KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 76

İLERİ YETİŞKİNLERDE YAŞAM DOYUMUNUN YORDAYICILARI: DUYGU DÜZENLEME, ALGILANAN STRES VE ALGILANAN SOSYAL DESTEK

PREDICTORS OF LIFE SATISFACTION IN OLDER ADULTS: EMOTION REGULATION, PERCEIVED STRESS, AND PERCEIVED SOCIAL SUPPORT

Gamze Er Vargün(ANADOLU ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1396-5528
Sayfa
131–144
Yayın Tarihi
2026-09-14
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın bulguları, sosyoekonomik düzey (SED), algılanan sosyal destek ve duygu düzenlemenin yeniden değerlendirme boyutunun yaşam doyumu üzerinde olumlu yordayıcı bir role sahip olduğunu; algılanan stresin ise ileri yetişkinlikte yaşam doyumunu olumsuz yönde yordadığını göstermiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İleri yetişkinlik yılları pek çok bilişsel, fiziksel ve sosyo-duygusal değişimlerin olduğu önemli bir gelişimsel dönemdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaç doğrultusunda araştırmada, duygu düzenleme, algılanan stres ve algılanan sosyal desteğin ileri yetişkinlerin yaşam doyumu üzerindeki etkileri araştırılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın bulguları, sosyoekonomik düzey (SED), algılanan sosyal destek ve duygu düzenlemenin yeniden değerlendirme boyutunun yaşam doyumu üzerinde olumlu yordayıcı bir role sahip olduğunu; algılanan stresin ise ileri yetişkinlikte yaşam doyumunu olumsuz yönde yordadığını göstermiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İleri yetişkinlik · Yaşam doyumu · Duygu düzenleme

Özet

İleri yetişkinlik yılları pek çok bilişsel, fiziksel ve sosyo-duygusal değişimlerin olduğu önemli bir gelişimsel dönemdir. Bu çalışmada ileri yetişkinlik döneminde yaşam doyumunun belirleyicileri incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada, duygu düzenleme, algılanan stres ve algılanan sosyal desteğin ileri yetişkinlerin yaşam doyumu üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmaya 60–87 yaş aralığında 126 ileri yetişkin katılmıştır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları, sosyoekonomik düzey (SED), algılanan sosyal destek ve duygu düzenlemenin yeniden değerlendirme boyutunun yaşam doyumu üzerinde olumlu yordayıcı bir role sahip olduğunu; algılanan stresin ise ileri yetişkinlikte yaşam doyumunu olumsuz yönde yordadığını göstermiştir. Bu çalışmanın sonuçlarının ileri yetişkinlere yönelik yürütülecek olan müdahale programlarına ışık tutabileceği düşünülmektedir. Ayrıca, araştırma sonuçları başarılı yaşlanmayı desteklemeye yönelik sosyal politika ve uygulamalar açısından da önemli görülmektedir.

Abstract

Older adulthood represents a critical developmental stage marked by cognitive, physical, and socio-emotional changes. This study explored the predictors of life satisfaction during this period, focusing on the roles of emotion regulation, perceived stress, and perceived social support. The sample consisted of 126 older adults aged 60 to 87 years, who completed the Demographic Information Form, Emotion Regulation Scale, Perceived Social Support Scale, Perceived Stress Scale, and Life Satisfaction Scale. Results showed that socioeconomic status (SES), perceived social support, and the reappraisal dimension of emotion regulation were positive predictors of life satisfaction, whereas perceived stress emerged as a negative predictor. These findings highlight the importance of psychosocial and emotional factors in maintaining well-being in older adulthood and may provide valuable insights for the development of intervention programs and social policies that promote successful aging.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Vargün, G. E. (2026). İLERİ YETİŞKİNLERDE YAŞAM DOYUMUNUN YORDAYICILARI: DUYGU DÜZENLEME, ALGILANAN STRES VE ALGILANAN SOSYAL DESTEK. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 76, 131–144. https://doi.org/10.30794/pausbed.1777150

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (60)

