KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama / 2025 / Cilt: 15 Sayı: 2

EĞİTİM ALANINDA ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK TEKNOLOJİSİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE’DE YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ

USING AUGMENTED REALITY TECHNOLOGY IN THE FIELD OF EDUCATION: REVIEW OF DISSERTATIONS IN TÜRKİYE

Ahmet Berk Ustun(BARTIN UNIVERSITY)0000-0002-1640-4291
Betül Düzenli Çil(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0001-6342-8627
Sayfa
114–142
Yayın Tarihi
2025-07-19
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Artırılmış gerçeklik materyallerinin akademik başarı ve motivasyona olumlu katkı sunduğunu ortaya koyan çalışmaların fazlalığı dikkat çekmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada ülkemizde eğitim alanında artırılmış gerçeklik teknolojilerini kullanarak hazırlanan tezlerin belirli değişkenler açısından detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma kapsamında ülkemizde yayınlanan lisansüstü tezlerden (2022 Aralık tarihine kadar) YÖKTEZ de tam metnine erişilebilen 87 tez araştırmaya dâhil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Artırılmış gerçeklik materyallerinin akademik başarı ve motivasyona olumlu katkı sunduğunu ortaya koyan çalışmaların fazlalığı dikkat çekmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2022 Verileri
⚙️Değişkenler:artırılmış gerçeklik · eğitim · lisansüstü tez

Özet

Bu araştırmada ülkemizde eğitim alanında artırılmış gerçeklik teknolojilerini kullanarak hazırlanan tezlerin belirli değişkenler açısından detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında ülkemizde yayınlanan lisansüstü tezlerden (2022 Aralık tarihine kadar) YÖKTEZ de tam metnine erişilebilen 87 tez araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma kapsamında bu tezler yıllarına hazırlandıkları üniversiteye, türlerine, araştırma yöntemlerine, veri toplama araçlarına, katılımcı sayısı ve katılımcı düzeylerine ve öğrenme alanlarına göre analiz edilmiştir. Ülkemizde en fazla çalışmanın Gazi Üniversitesinde hazırlandığı, 2019 yılında en fazla çalışmanın yayınlandığı, yüksek lisans tez sayısının daha fazla olduğu, araştırmalarda karma yöntemlerin daha fazla tercih edildiği veri toplama aracı olarak başarı testleri ve anketlerin kullanıldığı, katılımcıların genelde küçük gruplardan oluştuğu ve sıklıkla ortaokul öğrencileri ile çalışmaların gerçekleştiği görülmüştür. En fazla çalışmanın fen bilimleri alanlarında gerçekleştirildiği görülmüştür. Çalışmalarda en çok incelenen değişkenin akademik başarı olduğu, bunun yanı sıra motivasyon, öz yeterlik ve tutum gibi değişkenlerinde araştırmacılar tarafından araştırıldığı görülmüştür. Artırılmış gerçeklik materyallerinin akademik başarı ve motivasyona olumlu katkı sunduğunu ortaya koyan çalışmaların fazlalığı dikkat çekmiştir.

Abstract

In this research, the aim was to comprehensively examine the dissertations prepared using augmented reality technologies in the field of education in Turkey, focusing on specific variables. Within the scope of the research, 87 dissertations, accessible in full text on YÖKTEZ (as of December 2022), were included. These dissertations were analyzed based on the years they were prepared, the universities they belong to, their types, research methods, data collection tools, the number and levels of participants, and learning areas. It was observed that most of the studies were conducted at Gazi University, with the highest number of dissertations published in 2019. The prevalence of master's theses was higher, and mixed methods were more commonly preferred in research. Achievement tests and surveys were commonly used as data collection tools. Participants generally consisted of small groups, and studies were frequently conducted with middle school students. The highest number of studies was found to be in the field of natural sciences. Academic achievement was identified as the most examined variable in the studies, and researchers also investigated variables such as motivation, self-efficacy, and attitude. The abundance of studies stating that augmented reality materials contribute positively to academic achievement and motivation has been noteworthy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ustun, A. B., Çil, B. D. (2025). EĞİTİM ALANINDA ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK TEKNOLOJİSİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE’DE YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN İNCELENMESİ. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, Cilt: 15 Sayı: 2, 114–142. https://doi.org/10.17943/etku.1603006

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (73)

