KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 43 Sayı: 1

Dil Eğitiminde Çizgi Romanların Kullanımına Yönelik Bir Uygulama

An Application for The Use Of Comics In Language Education

Ali Göçer(ERCİYES ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6880-2611
Hasan Can Gürsoy(T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)0000-0002-8725-426X
Sayfa
211–257
Yayın Tarihi
2024-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma sürecinde elde edilen veriler ve kazanılan bakış açıları doğrultusunda birtakım öneriler sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çizgi romanlar 1920’li yıllardan bu yana eğitim ortamlarında eğitsel amaçlarla kullanılmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Özellikle bilgisayar tabanlı uygulamalarla dijital çizgi roman üretebilme olanağı sayesinde süreç hızlanmış ve bu süreçte farklı bakış açıları kazanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma sürecinde elde edilen veriler ve kazanılan bakış açıları doğrultusunda birtakım öneriler sunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Çizgi roman · dil becerisi · metin işleme süreci

Özet

Çizgi romanlar 1920’li yıllardan bu yana eğitim ortamlarında eğitsel amaçlarla kullanılmaktadır. Bu durum yakın tarihimize kadar artan veya azalan ilgilerle devam etmiştir. Ancak yakın tarihten bugüne kadar geçen sürede yapılan çalışmalara bakıldığında çizgi romanlara yönelik bu ilginin sürekli olarak arttığı görülmektedir. Özellikle bilgisayar tabanlı uygulamalarla dijital çizgi roman üretebilme olanağı sayesinde süreç hızlanmış ve bu süreçte farklı bakış açıları kazanılmıştır. Bu çalışmada okuma, konuşma ve yazma eğitimine yönelik temel dil becerilerinin geliştirilmesinde çizgi romanların rolünü keşfetmek amaçlanmaktadır. Bu amaçla Türkçe öğretim programının rehberliği esas alınarak altıncı sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerle metin işleme süreçleri planlanmıştır. Planlanan metin işleme süreçlerinin aşamaları doğrultusunda Pixton programı kullanılarak okuma, konuşma ve yazma eğitimi kazanımlarına yönelik çizgi roman içerikli çalışma kâğıtları hazırlanmıştır. Kazanım odaklı hazırlanan bu çalışma kâğıtları ile altıncı sınıf öğrencilerine yönelik metin işleme süreçleri yürütülmüştür. Araştırma nitel yöntem çerçevesinde durum çalışması olarak desenlenmiştir. Görüşme, gözlem ve dokümanlar aracılığıyla toplanan veriler içerik analiziyle incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda elde edilen veriler neden sonuç ilişkisi çerçevesinde karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Çalışma sonuçları metin işleme süreçlerine yönelik hazırlanan çizgi romanların okuma, yazma ve konuşma eğitimiyle ilgili kazanımları edindirmede işlevsel bir materyal olduğunu ortaya koymaktadır. Metin işleme süreçlerinde çizgi roman kullanımıyla ilgili ortaya çıkan ve materyaller tasarlanırken göz önünde bulundurulması gereken bazı teknik ve baskı detayları da bu çalışmanın sonuçları arasında yer almaktadır. Çalışma sürecinde elde edilen veriler ve kazanılan bakış açıları doğrultusunda birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract

In this study, it is aimed to explore the role of comics in the development of basic language skills for reading, speaking and writing education. For this purpose, text processing processes with the texts in the sixth grade Turkish textbook were planned based on the teachings of the Turkish curriculum. In line with the stages of the planned text processing processes, worksheets containing comics were prepared for the learning outcomes of reading, speaking and writing by using the Pixton program. Text processing processes for sixth grade students were carried out with these worksheets, which were prepared with a focus on learning outcomes. The research was designed as a case study within the framework of the qualitative method. The data collected through interviews, observations and documents were analyzed by content analysis. The data obtained as a result of the analyzes were interpreted comparatively within the framework of cause and effect relationship. The results of the study reveal that the comics prepared for the text processing processes are a functional material for acquiring the acquisitions related to reading, writing and speaking education. Some technical and printing details about the use of comics in text processing processes and which should be considered while designing materials are also among the results of this study. Some suggestions were presented in line with the data obtained during the study and the perspectives gained.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Göçer, A., Gürsoy, H. C. (2024). Dil Eğitiminde Çizgi Romanların Kullanımına Yönelik Bir Uygulama. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 43 Sayı: 1, 211–257. https://doi.org/10.7822/omuefd.1282267

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (69)

