Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışma; spesifik konusu, kapsamı ve alanında yapılan ilk çalışma olması yönüyle özgün bir değer taşımaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Gevgeli şehri günümüzde Kuzey Makedonya ülkesinde yer almaktadır. Makedonca Гевгелија (Gevgelija) olarak anılan şehir, ülkenin güneydoğusunda başkent Üsküp’e 150 km mesafede ve Yunanistan sınırında bulunmaktadır. Bölge ve çevresi, 14. yüzyıldan 20. yüzyıl başlarına kadar Osmanlı Devleti tarafından yönetilmiştir. 19. yüzyılda Osmanlı idari sisteminde Gevgeli, Selanik vilayetinin bir kazası konumundadır. Salnamede adı Gevgeli (Gevgili/كوكيلى) olarak geçmektedir. Osmanlı Devleti, Selanik-Üsküp-Mitroviça tren hattı güzergâhında bulunan Gevgeli’de hükümet konağı, belediye dairesi, telgrafhane, gazhane, silahhane, tren garı, kışla, fabrikalar ve okullar yaptırarak şehrin önemini daha da artırmıştır. Stratejik bir konumda yer alan Gevgeli, birçok âlimin yetiştiği ve görev yaptığı bir yer hâline gelmiştir. Bu çalışmanın temel konusunu daha önce akademik olarak incelenmeyen Osmanlı son dönemindeki Gevgeli âlimleri oluşturmaktadır. Çalışma Meşihat Arşivi ve Osmanlı arşivleri ışığında Osmanlı son döneminde yaşayan Gevgeli âlimlerinden; Gevgeli nâibi Hüseyin Hüsnü Efendi, Gevgeli nâibi Kasım Tevfik Efendi, Gevgeli müftüsü Mustafa Hulusi Efendi, Gevgeli müftüsü Mustafa Lütfi Efendi ve fetvahane müsevvidi Hafız Abdullah Efendi kapsamında ele alınmıştır. Çalışmada bu âlimlerin; kimlik bilgileri, eğitimleri, icazetnameleri, görev yerleri, hizmetleri ve görev nitelikleri ile ilgili hususlar üzerinde durulmuştur. Söz konusu âlimlerin Gevgeli’deki siyasi, dinî, idari ve sosyal olaylarla olan ilişkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Çalışma dönemsel, deskriptif ve nitel bir araştırmadır. Konuyla ilgili Osmanlı arşiv belgelerinin analizi ve değerlendirilmesine dayalı doküman incelemesi yöntemi esas alınmıştır. Çalışma; spesifik konusu, kapsamı ve alanında yapılan ilk çalışma olması yönüyle özgün bir değer taşımaktadır.
Abstract
The city of Gevgeli is located in the present-day country of North Macedonia. Known as Гевгелија (Gevgelija) in Macedonian, it lies in the southeast of the country, approximately 150 kilometres from the capital Skopje and adjacent to the Greek border. The region remained under Ottoman from the 14th century until the early 20th century. In the 19th century Ottoman administrative system, Gevgeli was an accident of the province of Thessaloniki. In the salnamas, it is referred to as Gevgeli (Gevgili/كوكيلى). The Ottoman Empire increased the importance of Gevgeli, located on the Thessaloniki-Uskup-Mitrovica railway line, by building a government house, municipal office, telegraph office, gas works, armoury, railway station, barracks, factories and schools. Owing to this significance, Gevgeli became a centre where many scholars were trained and employed. The main subject of this study is the scholars of Gevgeli in the late Ottoman period, which has not been studied academically before. Drawing on the Mashihat Archive and the Ottoman State Archives, the study focuses on several religious scholars of Gevgeli who lived in the late Ottoman period; nā’ib of Gevgeli Hüseyin Hüsnü Efendi, nā’ib of Gevgeli Kasım Tevfik Efendi, Gevgeli mufti Mustafa Hulusi Efendi, Gevgeli mufti Mustafa Lütfi Efendi and musevvid (clerk) of fatwahane Hafız Abdullah Efendi. In this study, issues related to the identity information, education, icāzetnāme, duty stations, services and qualifications of these scholars are emphasised. The relations of these scholars with the political, religious, administrative and social events in Gevgeli have been tried to be revealed. The study is a periodical, descriptive and qualitative research. It is based on document analysis method based on the analysis and evaluation of Ottoman archival documents on the subject. It holds unique value due to its specific subject matter, scope and status as the first academic work on this topic.