  1. Adapa, K., Jain, S., Kanwar, R., Zaman, T., Taneja, T., Walker, J., & Mazur, L. (2020). Augmented reality in patient education and health literacy: a scoping review protocol. BMJ open, 10(9), e038416. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2020-038416
  2. Ajit, G., Lucas, T., & Kanyan, R. (2021). A systematic review of augmented reality in STEM education. Studies of Applied Economics, 39(1), 1-22. https://doi.org/10.25115/eea.v39i1.4280
  3. Akçayır, M., Akçayır, G., Pektaş, H. M., & Ocak, M. A. (2016). Augmented reality in science laboratories: The effects of augmented reality on university students’ laboratory skills and attitudes toward science laboratories. Computers in Human Behavior, 57, 334- 342. https://doi.org/10.1016/j.chb.2015.12.054
  4. Akgün, E., & Ustun, A. B. (2023). Mobil artırılmış gerçeklikle öğrenmeye yönelik içerik analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 362-383. https://doi.org/10.53444/deubefd.1153240
  5. Akkuş, İ., Güzel, Y., & Özhan, U. (2021). Eğitimde artırılmış gerçeklik konulu uluslararası yayınların içerik analizi: 2011-2019 dönemi. SDU International Journal of Educational Studies, 8(1), 36-50. https://doi.org/10.33710/sduijes.774044
  6. Aldeeb, F. H., Sallabi, O. M., Elaish, M. M., & Hwang, G. J. (2024). Enhancing students' learning achievements, self‐efficacy, and motivation using mobile augmented reality. Journal of Computer Assisted Learning, 40(4), 1823-1837. https://doi.org/10.1111/jcal.12989
  7. Altınpulluk, H. (2018). Türkiye’de artırılmış gerçeklikle ilgili hazırlanan tezlerin bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 248-272. https://doi.org/10.17943/etku.337347
  8. Alzahrani, N. M. (2020). Augmented reality: A systematic review of its benefits and challenges in e-learning contexts. Applied Sciences, 10(16), 5660. https://doi.org/10.3390/app10165660
  9. Amores-Valencia, A., Burgos, D., & Branch-Bedoya, J. W. (2022). Influence of motivation and academic performance in the use of Augmented Reality in education. A systematic review. Frontiers in psychology, 13, 1011409. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1011409
  10. Au, W. (2007). High-stakes testing and curricular control: A qualitative metasynthesis. Educational Researcher, 36: 258-267. doi: https://doi.org/10.3102/0013189X07306523.
  11. Azuma, R. T. (1997). A survey of augmented reality. Presence: Teleoperators & Virtual Environments, 6(4), 355-385. https://doi.org/10.1162/pres.1997.6.4.355
  12. Bacca Acosta, J. L., Baldiris Navarro, S. M., Fabregat Gesa, R., & Graf, S. (2014). Augmented reality trends in education: A systematic review of research and applications. Journal of Educational Technology and Society, 17(4) 133-149.
  13. Billinghurst, M., & Duenser, A. (2012). Augmented reality in the classroom. Computer, 45(7), 56–63. https://doi.org/10.1109/MC.2012.111
  14. Bulut, M., & Borromeo Ferri, R. (2023). A systematic literature review on augmented reality in mathematics education. European Journal of Science and Mathematics Education, 11(3), 556-572. https://doi.org/10.30935/scimath/13124
  15. Cai, H., Gan, C., Wang, T., Zhang, Z., & Han, S. (2019). Once-for-all: Train one network and specialize it for efficient deployment. arXiv preprint arXiv:1908.09791. https://doi.org/10.48550/arXiv.1908.09791
  16. Chamary, J. V. (2018). Why ‘Pokémon GO’is the world’s most important game. Forbes, Science, 10.
  17. Chang, H. Y., Binali, T., Liang, J. C., Chiou, G. L., Cheng, K. H., Lee, S. W. Y., & Tsai, C. C. (2022). Ten years of augmented reality in education: A meta-analysis of (quasi-) experimental studies to investigate the impact.
  18. Computers & Education, 191, 104641. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2022.104641
  19. Chen, P., Liu, X., Cheng, W., & Huang, R. (2017). A review of using augmented reality in education from 2011 to 2016. E. Popescu, Kinshuk, M. K. Khribi, R. Huang, M. Jemni, N.- S. Chen, ve D. G. Sampson (Ed.) in Innovations in Smart Learning. Lecture Notes in Educational Technology. Springer.
  20. Cheng, K. H., & Tsai, C. C. (2013). Affordances of augmented reality in science learning: Suggestions for future research. Journal of science education and technology, 22(4), 449-462. https://link.springer.com/article/10.1007/s10956-012-9405-9
