Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 95

Muhadderât ve Etfâle Mahsus Bir Osmanlı Dergisi: Âyîne

Hatice Akın Zorba(Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü)
Sayfa
155–170
Yayın Tarihi
2018-08-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ayrıca Avrupa’nın etkisiyle toplumda özellikle kadınların hayatında görülen değişim ve gündelik hayata dair bilgilere dergide yayımlanan yazılar ve okuyucu mektupları ışığında yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:19. yüzyılda Osmanlı Devleti’ni modernleştirmek için yapılan yenilikler özellikle Osmanlı kadınının hayatında önemli gelişmeleri de beraberinde getirmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dönemin aydınları yazılarında Osmanlı’nın geri kalmışlığına çözüm yolu olarak eğitimli bir nesil yetiştirmeyi tartışmaktaydı.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca Avrupa’nın etkisiyle toplumda özellikle kadınların hayatında görülen değişim ve gündelik hayata dair bilgilere dergide yayımlanan yazılar ve okuyucu mektupları ışığında yer verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı Devleti · Selanik · Osmanlı basını

Özet

19. yüzyılda Osmanlı Devleti’ni modernleştirmek için yapılan yenilikler özellikle Osmanlı kadınının hayatında önemli gelişmeleri de beraberinde getirmiştir. Dönemin aydınları yazılarında Osmanlı’nın geri kalmışlığına çözüm yolu olarak eğitimli bir nesil yetiştirmeyi tartışmaktaydı. Genel kabul gören görüş; aile kurumunun temeli olan ve çocuk yetiştiren kadının, eğitimli ve kültürlü olmasının topluma fayda sağlayacağıydı. Bu fikirden hareketle 1860’ların sonlarından itibaren kadınlara ve çocuklara yönelik müstakil gazeteler yayımlanmaya başladı. 1875’te yayımlanmaya başlayan Âyîne hem kadınlara hem de çocuklara yönelik bir dergi olması açısından ayrı bir yere sahiptir. Derginin hedef kitlesi Müslüman kadınlar ve çocuklar olmasından dolayı yayımlanan yazılarda kadının eğitimi, vazifeleri, aile ilişkileri, çocuk terbiyesi ve çocuk eğitimine yer verilmiştir.Bu çalışmada Âyîne’de yer alan yazılar içeriklerine göre sınıflandırılarak dönemin kadın algısı ve toplumda kadının konumu, çocuk terbiyesi, çocuklara kazandırılmak istenen ahlâki değerler ve bu amaçla izlenilen yöntemler incelenmiştir. Ayrıca Avrupa’nın etkisiyle toplumda özellikle kadınların hayatında görülen değişim ve gündelik hayata dair bilgilere dergide yayımlanan yazılar ve okuyucu mektupları ışığında yer verilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Zorba, H. A. (2018). Muhadderât ve Etfâle Mahsus Bir Osmanlı Dergisi: Âyîne. Folklor/Edebiyat, Cilt: 24 Sayı: 95, 155–170. https://doi.org/10.22559/folklor.224

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Akyüz, Y. (1989) Türk eğitim tarihi (başlangıçtan 1988’e). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri.
  2. Akyüz, Y. (1994) Tanzimat döneminde eğitim biliminde ve öğretim yöntemlerinde gelişmeler.
  3. Tanzimat’ın 150. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu içinde (s.501-514). Ankara: TTK.
  4. Barkan, Ö. L. (1999) Türk toprak hukuku tarihinde Tanzimat ve 1274 (1858) tarihli arazi kanunnamesi. Tanzimat 1 içinde (s.321-421). İstanbul: M.E.B.
  5. Çakır, S. (1996) Osmanlı kadın hareketi. İstanbul: Metis.
  6. Kurnaz, Ş. (1991) Cumhuriyet öncesinde Türk kadını (1839-1923). Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı.
  7. Okay, C. (2006) Eski harfli çocuk dergileri. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 7: 511- 518.
  8. Turan, Ş. (1991) Tanzimat devrinde evlenme meselesi. Aile Yazıları 4 içinde (s.66-68). Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı.
  9. Van Os, N.A.N.M. (2003). Osmanlı Müslümanlarında feminizm. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce 1 içinde (s. 335-347). İstanbul: İletişim.