KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Cultural Heritage and Science / 2026 / Cilt: 7 Sayı: 1

Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri

Non-Destructive Testing Methods in the Assessment of Historic Timber Structures and Their Implications for Conservation Decision-Making

Ozlem Bozkurt(NAMIK KEMAL UNIVERSITY)0000-0002-8549-0648
Sayfa
94–113
Yayın Tarihi
2026-07-06
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamda, tahribatsız test yöntemlerinin, tarihi ahşap yapıların korunmasında bilinçli, çoklu ve bütüncül bir değerlendirme süreci içerisinde ele alınması gerektiği ortaya konmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihi ahşap yapıların korunması ve restorasyonu sürecinde, yapı elemanlarının mevcut durumunun doğru biçimde değerlendirilmesi, müdahale kararlarının belirlenmesinde temel bir rol oynamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda, yapı elemanlarının özgünlüğüne zarar vermeden bilgi elde edilmesini sağlayan tahribatsız test yöntemleri, tarihi ahşap yapıların değerlendirilmesinde öncelikli araçlar arasında yer almaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamda, tahribatsız test yöntemlerinin, tarihi ahşap yapıların korunmasında bilinçli, çoklu ve bütüncül bir değerlendirme süreci içerisinde ele alınması gerektiği ortaya konmaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tarihi ahşap yapılar · Tahribatsız test yöntemleri · Konservasyon

Özet

Tarihi ahşap yapıların korunması ve restorasyonu sürecinde, yapı elemanlarının mevcut durumunun doğru biçimde değerlendirilmesi, müdahale kararlarının belirlenmesinde temel bir rol oynamaktadır. Ancak ahşap malzemenin heterojen yapısı ve tarihi elemanlarda numune alma olanaklarının sınırlı olması, geleneksel tahribatlı test yöntemlerinin kullanımını kısıtlamaktadır. Bu bağlamda, yapı elemanlarının özgünlüğüne zarar vermeden bilgi elde edilmesini sağlayan tahribatsız test yöntemleri, tarihi ahşap yapıların değerlendirilmesinde öncelikli araçlar arasında yer almaktadır. Bu çalışma, tarihi ahşap yapı elemanlarının mevcut durumunun belirlenmesinde kullanılan tahribatsız ve yarı-tahribatsız test yöntemlerini, yöntem seçimini etkileyen malzeme özellikleri ve bozulma süreçleri çerçevesinde ele almayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, ahşap malzemenin higroskopik ve heterojen yapısının test sonuçları üzerindeki etkileri dikkate alınarak; görsel ve duyusal incelemeye dayalı yaklaşımlar, mekanik ve yarı-tahribatsız yöntemler, akustik ve ultrasonik teknikler ile kızılötesi termografi literatür örnekleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmada, incelenen yöntemlerin her birinin ahşap yapı elemanlarının farklı özelliklerine ve bozulma türlerine odaklandığı; bu nedenle tek bir yönteme dayalı değerlendirmelerin çoğu zaman sınırlı kaldığı görülmektedir. Test sonuçlarının mutlak değerler sunmaktan ziyade, karşılaştırmalı ve bağlamsal yorumlara olanak tanıdığı vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, tahribatsız test yöntemlerinin, tarihi ahşap yapıların korunmasında bilinçli, çoklu ve bütüncül bir değerlendirme süreci içerisinde ele alınması gerektiği ortaya konmaktadır.