  21. Chiu, J. L., DeJaegher, C. J., & Chao, J. (2015). The effects of augmented virtual science laboratories on middle school students' understanding of gas properties. Computers & Education, 85, 59–73. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2015.02.007
  22. Ciloglu, T., & Ustun, A. B. (2023). The effects of mobile AR-based biology learning experience on students’ motivation, self‐efficacy, and attitudes in online learning. Journal of Science Education and Technology, 32(3), 309-337. https://doi.org/10.1007/s10956-023-10030-7
  23. Çalık, M., Ayas, A. & Ebenezer, J.V. (2005). A review of solution chemistry studies: Insights into students’ conceptions. Journal of Science Education and Technology, 14(1), 29-50. https://doi.org/10.1007/s10956-005-2732-3
  24. Çalık, M., Ünal, S., Coştu, B. & Karataş, F.Ö. (2008). Trends in Turkish science education. Essays in Education, 24(1), 23-45.
  25. Çankaya, B., & Girgin, S. (2018). Artırılmış gerçeklik teknolojisinin fen bilimleri dersi akademik başarisina etkisi. Journal of Social And Humanities Sciences Research (JSHSR), 5(30), 4283-4290. https://doi.org/10.26450/jshsr.882
  26. Çetintav, G., & Yılmaz, R. (2022). Matematik ve geometri eğitimi alanında artırılmış gerçeklik ile ilgili yayınlanmış makalelerin sistematik olarak incelenmesi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 47-61.
  27. Dalim, C. S. C., Sunar, M. S., Dey, A., & Billinghurst, M. (2020). Using augmented reality with speech input for non-native children's language learning. International Journal of Human-Computer Studies, 134, 44-64. https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2019.10.002
  28. Düzenli Çil, B. (2023). Artırılmış gerçeklik materyalleri ile desteklenen geometri öğretiminin öğrencilerin özyeterlik, kaygı ve tutumuna etkisi. Yüksek lisans tezi, Bartın Üniversitesi.
  29. El-Badry, K., Rix, H. W. ve Heintz, T. M. (2021). A million binaries from Gaia eDR3: sample selection and validation of Gaia parallax uncertainties. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 506(2), 2269-2295. https://doi.org/10.1093/mnras/stab323
  30. Ergün, S. S., & Ersen, Z. B. (2018). Preservice Teachers' Awareness about STEM. Online Submission.
  31. Fan, M., Antle, A. N., & Warren, J. L. (2020). Augmented reality for early language learning: A systematic review of augmented reality application design, instructional strategies, and evaluation outcomes. Journal of Educational Computing Research, 58(6), 1059-1100. https://doi.org/10.1177/0735633120927489
  32. Fielding, N. G., & Fielding, J. L. (1986). Linking data: The articulation of qualitative and quantitative methods in social research. Sage.
  33. Garzón, J., & Acevedo, J. (2019). Meta-analysis of the impact of Augmented Reality on students’ learning gains. Educational Research Review, 27, 244-260. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.04.001
  34. Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, Ö., Yıldırım, G., & Reisoğlu, İ. (2012). Educational technology research trends in Turkey: A content analysis of the 2000-2009 decade. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(1), 191-196.
  35. Guha, D., Alotaibi, N. M., Nguyen, N., Gupta, S., McFaul, C., & Yang, V. X. (2017). Augmented reality in neurosurgery: a review of current concepts and emerging applications. Canadian Journal of Neurological Sciences, 44(3), 235-245. https://doi.org/10.1017/cjn.2016.443
  36. Hidayat, R., & Wardat, Y. (2024). A systematic review of augmented reality in science, technology, engineering and mathematics education. Education and Information Technologies, 29(8), 9257-9282. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12157-x
  37. Ho, S. C., Hsieh, S. W., Sun, P. C., & Chen, C. M. (2017). To activate English learning: Listen and speak in real life context with an AR featured u-learning system. Journal of Educational Technology & Society, 20(2), 176–187.
  38. Hsiao, H. S., Chang, C. S., Lin, C. Y., & Wang, Y. Z. (2016). Weather observers: a manipulative augmented reality system for weather simulations at home, in the classroom, and at a museum. Interactive Learning Environments, 24(1), 205-223. https://doi.org/10.1080/10494820.2013.834829