  1. Aldao, A., & Nolen-Hoeksema, S. (2010). Specificity of cognitive emotion regulation strategies: A transdiagnostic examination. Behaviour Research and Therapy, 48(10), 974- 983. https://doi.org/10.1016/j.brat.2010.06.002
  2. Aydıner-Boylu, A., & Günay, G. (2018). Yaşlı bireylerde algılanan sosyal desteğin yaşam doyumu üzerine etkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(2), 1351- 1363. https://doi.org/10.15869/itobiad.369988
  3. Baltes, P. B., & Baltes, M. M. (1990). Psychological perspectives on successful aging: The model of selective optimization with compensation. Successful Aging: Perspectives from the Behavioral Sciences/The European Science Foundation, University of Cambrige, Cambridge.
  4. Bielderman, A., de Greef, M. H., Krijnen, W. P., & van der Schans, C. P. (2015). Relationship between socioeconomic status and quality of life in older adults: a path analysis. Quality of Life Research, 24(7), 1697-1705. https://doi.org/10.1007/s11136-014-0898-y
  5. Carstensen, L. L. (2006). The influence of a sense of time on human development. Science, 312 (5782), 1913-1915. https://doi.org/10.1126/science.1127488
  6. Carstensen, L. L. (2021). Socioemotional selectivity theory: The role of perceived endings in human motivation. The Gerontologist, 61(8), 1188-1196. https://doi.org/10.1093/geront/gnab116
  7. Cohen, S., Kamarck, T., & Mermelstein, R. (1983). A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior, 385-396. https://doi.org/10.2307/2136404
  8. Coşkun, H. Y. (2022). 18-65 yaş arası bireylerde yaşam kalitesinin duygu düzenleme stratejileri ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  9. Çelik, S. S., Celik, Y., Hikmet, N., & Khan, M. M. (2018). Factors affecting life satisfaction of older adults in Turkey. The International Journal of Aging and Human Development, 87(4), 392-414. https://doi.org/10.1177/0091415017740677
  10. Çimen, M., & Akbolat, M. (2016). Perceived social support and life satisfaction of residents in a nursing home in Turkey. International Journal of Health Management and Tourism, 1(1), 41-56.
  11. da Silva-Sauer, L., Basso Garcia, R., Pereira da Silva, T. M., Barbosa de Melo, C., & Fernández-Calvo, B. (2021). Relationship between psychological resilience, perceived stress, depression, and physical health in community-dwelling older adults. Psychology & Neuroscience, 14(2), 132. https://doi.org/10.1037/pne0000254
  12. Diener, E., & Suh, E. (1997). Measuring quality of life: Economic, social, and subjective indicators. Social Indicators Research, 40(1), 189-216.
  13. Dumitrache, C. G., Rubio, L., & Rubio-Herrera, R. (2017). Perceived health status and life satisfaction in old age, and the moderating role of social support. Aging & Mental Health, 21(7), 751-757. https://doi.org/10.1080/13607863.2016.1156048
  14. Dupuy, L., N’kaoua, B., Dehail, P., & Sauzéon, H. (2020). Role of cognitive resources on everyday functioning among oldest-old physically frail. Aging Clinical and Experimental Research, 32(10), 2021-2029. https://doi.org/10.1007/s40520-019-01384-3
  15. Eker, D., & Arkar, H. (1995). Factorial structure, validity, and reliability of the multidimensional scale of perceived social support. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 45-55.
  16. Eskin, M., Harlak, H., Demirkıran, F., & Dereboy, Ç. (2013). Algılanan stres ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: güvenirlik ve geçerlik analizi. New/Yeni Symposium Journal, 51(3), 132-140.
  17. Ezzati, A., Jiang, J., Katz, M. J., Sliwinski, M. J., Zimmerman, M. E., & Lipton, R. B. (2014). Validation of the Perceived Stress Scale in a community sample of older adults. International Journal of Geriatric Psychiatry, 29(6), 645-652. https://doi.org/10.1002/gps.4049
  18. Field, A. (2009). Discovering Statistics using SPSS. London, UK, 2009.
  19. Gan, D. R., Wister, A. V., & Best, J. R. (2022). Environmental influences on life satisfaction and depressive symptoms among older adults with multimorbidity: path analysis through loneliness in the Canadian longitudinal study on aging. The Gerontologist, 62(6), 855-864. https://doi.org/10.1093/geront/gnac004
  20. Göregenli, M. (1995). Individualism-collectivism orientations in the Turkish culture: A preliminary study. Türk Psikoloji Yazıları, 10(35), 1–14.
  21. Gross, J. J. (2015). Emotion regulation: Current status and future prospects. Psychological Inquiry, 26(1), 1–26. https://doi.org/10.1080/1047840X.2014.940781