  1. Akın, E. (2015). Çoklu ortam uygulamalarına dayalı öğretimin 6. sınıf öğrencilerinin anlama becerilerine ve Türkçe dersi tutumlarına etkisi (Muş İli Örneği) (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya, Türkiye.
  2. Aldağ, H. & Sezgin, M. E. (2003). Çok ortamlı öğrenmede ikili kodlama kuramı ve bilişsel model. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(11), 121-135.
  3. Arı, G. (2017). Türkçe dersi öğretim programındaki (ortaokul) okuma kazanımlarının değerlendirilmesi. Ana Dili Dergisi, 5(4), 685-703. https://doi.org/10.16916/aded.331660
  4. Arslan, K. & Akçay, H. (2022). Çizgi romanla fen bilimleri öğretiminin öğrenci başarısına etkisi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 6(1), 14-31. https://doi.org/10.46328/bestdergi.74
  5. Aslan, A., Maden, S. & Durukan, E. (2010). Çoklu ortam aktiviteleriyle metin öğretimine bir model (fabl örneği), Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(10), 67-76.
  6. Aydın, N. (2020). Türkçe dersinde kısa film destekli etkinliklerin görsel okuma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum, Türkiye.
  7. Bıkmaz- Bilgen, Ö., & Doğan, N. (2017). Puanlayıcılar arası güvenirlik belirleme tekniklerinin karşılaştırılması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 8(1), 63-78. https://doi.org/10.21031/epod.294847
  8. Bucher, K. T. & Manning, M. L. (2004). Bringing graphic novels into a school’s curriculum. The Clearing House, 28(2), 67–72. https://doi:10.3200/TCHS.78.2.67-72
  9. Burak, D. (2018). İkili kodlama kuramına göre hazırlanan öğretim materyallerinin bilişsel şemalar üzerindeki etkisinin incelenmesi: bir karma araştırma. Ahi Evran Universitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, (1), 280-300. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.19.008
  10. Cimermanová, I. (2015). Using comics with novice EFL readers to develop reading literacy. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 174, 2452-2459. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.916
  11. Cabrera, P., Castillo, L., González, P., Quiñónez, A. & Ochoa, C. (2018). The ımpact of using" pixton" for teaching grammar and vocabulary in the efl ecuadorian context. Teaching English with Technology, 18(1), 53-76.
  12. Cantek, L. (2004). Çizgili Hayat Kılavuzu (2. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  13. Ceylan, S., Duru, K., Erkek, G., & Pastutmaz, M. (2022). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu Türkçe 6. sınıf ders kitabı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
  14. Clark, J. M. & Paivio, A. (1991). Dual coding theory and education. Educational Psychology Review, 3, 149-210.
  15. Craciun, D. & Bunoiu, M. (2019). Digital comics, a visual method for reinvigorating Romanian science education. Revista Romaneasca pentru Educatie Multidimensionala, 11(4), 321-341. https://doi: 10.18662/rrem/172
  16. Cook, M. P. (2017) Now I “see”: the ımpact of graphic novels on reading comprehension in high school English classrooms, Literacy Research and Instruction, 56(1), 21-53. https://doi: 10.1080/19388071.2016.1244869
  17. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (3. Baskı). (S. B. Demir, Çev.). Ankara: Eğiten Kitap. (Orijinal çalışma basım tarihi 2017).
  18. Darsalina, L., Syamaun, A., & Sari, D. F. (2016). The application of comic strips in teaching vocabulary. Research in English and Education Journal, 1(2), 137-145.
  19. Demir, C. & Yapıcı, M. (2007). Ana dili olarak Türkçenin öğretimi ve sorunları. Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 177-192.
  20. Ertem Vehid, H., & Eral,G. (2014). Nitel verilerin değerlendirilmesinde uygulanan istatistiksel yöntemler. Journal Of The Child, 14(2), 60-61. https://doi:10.5222/j.child.2014.060
  21. Fatimah, A. S., Santiana, S. & Saputra, Y. (2019). Digital comic: an innovation of using toondoo as media technology for teaching English short story. English Review: Journal of English Education, 7(2), 101-108. https://doi.org/10.25134/erjee.v7i2.1526
  22. Frey, N. & Fisher, D. (2004). Using graphic novels, anime and the internet in an urban high school. English Journal, 93(3), 19–25. https://doi.org/10.2307/4128804
  23. Gavaldon, G. & McGarr, O. (2019). Exploring pre-service teachers’ future intentions to use technology through the use of comics. Teaching and Teacher Education, 83, 99-109. https://doi.org/10.1016/j.tate.2019.04.004
