 512-521. https://doi.org/10.1111/j.1365-2834.2011.01308.x
  67. Munir, F., Yarker, J., and Haslam, C. (2008). Sickness Absence Management: Encouraging Attendance or ‘Risk-Taking’presenteeism In Employees With Chronic İllness?, Disability and Rehabilitation, 30(19), 1461-1472. https://doi.org/10.1080/09638280701637380
  68. Nahar, A. (2018). Workplace Presenteeism, Global Journal of Enterprise Information System, 10(2), 74-80.
  69. Nielsen, K., and Daniels, K. (2016). The Relationship Between Transformational Leadership and Follower Sickness Absence: The Role of Presenteeism, Work & Stress, 30(2), 193-208. https://doi.org/10.1080/02678373.2016.1170736
  70. Oladele, O., Abu-Abdissamad, A. M., Akeem, J. B., & Alagbe, A. E. (2016). Mediating Effect of Work-Life Balance In The Relationship Between Transformational Leadership and Organizational Citizenship Behaviours, International Journal of Public Administration and Management Research, 3(4), 45-54.
  71. Oshio, T., Tsutsumi, A., Inoue, A., Suzuki, T., & Miyaki, K. (2017). The Reciprocal Relationship Between Sickness Presenteeism and Psychological Distress In Response to Job Stressors: Evidence From A Three‐Wave Cohort Study, Journal of Occupational Health, 59(6), 552-561. https://doi.org/10.1539/joh.17-0178-OA
  72. Panari, C., & Simbula, S. (2016). Presenteeism “On The Desk” The Relationships With Work Responsibilities, Work-To-Family Conflict and Emotional Exhaustion Among Italian Schoolteachers, International Journal of Workplace Health Management, 9(1), 84-95. https://doi.org/10.1108/IJWHM-11-2013-0047
  73. Patel, C., Biron, M., Cooper, S. C., & Budhwar, P. S. (2023). Sick And Working: Current Challenges and Emerging Directions For Future Presenteeism Research, Journal of Organizational Behavior, 44(6), 839-852. https://doi.org/10.1002/job.272
  74. Polat, Ş., & Özdemir, M. (2017). İş Özellikleri, İş-Yaşam Dengesi ve Meslekten Ayrılma Niyeti Arasındaki İlişkilerin Aday Öğretmen Görüşlerine Göre İncelenmesi, Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 7 (2), 340-360. https://doi.org/10.17984/adyuebd.306086
  75. Ratinet, E., Guilbert, L., Auzoult, L., Bosselut, G., Fouquereau, E., Chevalier, S., & Priolo, D. (2025). Transformational leadership and work–life balance: a moderated mediation model, Psychologie Française, 70(1), 81-95. https://doi.org/10.1016/j.psfr.2025.01.003
  76. Ribeiro, N., Yücel, İ., & Gomes, D. (2018). How transformational leadership predicts employees’ affective commitment and performance, International Journal of Productivity and Performance Management, 67(9), 1901-1917. https://doi.org/10.1108/IJPPM-09-2017-0229
  77. Ricardianto, P., Ikhsan, R., Setiawati, R., & Gugat, R. (2020). How to İmprove Ship Crew’s Work Effectiveness Through The Leadership Style, Work Life Balance and Employee Engagement İn Indonesia National Shipping, Management Science Letters, 10(2), 399-410.
  78. Riggio, R. E. (2014). Endüstri ve örgüt psikolojisine giriş (B. Özkara, Çev.). Nobel Yayıncılık.
  79. Riggio, R.E. (2014). Endüstri ve örgüt psikolojisine giriş (B. Özkara, Çev.). Nobel Yayıncılık.
  80. Robbins, S.P., & Judge, T.A. (2017). Organizational Behavior, Seventeenth Edition, Pearson Hall.
  81. Robertson, I., Leach, D., Doerner, N., and Smeed, M. (2012). Poor Health But Not Absent: Prevalence, Predictors, And Outcomes Of Presenteeism, Journal of Occupational and Environmental Medicine, 54(11), 1344-1349. 10.1097/JOM.0b013e31825dff4b
  82. Sandıkcı, M., Vural, T., & Zorlu, Ö. (2015). Otel İşletmelerinde Dönüştürücü Liderlik Davranışlarının Örgüt Sağlığı Üzerine Etkileri: Afyonkarahisar İlinde Bir Araştırma, Yönetim Bilimleri Dergisi, 13(25), 161-200.