  22. Gross, J. J., Carstensen, L. L., Pasupathi, M., Tsai, J., Götestam Skorpen, C., & Hsu, A. Y. (1997). Emotion and aging: experience, expression, and control. Psychology and Aging, 12(4), 590. https://doi.org/10.1037/0882-7974.12.4.590
  23. Gross, J. J., & John, O. P. (2003). Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 348. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.2.348
  24. Gross, J. J., & Levenson, R. W. (1993). Emotional suppression: physiology, self-report, and expressive behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 64(6), 970. https://doi.org/10.1037/0022-3514.64.6.970
  25. Güler, A., & Yıldırım, M. (2025). Social isolation, loneliness, eath stress and life satisfaction in older adults: A serial mediation study. Geriatric Nursing, 62, 78- 85. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2025.01.037
  26. Haga, S. M., Kraft, P., & Corby, E. K. (2009). Emotion regulation: Antecedents and well-being outcomes of cognitive reappraisal and expressive suppression in cross-cultural samples. Journal of Happiness Studies, 10(3), 271-291. https://doi.org/10.1007/s10902-007-9080-3
  27. Hamarat, D. T., Karen M. Z., Don S., Kenneth B. M., & Ferda A. E. (2001). Perceived stress and coping resource availability as predictors of life satisfaction in young, middle-aged, and older adults. Experimental Aging Research, 27(2), 181- 196. https://doi.org/10.1080/036107301750074051
  28. Hofstede, G. (2011). Dimensionalizing cultures: The Hofstede model in context. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1), 1-26. https://doi.org/10.9707/2307-0919.1014
  29. Hu, T., Zhang, D., Wang, J., Mistry, R., Ran, G., & Wang, X. (2014). Relation between emotion regulation and mental health: A meta-analysis review. Psychological Reports, 114(2), 341-362. https://doi.org/10.2466/03.20.PRO.114k22w4
  30. John, O. P., & Gross, J. J. (2004). Healthy and unhealthy emotion regulation: Personality processes, individual differences, and life span development. Journal of Personality, 72(6), 1301-1334.
  31. Kapıkıran, Ş. (2016). Yaşlılarda yalnızlık ile yaşam doyumu arasındaki ilişki: Sosyal desteğin aracılık rolünün sınanması. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 9(1), 13-25.
  32. Krause, N. (2007). Longitudinal study of social support and meaning in life. Psychology and Aging, 22(3), 456. https://doi.org/10.1037/0882-7974.22.3.456
  33. Lim, H. J., Min, D. K., Thorpe, L., & Lee, C. H. (2017). Trajectories of life satisfaction and their predictors among Korean older adults. BMC Geriatrics, 17(1), 89. https://doi.org/10.1186/s12877-017-0485-5
  34. Luo, X., Zhang, P., Xu, F., Wang, J., & Xie, S. (2025). The effect of subjective socioeconomic status on wellbeing among urban older adults with intergenerational parenting: The mediating role of perceived social support. Frontiers in Public Health, 13. https://doi.org/10.3389/fpubh.2025.1672391
  35. Moreno-Agostino, D., de la Fuente, J., Leonardi, M., Koskinen, S., Tobiasz-Adamczyk, B., Sanchez-Niubo, A.,. & Miret, M. (2021). Mediators of the socioeconomic status and life satisfaction relationship in older adults: a multi-country structural equation modeling approach. Aging & Mental Health, 25(3), 585-592. https://doi.org/10.1080/13607863.2019.1698513
  36. Nakagawa, T., Gondo, Y., Ishioka, Y., & Masui, Y. (2017). Age, emotion regulation, and affect in adulthood: The mediating role of cognitive reappraisal. Japanese Psychological Research, 59(4), 301-308.
  37. Nowlan, J. S., Wuthrich, V. M., & Rapee, R. M. (2016). The impact of positive reappraisal on positive (and negative) emotion among older adults. International Psychogeriatrics, 28(4), 681-693. https://doi.org/10.1017/S1041610215002057
  38. Park, J. H., & Kang, S. W. (2022). Factors related to life satisfaction of older adults at home: A focus on residential conditions. Healthcare, 10(7), 1279. https://doi.org/10.3390/healthcare10071279
  39. Pérez, J. I., & Matud, M. P. (2022). Gender, stress, and well-being in adulthood. Journal of Clinical Medicine, 12(1), 110. https://doi.org/10.3390/jcm12010110
  40. Pinquart, M., & Sörensen, S. (2000). Influences of socioeconomic status, social network, and competence on subjective well-being in later life: a meta-analysis. Psychology and Aging, 15(2), 187. https://doi.org/10.1037//0882-7974.15.2.187
