Dergiler / Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 27 Sayı: 1

Bir Ulusun Yüzüncü Yılına Reklamla Bakmak: Milliyetçi Temsillerin Göstergebilimsel İncelemesi

Nationalism in Advertising: A Semiotic Analysis of Centennial Campaigns in the Republic of Türkiye

Mehmet Tokatlı(TRAKYA ÜNİVERSİTESİ, KEŞAN YUSUF ÇAPRAZ UYGULAMALI BİLİMLER YÜKSEKOKULU)0000-0003-3546-1619
Sayfa
57–72
Yayın Tarihi
2025-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca markaların reklamların etkisini arttırma amacıyla yoğun bir şekilde Mustafa Kemal Atatürk ve Türk Bayrağı’nı kullandığı görülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Milliyetçilik çekiciliği içeren reklamlar, markalar tarafından özellikle milli bayramlarda tüketicileri etkileme amacıyla sıklıkla başvurulan bir reklam stratejisidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu noktadan yola çıkarak Türkiye Cumhuriyeti’nin 100.yılının kutlandığı 29 Ekim 2023 için hazırlanan reklamların analiz edilmesi bu çalışmanın ana çıkış noktasını oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca markaların reklamların etkisini arttırma amacıyla yoğun bir şekilde Mustafa Kemal Atatürk ve Türk Bayrağı’nı kullandığı görülmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:cumhuriyet · reklam · milliyetçilik

Özet

Milliyetçilik çekiciliği içeren reklamlar, markalar tarafından özellikle milli bayramlarda tüketicileri etkileme amacıyla sıklıkla başvurulan bir reklam stratejisidir. Bu reklamların yaratım sürecinde ise reklam ajansları çeşitli sosyal veya kültürel temalar üzerinden hareket etmektedir. Buna karşılık bu temaların genel olarak hangi konulara yoğunlaştığı ise önemli bir soru işareti olmaktadır. Bu noktadan yola çıkarak Türkiye Cumhuriyeti’nin 100.yılının kutlandığı 29 Ekim 2023 için hazırlanan reklamların analiz edilmesi bu çalışmanın ana çıkış noktasını oluşturmuştur. Buna göre 100. Yıl temalı 53 reklam üzerinden yedi tanesi izlenme sayıları, süreleri ve içerik zenginliği gibi kriterlere bağlı olarak seçilmiş ve Rutherford’un “Reklam İzleme Modeli” üzerinden uyarlanan tablo rehberliğinde analiz edilmiştir. Analizlere göre markaların Cumhuriyet’in 100. Yılını kutlama amaçlı hazırladıkları reklamda öne çıkan temalardan biri Cumhuriyet’in kazanımlarının vurgulanması olmuştur. Bununla beraber markaların üzerinde durduğu en büyük kazanım ise cinsiyet eşitliği olarak saptanmıştır. Öyle ki, seçilen reklamların çoğunda kadın oyuncular ana karakter olarak yer almıştır. Buna karşılık markaların dış ses olarak yoğun bir şekilde erkek sesi kullandığı saptanmıştır. Ayrıca Atatürk’ün yolunu takip etme, adımlarını izleme teması da öne çıkan bir başka tema olmuştur. Ayrıca markaların reklamların etkisini arttırma amacıyla yoğun bir şekilde Mustafa Kemal Atatürk ve Türk Bayrağı’nı kullandığı görülmektedir.

Abstract

Patriotic appeal in advertising is a widely utilized strategy by brands, particularly during national holidays, to influence consumer behavior. In the process of creating these ads, ad agencies often employ various social or cultural themes. However, the specific themes that are predominantly emphasized in these ads warrant further investigation. This study addresses this issue by analyzing ads prepared for the 100th anniversary of the Republic of Türkiye, which was celebrated on October 29, 2023. Out of a total of 53 ads themed around the centennial, seven were selected based on criteria such as view counts, duration, and content richness. These ads were analyzed with the guideness of a table adapted from Rutherford’s Advertising Tracking Model. The analysis reveals that one of the primary themes in the ads celebrating the 100th anniversary of the Republic is the emphasis on the Republic’s achievements. Among these achievements, gender equality was identified as a central focus. Notably, most of the selected ads featured female actors in prominent roles. In contrast, it was observed that brands predominantly used male voices for narration. Additionally, the theme of following Atatürk’s footsteps emerged as another significant element. The study also found that brands extensively employed images of Mustafa Kemal Atatürk and the Turkish Flag to amplify the impact of the ads.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tokatlı, M. (2025). Bir Ulusun Yüzüncü Yılına Reklamla Bakmak: Milliyetçi Temsillerin Göstergebilimsel İncelemesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 27 Sayı: 1, 57–72. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.1596704