  39. Huang, X., Zou, D., Cheng, G., & Xie, H. (2021). A systematic review of AR and VR enhanced language learning. Sustainability, 13 (9), 4639. https://doi.org/10.3390/su13094639
  40. İbili, E., & Şahin, S. (2015). Geometri öğretiminde artırılmış gerçeklik kullanımın öğrencilerin bilgisayara yönelik tutumlarına ve bilgisayar öz-yeterlilik algılarına etkisinin incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(1), 332-350. https://doi.org/10.17522/nefefmed.84518
  41. Johnson, L., Smith, R., Levine, A., & Haywood, K. (2010). The 2010 Horizon report: Australia – New Zealand ed. T.N.M. Consortium.
  42. Johnson, R. B., & Onwuegbuzie, A. J. (2004). Mixed methods research: A research paradigm whose time has come. Educational researcher, 33(7), 14-26. https://doi.org/10.3102/0013189X033007014
  43. Karaoglan-Yilmaz, F. G., Yilmaz, R., Zhang, K., & Ustun, A. B. (2023). Development of educational virtual reality attitude scale: A validity and reliability study. Virtual Reality, 27(3), 1875-1885. https://doi.org/10.1007/s10055-023-00778-z
  44. Kayalar, M. T., & Baran, G. (2021). Fen bilimleri eğitiminde artırılmış gerçekliğe ilişkin çalışmaların analizi. Caucasian Journal of Science, 8(2), 123-138. https://doi.org/10.48138/cjo.1002840
  45. Kowalczuk, P., Siepmann, C., & Adler, J. (2021). Cognitive, affective, and behavioral consumer responses to augmented reality in e-commerce: A comparative study. Journal of Business Research, 124, 357-373. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2020.10.050
  46. Lin, Y., & Yu, Z. (2023). A meta‐analysis of the effects of augmented reality technologies in interactive learning environments (2012–2022). Computer Applications in Engineering Education, 31(4), 1111-1131. https://doi.org/10.1002/cae.22628
  47. Martín-Gutiérrez, J., Fabiani, P., Benesova, W., Meneses, M. D., & Mora, C. E. (2015). Augmented reality to promote collaborative and autonomous learning in higher education. Computers in Human Behavior, 51, 752-761. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.11.093
  48. Martins, B. R., Jorge, J. A., & Zorzal, E. R. (2023). Towards augmented reality for corporate training. Interactive Learning Environments, 31(4), 2305-2323.
  49. Mazzuco, A., Krassmann, A. L., Reategui, E., & Gomes, R. S. (2022). A systematic review of augmented reality in chemistry education. Review of Education, 10(1), e3325. https://doi.org/10.1002/rev3.3325
  50. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] (2013). Ortaokul matematik dersi (5 - 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı. https://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=329
  51. Munzer, B. W., Khan, M. M., Shipman, B., & Mahajan, P. (2019). Augmented reality in emergency medicine: A scoping review. Journal of Medical Internet Research, 21(4), e12368. https://doi.org/10.2196/12368
  52. Okumuş, A., & Savaş, P. (2024). Investigating EFL teacher candidates’ acceptance and self-perceived self-efficacy of augmented reality. Education and Information Technologies, 29(13), 16571-16596. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12517-1
  53. Özçakır, B., & Aydın, B. (2019). Artırılmış gerçeklik deneyimlerinin matematik öğretmeni adaylarının teknoloji entegrasyonu öz-yeterlik algılarına etkisi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education (TURCOMAT), 10(2), 314-335. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.487162
  54. Pantano, E., & Servidio, R. (2012). Modeling innovative points of sales through virtual and immersive technologies. Journal of Retailing and Consumer Services, 19(3), 279-286. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2012.02.002
  55. Perifanou, M., Economides, A. A., & Nikou, S. A. (2023). Teachers’ views on integrating augmented reality in education: Needs, opportunities, challenges and recommendations. Future Internet,15(1), 20. https://doi.org/10.3390/fi15010020
  56. Saif, A. S., Mahayuddin, Z. R., & Shapi'i, A. (2021). Augmented reality based adaptive and collaborative learning methods for improved primary education towards fourth industrial revolution (IR 4.0). International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 12(6), 614–623. https://doi.org/10.14569/IJACSA.2021.0120672