  24. Gonzáles A. M. V. (2016). Comics in ToonDoo and Collaborative learning, a visual literacy resource to evidence vocabulary learning with emphasis in action verbs in an EFL group of seventh graders in a Cajicà school (Unpublished master's thesis). Santo Tomás University, Bogotá, Colombia.
  25. Gómez, M. V. G. (2014). Reading, speaking and writing through creative resources: comics in second language teaching. Arab World English Journal, 5(4), 443-453.
  26. Göçer, A. (2010). Türkçe eğitiminde öğrencilerin söz varlığını geliştirme etkinlikleri ve sözlük kullanımı. Turkish Studies, 4(4), 1025-1055.
  27. Göçer, A. (2019). Türkçe öğrenme ve öğretim yaklaşımları. Ankara: Pegem Akademi.
  28. Göçer, A. (2022). Öğreşme (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  29. Göçer, A. & Akgül, O. (2018). Türkçe eğitiminde karikatür kullanımı ve eğitsel değeri. Journal of Language Education and Research, 4(2), 86-100. https://doi.org/10.31464/jlere.389852
  30. Göçer, A. & Gürsoy, H. C. (2022). Basılı ve dijital çizgi romanların Türkçe dersi metin işleme süreçlerinde pedagojik bir materyal olarak kullanılması. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 12(1), 463-478. https://doi: 10.48146/odusobiad.1060244
  31. Gönüllü, A. B. (2018). Sözlü anlatıdan resimsel anlatıya: boş beşik ağıtının grafik roman olarak uyarlanması. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 7(42), 175-181.
  32. Graham, S. (2011). Comics in the classroom: something to be taken seriously. Language Education in Asia, 2(1), 92-102. https://doi.org/10.5746/LEiA/11/V2/I1/A07/Graham
  33. Gün, M. (2012). İlköğretim ikinci kademe Türkçe dersi okuma etkinliklerinde karşılaşılan sorunlar. Turkish Studies, 7(4), 1961-1977.
  34. Güneş, F. (2013). Türkçe’de metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2013(11), 603-637. https://doi.org/10.14520/adyusbd.454
  35. Güngör, A. (2020). Çizgi romanlar ve grafik romanlar bağlamında anlatısal ikonik ve görsel grafik dile değerlendirilmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 109, 284-300. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.39021
  36. Gürel, E. & Tat, M. (2010). Çoklu zekâ kuramı: tekli zekâ anlayışından çoklu zekâ yaklaşımına, Uluslar Arası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(11), 336-356.
  37. Hughes, J. M., King, A., Perkins, P. & Fuke, V. (2011). Adolescents and "autobiographies": reading and writing coming-of-age graphic novels. Journal Of Adolescent & Adult Literacy, 54(8), 601-612. https://doi.org/10.1598/JAAL.54.8.5
  38. Humola, Y. & Talib, R. (2016). Enhancing the students writing ability by using comic strips. In Proceeding of International Conference on Teacher Training and Education, 1(1): 614-623. https://jurnal.fkip.uns.ac.id/index.php/ ictte/article/view/7678 [04.03.2021].
  39. Istıq’faroh, N., Suhardi, S. & Mustadı, A. (2020). Improving elementary school students’ creativity and writing skills through digital comics. İlköğretim Online, 19(2) 426-435. https://doi: 10.17051/ilkonline.2020.689661
  40. İlhan, G. O. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde çizgi roman kullanımı (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar, Türkiye.
  41. Kavak, O. & İlhan, G. O. (2021). Sosyal bilgiler dersi etkin vatandaşlık öğrenme alanına yönelik dijital çizgi roman tasarımı: “minik vatandaşlar”. Öğretmen Eğitiminde Yenilikçi Araştırmalar Dergisi, 2(3), 243-265.https://doi.org/10.29329/jirte.2021.408.5
  42. Kivunja, C. (2014). Do you want your students to be job-ready with 21st century skills? change pedagogies: a paradigm shift from vygotskyian social constructivism to critical thinking, problem solving and siemens' digital connectivism, International Journal of Higher Education, 3(3), 81 – 91. https://doi.org/10.5430/ijhe.v3n3p81
  43. Kusrini, D., Dewanty, V. L., & Hidayat, N. N. (2020). The development of comics as a media to ımprove Japanese writing skill. In 4th International Conference on Language, Literature, Culture, and Education (ICOLLITE 2020), 509, 155-163. https://doi.org/10.2991/assehr.k.201215.024