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Ateş, S. (2016). Siyasal Reklamlarda Duygusal Çekicilik KullanımıI: 7 Haziran 2015 Genel Seçimlerinde Siyasal Partiler Tarafından Üretilen Reklam Filmlerinin Analizi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 85-103.
  2. Aydın, B. O., & Yegen, C. (2019). Bir Seçici Talep Yaratmayı Amaçlayan Reklam Aracı Olarak Milliyetçilik. Selçuk İletişim, 12(2), 940-968.
  3. Baker, M. J. (1998). Macmillan dictionary of marketing and advertising. Springer.
  4. Barthes, R. (1957). Mythologies. Paris: Editions du Seuil. Imprint.
  5. Barthes, R. (1964). Rhétorique de l’image. Communications, 40-51. https://www.persee.fr/doc/comm_0588-8018_1964_num_4_1_1027
  6. Barthes, R. (1979). Göstergebilim İlkeleri, Çev. Berke Vardar-Mehmet Rifat. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  7. Baudrillard, J. (1994). Simulacra and Simulation (English Translation ed.). University of Michigan Press.
  8. Bilsel, H. (2005). Reklamlarda Türk İmajına Geri Dönüş. In K. Ö. (Ed.), Dünyada Türk İmajı (pp. 223-234). Kitap Yayınevi.
  9. Çetin, B., & Keskin, B. (2021). 10 Kasım Atatürk’ü Anma ve Anlama Günü Reklamlarının Göstergebilimsel Analizi. In B. Karabulut (Ed.), Atatürk ve İletişim Fikirler Ve Yeni Yaklaşımlar (pp. 193-221). Akademisyen Kitabevi. https://doi.org/https://doi.org/10.37609/akya.14
  10. Davies, M. (1993). Developing combinations of message appeals for campaign management. European Journal of marketing, 27(1), 45-63.
  11. De Saussure, F. (1916). Course in General Linguistics. McGraw-Hill.
  12. Demirci, K. (2021). Reklamlarda Dış Sesin Cinsiyeti: Televizyon Reklamları Üzerinden Bir Analiz. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 100-126.
  13. Eco, U. (1976). A Theory of Semiotics. Indiana University Press.
  14. Erdoğdu, Z. S., & Taşdelen, B. (2019). TELEVİZYON REKLAMLARINDA KÜLTÜREL VE DİNİ GÖSTERGELERİN KULLANIMI: 2010-2017 COCA-COLA RAMAZAN DÖNEMİ REKLAMLARININ GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(2), 1296-1326.
  15. Fiske, J. (1990). İletişim çalışmalarına giriş. Bilim ve Sanat/Ark. https://books.google.com.tr/books?id=1dcyAAAACAAJ
  16. Hofstede, G. (1984). Cultural dimensions in management and planning. Asia Pacific journal of management, 1, 81-99.
  17. Milner, L. M., & Collins, J. M. (2000). Sex-role portrayals and the gender of nations. Journal of advertising, 29(1), 67-79.
  18. Mollaoğlu, S. (2023). Çocuk gelin pratiğinin göstergebilimsel analizi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(86), 598-617.
  19. Oswald, L. R. (2015). Creating Value: The Theory and Practice of Marketing Semiotics Research. Oxford University Press. https://books.google.com.tr/books?id=WTbtBQAAQBAJ
  20. Özcan, Ş. (2021). TÜRK HAVA YOLLARI’NIN 85. YIL REKLAMI: MİLLİYETÇİ SÖYLEMİN TÜKETİM KÜLTÜRÜNE YANSIMASI ÜZERİNE BİR İNCELEME. İletişim Çalışmaları Dergisi, 7(2), 357-381.
  21. Paek, H.-J., Nelson, M. R., & Vilela, A. M. (2011). Examination of gender-role portrayals in television advertising across seven countries. Sex roles, 64, 192-207.
  22. Patton, M. Q. (2014). Qualitative Research & Evaluation Methods: Integrating Theory and Practice. SAGE Publications. https://books.google.com.tr/books?id=-CM9BQAAQBAJ
  23. Peirce, C. S. (1931). Collected Papers of Charles Sanders Peirce. Harvard University Press.
  24. Pollay, R. W., & Gallagher, K. (1990). Advertising and cultural values: Reflections in the distorted mirror. International Journal of Advertising, 9(4), 359-372.
  25. Rutherford, P. (1994). University of Toronto Press. https://doi.org/doi:10.3138/9781442681866
  26. Shimp, T. A. (1984). Consumer ethnocentrism: The concept and a preliminary empirical test. Advances in Consumer research, 11(1).
  27. Strach, P., Zuber, K., Fowler, E. F., Ridout, T. N., & Searles, K. (2015). In a Different Voice? Explaining the Use of Men and Women as Voice-Over Announcers in Political Advertising. Political Communication, 32(2), 183-205. https://doi.org/10.1080/10584609.2014.914614
  28. Tatlı, E. (2014). Siyasal parti reklamlarında milliyetçi söylemin kullanımı: Almanya, Fransa ve İsveç örneği 1.
  29. Varsha, J. (2008). Patriotic Appeal in Advertising. Advertising Express, 7 (1), 43-47.
  30. Zantides, E. (2019). Semiotics of national identity in advertising communication: the case of Cyprus, 1960-2010 Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ). Σχολή Οικονομικών και …].