Abstract

Accurate assessment of structural elements is essential for determining intervention strategies in the conservation and restoration of historic timber structures. However, the organic and heterogeneous nature of wood, together with the limited possibility of sampling from historic elements, restricts the application of conventional destructive testing methods. In this context, non-destructive testing methods have become essential tools in the evaluation of historic timber buildings. This study examines non-destructive and semi-destructive testing methods used to determine the condition of historic timber elements within the framework of material properties and deterioration processes affecting conservation practice. Considering the hygroscopic and heterogeneous characteristics of wood and their impact on test results, the study evaluates visual inspection, mechanical and semi-destructive methods, acoustic and ultrasonic techniques, and infrared thermography based on the literature. The findings indicate that each method addresses different deterioration types; therefore, single-method assessments often remain limited. Rather than providing absolute values, test results require comparative and contextual interpretation. Accordingly, non-destructive testing methods should be integrated into a multi-method and holistic evaluation process in the conservation of historic timber structures.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozkurt, O. (2026). Tarihi Ahşap Yapıların Değerlendirilmesinde Tahribatsız Test Yöntemleri ve Restorasyon Karar Süreçlerine Etkileri. Cultural Heritage and Science, Cilt: 7 Sayı: 1, 94–113. https://doi.org/10.58598/cuhes.1891570