  83. Sargut, A. S. (2015) Lider Yöneticinin Benliğine Yolculuk (2. Baskı). Beta Basım Yayın Dağıtım.
  84. Saruhan, Ş.C., &Yıldız, M.L. (2017). Çağdaş Yönetim Bilimi (3. Baskı). Beta Yayıncılık.
  85. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating The Fit of Structural Equation Models: Tests Of Significance and Descriptive Goodness-Of-Fit Measures, Methods Of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
  86. Schmid, J. A., Jarczok, M. N., Sonntag, D., Herr, R. M., Fischer, J. E., & Schmidt, B. (2017). Associations Between Supportive Leadership Behavior and The Costs of Absenteeism and Presenteeism: An Epidemiological and Economic Approach, Journal of Occupational And Environmental Medicine, 59(2), 141-147.
  87. Schultz, A. B., Chen, C. Y., & Edington, D. W. (2009). The Cost and Impact of Health Conditions on Presenteeism To Employers, Pharmacoeconomics, 27(5), 365- 378. https://doi.org/10.2165/00019053-200927050-00002
  88. Sirgy, M. J., & Lee, D. J. (2018). Work-life balance: An integrative review. Applied Research in Quality of Life, 13, 229-254. https://doi.org/10.1007/s11482-017-9509-8
  89. Syrek, C. J., Apostel, E., & Antoni, C. H. (2013). Stress in Highly Demanding IT Jobs: Transformational Leadership Moderates The İmpact of Time Pressure on Exhaustion and Work–Life Balance, Journal of Occupational Health Psychology, 18(3), 252. https://doi.org/10.1037/a0033085
  90. Takala, T. (2009). Dark-Side of Charisma: Elements of İrresponsible Leadership, Turkish Journal of Business Ethics, 2(2), 65-70.
  91. Tetterton, M. (2020). Exploring the Challenges of Work-Life Balance of Female Leadership: A Qualitative Case Study, Doctoral dissertation, Northcentral University.
  92. Tichy, N. M., & Devanna, M. A. (1986). The Transformational Leader. Training & Development Journal.
  93. Tourish, D. (2013). The Dark Side of Transformational Leadership: A Critical Perspective. Routledge.
  94. Vyas, A., & Shrivastava, D. (2017). Factors Affecting Work Life Balance-A Review. Pacific Business Review International, 9(7), 194-200.
  95. Winona Pit, S., & Hansen, V. (2016). The Relationship Between Lifestyle, Occupational Health, and Work-Related Factors With Presenteeism Amongst General Practitioners, Archives of Environmental & Occupational Health, 71(1), 49- 56. https://doi.org/10.1080/19338244.2014.998329
  96. Yağcı, E. (2014). Konaklama Sektöründe Kurumlaşmanın İş Yaşam Dengesi Aracılığıyla Tükenmişlik Düzeyine Etkisi: Beş Yıldızlı Otel Genel Müdürleri Üzerine Bir Uygulama (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  97. Yang, T., Zhu, M., & Xie, X. (2015). The Determinants of Presenteeism: A Comprehensive İnvestigation of Stress-Related Factors At Work, Health, and İndividual Factors Among The Aging Workforce, Journal of Occupational Health, 15-0114. https://doi.org/10.1539/joh.15-0114
  98. Yıldırım, M. T., Taşkan, D., & Demirbilek, T. (2014). Çalışanın İşte Var Olamaması Üzerinde Öznel İyilik Halinin Etkisi, Türk Dünyası Araştırmaları, (208), s.163-178.
  99. Yıldız, F. F. (2016). Sahte ve Gerçek Dönüşümcü Liderlik Davranışlarını Ayırt Etmede Makyavelizm, Kişisel Açılım ve Algı İletişimcisi Yöneticiler, Gazi Kitabevi, Ankara.
  100. Zel, U. (2011). Kişilik ve Liderlik (3. Baskı). Nobel Yayıncılık.