  57. Saltan, F., & Arslan, Ö. (2016). The use of augmented reality in formal education: A scoping review. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 13(2), 503-520. https://doi.org/10.12973/eurasia.2017.00628a
  58. Samad, S., Nilashi, M., Abumalloh, R. A., Ghabban, F., Supriyanto, E., & Ibrahim, O. (2021). Associated advantages and challenges of augmented reality in educational settings: A systematic review. Journal of Soft Computing & Decision Support Systems, 8(1).
  59. Song, Y., Koeck, R., & Luo, S. (2021). Review and analysis of augmented reality (AR) literature for digital fabrication in architecture. Automation in Construction, 128, 103762.
  60. Sökmen, Y., Sarikaya, İ., & Nalçacı, A. (2024). The effect of augmented reality technology on primary school students’ achievement, attitudes towards the course, attitudes towards technology, and participation in classroom activities. International Journal of Human–Computer Interaction, 40(15), 3936-3951. https://doi.org/10.1080/10447318.2023.2204270
  61. Sünger, I., & Çankaya, S. (2019). Augmented reality: historical development and area of usage. Journal of Educational Technology and Online Learning, 2(3), 118-133. https://doi.org/10.31681/jetol.615499
  62. Tekdal, M., & Saygıner, Ş. (2016). Eğitsel anlamda artırılmış gerçeklik kullanımı: Bir içerik analizi çalışması. 10th International Computer & Instructional Technologies Symposium (pp.173-184).
  63. Thamrongrat, P., & Law, E. L.-C. (2019). Design and evaluation of an augmented reality app for learning geometric shapes in 3D. In D. Lamas, F. Loizides, L. Nacke, H. Petrie, M. Winckler, & P. Zaphiris (Eds.), Human-computer interaction–INTERACT 2019 (pp. 364-385). Springer.
  64. Timur, B., & Özdemir, M. (2018). Fen eğitiminde artırılmış gerçeklik ortamlarının kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2018(10), 62-75.
  65. Usta, E., Korucu, A. T., & Yavuzarslan, İ. F. (2016). Eğitimde artırılmış gerçeklik teknolojilerinin kullanımı: 2007-2016 döneminde Türkiye’de yapılan araştırmaların içerik analizi. Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 2(2), 84-95.
  66. Ustun, A. B., Karaoglan-Yilmaz, F. G., & Yilmaz, R. (2023). Educational UTAUT-based virtual reality acceptance scale: A validity and reliability study. Virtual Reality, 27(2), 1063-1076. https://doi.org/10.1007/s10055-022-00717-4
  67. Ustun, A. B., Karaoglan-Yilmaz, F. G., Yilmaz, R., Ceylan, M., & Uzun, O. (2024). Development of UTAUT-based augmented reality acceptance scale: A validity and reliability study. Education and Information Technologies, 29(9), 11533-11554. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12321-3
  68. Ustun, A. B., Simsek, E., Karaoglan-Yilmaz, F. G., & Yilmaz, R. (2022). The effects of AR-enhanced english language learning experience on students’ attitudes, self-efficacy and motivation. TechTrends, 66(5), 798-809. https://doi.org/10.1007/s11528-022-00757-2
  69. Ustun, A. B., Yilmaz, R., & Karaoglan-Yilmaz, F. G. (2020). Virtual reality in medical education. In: Umair S (ed) Mobile devices and smart gadgets in medical sciences. IGI Global, pp 56–73. https://doi.org/10.4018/978-1-7998-2521-0.ch004
  70. Ültay, N. & Çalık, M. (2012). A thematic review of studies into the effectiveness of context-based chemistry curricula. Journal of Science Education and Technology, 26(6), 686-701. doi: https://doi.org/10.1007/s10956-011-9357-5.
  71. Wang, W., Lei, S., Liu, H., Li, T., Qu, J., & Qiu, A. (2020). Augmented reality in maintenance training for military equipment. In Journal of Physics: Conference Series, 1626(1). 012184. IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1626/1/012184
  72. Yapici, I. Ü., & Karakoyun, F. (2021). Using augmented reality in biology teaching. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 9(3), 40–51. https://doi.org/10.52380/mojet.2021.9.3.286
  73. Yim, M. Y. C., Chu, S. C., & Sauer, P. L. (2017). Is augmented reality technology an effective tool for e-commerce? An interactivity and vividness perspective. Journal of Interactive Marketing, 39(1), 89-103. https://doi.org/10.1016/j.intmar.2017.04.001 You, X., Zhang, W., Ma, M., Deng, C., & Yang, J. (2018). Survey on urban warfare augmented reality. ISPRS International Journal of Geo-Information, 7(2), 46. https://doi.org/10.3390/ijgi7020046