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Adamopoulos, E., M. Volinia, M. Girotto, and F. Rinaudo. 2020. Three-Dimensional Thermal Mapping from IRT Images for Rapid Architectural Heritage NDT. Buildings 10 (10): 187. https://doi.org/10.3390/buildings10100187.
  2. Avdelidis, N. P., and A. Moropoulou. 2004. Applications of Infrared Thermography for the Investigation of Historic Structures. Journal of Cultural Heritage 5 (1): 119–127. https://doi.org/10.1016/j.culher.2003.07.002.
  3. Bucur, V. 2025. Acoustics of Wood. 3rd ed. Cham: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-662-70209-3.
  4. Cavalli, A., and M. Togni. 2015. Monitoring of Historical Timber Structures: State of the Art and Prospective. Journal of Civil Structural Health Monitoring 5: 107–113. https://doi.org/10.1007/s13349-014-0081-8.
  5. Dinwoodie, J. M. 2000. Timber: Its Nature and Behaviour. 2nd ed. London: E & FN Spon. https://doi.org/10.4324/9780203477878.
  6. Grinzato, E., P. G. Bison, and S. Marinetti. 2002. Monitoring of Ancient Buildings by the Thermal Method. Journal of Cultural Heritage 3 (1): 21–29. https://doi.org/10.1016/S1296-2074(02)01159-7.
  7. Hasníková, H., and P. Kuklík. 2014. Various Non-Destructive Methods for Investigation of Timber Members from a Historical Structure. Wood Research 59 (3): 411–420.
  8. Hoadley, R. B. 1980. Understanding Wood: A Craftsman’s Guide to Wood Technology. Newtown: Taunton Press. Ilharco, T., T. Lechner, and T. Nowak. 2015. Assessment of Timber Floors by Means of Non-Destructive Testing Methods. Construction and Building Materials 101: 1206–1214. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2015.05.133.
  9. Kandemir-Yücel, A., A. Tavukçuoğlu, and E. N. Caner-Saltık. 2007. In Situ Assessment of Structural Timber Elements of a Historic Building by Infrared Thermography and Ultrasonic Velocity. Infrared Physics & Technology 49 (3): 243–248. https://doi.org/10.1016/j.infrared.2006.06.012.
  10. Kasal, B., and R. W. Anthony. 2004. Advances in In Situ Evaluation of Timber Structures. Structural Engineering International 6 (2): 94–103. https://doi.org/10.1002/pse.170.
  11. Kloiber, M., M. Drdácký, J. Tippner, et al. 2015. Conventional Compressive Strength Parallel to the Grain and Mechanical Resistance of Wood against Pin Penetration and Microdrilling Established by In-Situ Semidestructive Devices. Materials and Structures 48: 3217–3229. https://doi.org/10.1617/s11527-014-0392-6.
  12. Küçükkaya, A. G. 2004. Photogrammetry and Remote Sensing in Archeology. Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer 88 (1–3): 83–88. https://doi.org/10.1016/j.jqsrt.2003.12.030.
  13. Lopez, G., P. Vallelado-Cordobes, J. L. Gomez-Royuela, and L. A. Basterra. 2023. Diagnosis and Assessment of a Historic Timber Structure in La Casa del Corregidor Using Non-Destructive Techniques. Case Studies in Construction Materials 19: e02311. https://doi.org/10.1016/j.cscm.2023.e02311.
  14. Maldague, X. P. V. 2001. Theory and Practice of Infrared Technology for Nondestructive Testing. New York: John Wiley & Sons.
  15. Mercuri, F., U. Zammit, N. Orazi, S. Paoloni, M. Marinelli, and F. Scudieri. 2011. Active Infrared Thermography Applied to the Investigation of Art and Historic Artefacts. Journal of Thermal Analysis and Calorimetry 104: 475–485. https://doi.org/10.1007/s10973-011-1450-8.
  16. Nagendra, H., R. Lucas, J. P. Honrado, R. H. G. Jongman, C. Tarantino, M. Adamo, and P. Mairota. 2013. Remote Sensing for Conservation Monitoring: Assessing Protected Areas, Habitat Extent, Habitat Condition, Species Diversity, and Threats. Ecological Indicators 33: 45–59. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2012.09.014.
  17. Palaia, L., S. Tormo, V. Lopez, and J. Monfort. 2011. NDT Assessment of Timber Structures: A Case Study—Villa Ivonne, Meliana. In Structural Studies, Repairs and Maintenance of Heritage Architecture XII, 529–540. Southampton: WIT Press. https://doi.org/10.2495/STR110441.
  18. Riggio, M., R. Tomasi, and M. Piazza. 2014. Refurbishment of a Traditional Timber Floor with a Reversible Technique: Importance of the Investigation Campaign for Design and Control of the Intervention. International Journal of Architectural Heritage 8 (1): 74–93. https://doi.org/10.1080/15583058.2012.670364.
  19. Ross, R. J., and R. F. Pellerin. 1994. Nondestructive Testing for Assessing Wood Members in Structures. Madison: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Forest Products Laboratory.
  20. Ross, R. J., ed. 2015. Nondestructive Evaluation of Wood. Madison: Forest Products Laboratory, U.S. Forest Service.
  21. Scaioni, M., E. Rosina, A. L’erario, and L. Díaz-Vilariño. 2017. Integration of Infrared Thermography and Photogrammetric Surveying of Built Landscape. International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences. https://doi.org/10.5194/isprs-archives-XLII-5-W1-153-2017.
  22. Simpson, W., and A. TenWolde. 1999. Physical Properties and Moisture Relations of Wood. In Wood Handbook: Wood as an Engineering Material, edited by Forest Products Laboratory, 3-5–3-14. Madison: U.S. Department of Agriculture, Forest Service.
  23. Tannert, T., B. Kasal, and R. Anthony. 2010. “RILEM TC 215 In-Situ Assessment of Structural Timber: Report on Activities and Application of Assessment Methods” In Proceedings of the World Conference on Timber Engineering (WCTE).
  24. Teder, M. 2016. Non-Destructive Assessment of Physicomechanical Properties of Structural Timber and Glulam. PhD diss., University of Tartu.
  25. Vavilov, V. P., P. G. Bison, and D. D. Burleigh. 2024. Ermanno Grinzato’s Contribution to Infrared Diagnostics and Nondestructive Testing in Memory of an Outstanding Researcher. Quantitative InfraRed Thermography Journal 21 (6): 338–351. https://doi.org/10.1080/17686733.2023.2170647.
  26. Zielińska, M., and M. Rucka. 2021. Non-Destructive Testing of Wooden Elements. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering 1203: 032058. https://doi.org/10.1088/1757-899X/1203/3/032058.
  27. Zielińska, M., and M. Rucka. 2023. Assessment of Wooden Beams from Historical Buildings Using Ultrasonic Transmission Tomography. International Journal of Architectural Heritage 17 (1): 249–261. https://doi.org/10.1080/15583058.2022.2086505.
  28. International Council on Monuments and Sites (ICOMOS). 1999. Principles for the Preservation of Historic Timber Structures. Mexico.
  29. International Council on Monuments and Sites (ICOMOS). 2017. Principles for the Conservation of Wooden Built Heritage. Paris.