  41. Procidano, M. E., & Heller, K. (1983). Measures of perceived social support from friends and from family: Three validation studies. American Journal of Community Psychology, 11(1), 1-24.
  42. Rajani, N. B., Skianis, V., & Filippidis, F. T. (2019). Association of environmental and sociodemographic factors with life satisfaction in 27 European countries. BMC Public Health, 19(1), 534. https://doi.org/10.1186/s12889-019-6886-y
  43. Ren, Q., Jiang, C., & Jiang, S. (2021). Stressful Life Events and Life Satisfaction among Chinese Older Adults: The Role of Coping Styles. Healthcare, 9(12), 1620. https://doi.org/10.3390/healthcare9121620
  44. Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.4.719
  45. Schunk, F., Trommsdorff, G., & König-Teshnizi, D. (2022). Regulation of positive and negative emotions across cultures: does culture moderate associations between emotion regulation and mental health?. Cognition and Emotion, 36(2), 352- 363. https://doi.org/10.1080/02699931.2021.1997924
  46. Schutte, N. S., Manes, R. R., & Malouff, J. M. (2009). Antecedent-focused emotion regulation, response modulation and well- being. Current Psychology, 28(1), 21- 31. https://doi.org/10.1007/s12144-009-9044-3
  47. Selye, H. (1974). Stress without distress. Psychopathology of Human Adaptation içinde (ss. 137-146). Boston, MA: Springer US.
  48. Shi, J., Huang, A., Jia, Y., & Yang, X. (2020). Perceived stress and social support influence anxiety symptoms of Chinese family caregivers of community‐dwelling older adults: a cross‐sectional study. Psychogeriatrics, 20(4), 377-384. https://doi.org/10.1111/psyg.12510
  49. Siedlecki, K. L., Salthouse, T. A., Oishi, S., & Jeswani, S. (2014). The relationship between social support and subjective well-being across age. Social Indicators Research, 117(2), 561-576. https://doi.org/10.1007/s11205-013-0361-4
  50. Smith, J. L., & Hollinger-Smith, L. (2015). Savoring, resilience, and psychological well-being in older adults. Aging & Mental Health, 19(3), 192-200. https://doi.org/10.1080/13607863.2014.986647
  51. Sulandari, S., Coats, R. O., Miller, A., Hodkinson, A., & Johnson, J. (2024). A systematic review and meta-analysis of the association between physical capability, social support, loneliness, depression, anxiety, and life satisfaction in older adults. The Gerontologist, 64(11). https://doi.org/10.1093/geront/gnae128
  52. Suri, G., & Gross, J. J. (2012). Emotion regulation and successful aging. Trends in Cognitive Sciences, 16(8), 409-410. https://doi.org/10.1016/j.tics.2012.06.007
  53. Tamir, M., Ito, A., Miyamoto, Y., Chentsova-Dutton, Y., Choi, J. H., Cieciuch, J.,. & García Ibarra, V. J. (2024). Emotion regulation strategies and psychological health across cultures. American Psychologist, 79(5), 748. https://doi.org/10.1037/amp0001237
  54. Türkseven, E., Öner, C., Çetin, H., & Şimşek, E. E. (2020). Yaşlı bireylerde algılanan sosyal destek ile yaşam doyumu ilişkisi: Bir saha çalışması. Eurasian Journal of Family Medicine, 9(1), 51-56. https://doi.org/10.33880/ejfm.2020090107
  55. Ulaşan Özgüle, E. T., & Sümer, N. (2017). Ergenlikte duygu düzenleme ve psikolojik uyum: Duygu Düzenleme Ölçeğinin Türkçe uyarlaması. Türk Psikoloji Yazıları, 20(40), 1-18.
  56. Wu, W., Wu, H., Wu, X., Gu, J., & Qi, X. (2024). A meta-analysis of life satisfaction’s association with cognitive reappraisal and expressive suppression: The influences of age, gender, and cultural values. Journal of Happiness Studies, 25(4), 41. https://doi.org/10.1007/s10902-024-00753-8
  57. Yeung, G. T., & Fung, H. H. (2007). Social support and life satisfaction among Hong Kong Chinese older adults: family first?. European Journal of Ageing, 4(4), 219-227. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9526-6
  58. Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30- 41. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5201_2
  59. Moreno-Agostino, D., de la Fuente, J., Leonardi, M., Koskinen, S., Tobiasz-Adamczyk, B., Sanchez-Niubo, A.,. & Miret, M. (2021). Mediators of the socioeconomic status and life satisfaction relationship in older adults: a multi-country structural equation modeling approach. Aging & Mental Health, 25(3), 585-592. https://doi.org/10.1080/13607863.2019.1698513
  60. Tamir, M., Ito, A., Miyamoto, Y., Chentsova-Dutton, Y., Choi, J. H., Cieciuch, J.,. & García Ibarra, V. J. (2024). Emotion regulation strategies and psychological health across cultures. American Psychologist, 79(5), 748. https://doi.org/10.1037/amp0001237