  44. Lavalle, P. I. & Briesmaster, M. (2017). The study of the use of picture descriptions in enhancing communication skills among the 8th-grade students—learners of English as a foreign language. Inquiry in Education, 9(1), 1-16.
  45. Levie, W. H., & Lentz, R. (1982). Effects of text illustrations: A review of research. Educational Communication and Technology, 30, 195–232. https://doi.org/10.1007/BF02765184
  46. Mayer, R., & Moreno, R. (2003). Nine ways to reduce cognitive load in multimedia learning. Educational Psychologist, 38(1), 43–52.
  47. McVicker, C. J. (2007). Comic strips as a text structure for learning to read. The Reading Teacher, 61(1), 85-88. https://doi.org/10.1598/RT.61.1.9
  48. Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
  49. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2015). Nitel veri analizi (1. Baskı). (A. Ç. Kılınç, Çev.). Pegem Akademi Yayıncılık. (Orijinal çalışma basım tarihi 1994).
  50. Merriam, S. B. (2015). Nitel Araştırma. (3. Baskı). (S. Turan, Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık. (Orijinal çalışma basım tarihi 2009).
  51. Nasrulloh, M. F., Hanik, S. & Satiti, W. S. (2020). E-comic learning media based problem based learning in subject of linear equation system. Hipotenusa, Journal of Mathematical Society, 2(1), 34–40. https://doi.org/10.18326/hipotenusa.v2i1.34-40
  52. Özonat, Z. (2018). Çoklu ortama dayalı eleştirel okuma eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin okuma becerilerine etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya, Türkiye.
  53. Pehlivan, A. (2003). Türkçe kitaplarında sözcük dağarcığını geliştirme sorunu ve çözüm yolları. Dil Dergisi, 122, 84-94.
  54. Purnell, K. N. & Solman, R. T. (1992). The influence of technical illustration on students’ comprehension in geography. Reading Research Quarterly, 26, 277–299. https://doi.org/10.2307/747764
  55. Rasiman, R. & Agnita, S. P. (2014). Development of mathematics learning media ecomic based on flip book maker to increase the critical thinking skill and character of junior high school students. International Journal of Education and Research, 2(11), 535-544.
  56. Sarada, P. A. (2016). Comic as a powerful tool to enhance English language usage. IUP Journal of English Studies, 11(1), s. 60- 65.
  57. Susilawati, F. (2017). Teaching writing of narrative text through digital comic. Journal of English and Education, 5(2), 103-111.
  58. Tekin, E. & İlhan, G. O. (2021) Çizgi romanların yabancı dil öğretiminde kullanımı üzerine bir inceleme. Anasay, (17), 105-124. https://doi.org/10.33404/anasay.961190
  59. Türk Dil Kurumu. (2011). Türkçe sözlük (11. Baskı). Türk Dil Kurumu Yayınları.
  60. Uslu Üstten, A. & Pilav, S. (2016) Temel seviyede yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde çizgi romanların öğrenme düzeyine etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(4), 599-606. https://doi.org/10.16916/aded.89819
  61. Vassilikopoulou, M., Retalis, S., Nezi, M. & Boloudakis, M. (2011). Pilot use of digital educational comics in language teaching. Educational Media International, 48(2), 115-126. https://doi.org/10.1080/09523987.2011.576522
  62. Versaci, R. (2001). How comic books can change the way our students see literature: One teacher's perspective. English Journal, 91(2), 61-67. https://doi.org/10.2307/822347
  63. Wahyudin, A. Y. (2019). E-comics in teaching: using comic strip creators to enhance junior high school students’ writing ability. 2nd International Conference on English Language Teaching and Learning, 126- 133.
  64. Yıldırım, A. H. (2013). Using graphic novels in the classroom. Journal of Language and Literature Education, 2(8), 118–131.
  65. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
  66. Yin, K.R. (2017). Durum Çalışması Araştırması Uygulamaları (3. Baskıdan Çev. İlhan Günbayı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  67. Yunus, M., Salehi, H., Tarmizi, A., Syed, S. & Balaraman, S. (2011). Using digital comics in teaching ESL writing. Wseas.us, 53-58.
  68. Yünkül, E. (2019). Çoklu ortam öğrenme materyalinin akademik başarıya ve kalıcılık düzeyine etkisi. Kastamonu Education Journal, 27(2), 727-736. doi: 10.24106/kefdergi.2701
  69. Ertem Vehid, H., & Eral,G. (2014). Nitel verilerin değerlendirilmesinde uygulanan istatistiksel yöntemler. Journal Of The Child, 14(2), 60-61. https://doi:10.5222/j.child.2014.060