KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 20 Sayı: 45

Okul Müdürlerinin Dijital Liderliklerinin Öğretmen Perspektifinden İncelenmesi: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması

Investigation of School Principals' Digital Leadership from Teachers' Perspective: A Scale Adaptation Study

Özge Saray(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9616-3450
Servet Atik(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2841-6182
Niyazi Özer(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7745-6645
Sayfa
122–139
Yayın Tarihi
2025-03-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu araştırma kapsamında elde edilen ilk bulgular uyarlaması yapılan ölçeğin okul müdürlerinin dijital liderlik becerilerini ölçmede kullanılabilecek geçerliğe ve güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, "Dijital Liderlik" ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanarak, okul müdürlerinin dijital liderlik becerilerini ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ölçeğin yapı geçerliğini sınamak üzere Türkiye’deki farklı illerde görev yapan 250 öğretmenden veri toplanmış ve toplanan verilere açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu araştırma kapsamında elde edilen ilk bulgular uyarlaması yapılan ölçeğin okul müdürlerinin dijital liderlik becerilerini ölçmede kullanılabilecek geçerliğe ve güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dijital liderlik · okul müdürü · ölçek uyarlama

Özet

Bu çalışma, "Dijital Liderlik" ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanarak, okul müdürlerinin dijital liderlik becerilerini ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğini sınamak üzere Türkiye’deki farklı illerde görev yapan 250 öğretmenden veri toplanmış ve toplanan verilere açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizinden elde edilen sonuçlara göre ortaya çıkan yapıya ilişkin model-veri uyumunu test etmek için ise 187 öğretmenden toplanan veriler üzerinden doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda veri toplama aracında yer alan altı maddenin toplam varyansın %81’ini açıkladığı, madde faktör yüklerinin “.81” ile “.94” arasında değer aldığı belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen uyum iyiliği değerleri de ölçeğe ilişkin model-veri uyumunun iyi düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu araştırma kapsamında elde edilen ilk bulgular uyarlaması yapılan ölçeğin okul müdürlerinin dijital liderlik becerilerini ölçmede kullanılabilecek geçerliğe ve güvenilirliğe sahip olduğunu göstermektedir.

Abstract

This study aims to develop a valid and reliable scale that can be used to measure the digital leadership skills of school principals by adapting the 'Digital Leadership' scale into Turkish. To test the construct validity of the scale, data were collected from 250 teachers working in different provinces in Turkey and exploratory factor analysis was conducted on the collected data. In order to test the model-data fit of the structure that emerged according to the results of the exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis was conducted on the data collected from 187 teachers. As a result of the exploratory factor analysis it was found that the six items in the data collection instrument explained 81% of the total variance and the item factor loadings ranged between '.81' and '.94'. The goodness of fit values obtained as a result of the confirmatory factor analysis also indicated that the model-data fit for the scale was at a good level. The preliminary results of this study show that the adapted scale has the validity and reliability to be used in measuring the digital leadership skills of school principals.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Saray, Ö., Atik, S., Özer, N. (2025). Okul Müdürlerinin Dijital Liderliklerinin Öğretmen Perspektifinden İncelenmesi: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 20 Sayı: 45, 122–139. https://doi.org/10.35675/befdergi.1501710

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (44)

  1. Abbu, H., Mugge, P., Gudergan, G., Hoeborn, G., & Kwiatkowski, A. (2022). Measuring the human dimensions of digital leadership for successful digital transformation. Research-Technology Management, 65(3), 39-49. https://doi.org/10.1080/08956308.2022.2048588
  2. Aksal, F. A. (2016). Okul kültüründe müdürler dijital lider mi? Eğitim ve Bilim, 40(182),77-86. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2015.4534
  3. Artüz, S. D. (2020). Dijital liderlik uygulaması ile öğrenen örgüt ilişkisinin bireysel performansa etkisi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Büyüköztürk, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. baskı). Pegem Akademi.
  5. Cassella, N., & Gregory, J. L. (2014). Educational leadership and technology: Preparing school administrators for a digital age. Journal of Educational Administration. 52 (2), 273-275. https://doi.org/10.1108/JEA-01-2014-0010
  6. Çelen, A. İ. (2020). Dijital dönüşüm sürecinde yükselen bir değer: Dijital liderlik. Proceedıngs e-book, 449-461.
  7. Demirkol, M., Özdemir, T. Y. ve Polat, H. (2023). Okul Yöneticilerinin Dijital Yetkinliklerine Yönelik Öğretmen Görüşleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(3),1231-1240.
  8. Fisk, P. (2002). The making of a digital leader. Business Strategy Review, 13(1), 43-50. https://doi.org/10.1111/1467-8616.00201
  9. Harrington, D. (2009). Confirmatory factor analysis. Oxford University Press.
  10. Hendrick, G. (2017). Operationalizing digital transformation: New insights into making digital transformation work. Harvard Business Review
  11. Hu, L. T. & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
  12. Helbig, C., Hofhues, S., Egloffstein, M. & Ifenthaler, D. (2021). Digital transformation of learning organizations. D. Ifenthaler, S. Hofhues,M. Egloffstein, & C. Helbig, (Eds.) Digital transformation of learning organizations (s.237-244). Springer Nature.
  13. Kazim, F. A. (2019). Digital transformation and leadership style: a multiple case study. The ISM Journal Of International Business, 3(1), 24-33.
  14. Kline, R. B. (2010). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). New York. USA: Guilford Press.
  15. Kline, R. B. (2013). Exploratory and confirmatory factor analysis, Y. Petscher & C. Schatsschneider, (Eds.), Applied quantitative analysis in the social sciences içinde (s.171- 207). Routledge
  16. Larjovuori, R. L., Bordi, L., Mäkiniemi, J. P., & Heikkilä-Tammi, K. (2016, September 8-10). The role of leadership and employee well-being in organizational digitalization. [Conference presentation]. 26th Annual RESER Conference, Naples, Italy.
  17. Munsamy, M., Dhanpat, N., & Barkhuizen, E.N., (2023), The development and validation of a digital leadership competency scale, Acta Commercii- Independent Research Journal in the Management Sciences, Acta Commercii 23(1). https://doi.org/10.4102/ac.v23i1.1057
  18. OECD (2021), Pushing the Frontiers with Artificial Intelligence, Blockchain and Robots, OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/589b283f-en.
  19. Oktaysoy, O., Topçuoglu, E., & Kaygın, E. (2022). A study on digital leadership scale adaptation. International Journal of Organizational Leadership, 11(4), 407-425. 10.33844/ijol.2022.60342
  20. Ordu, A., & Nayır, F. (2021). What is digital leadership? A suggestion of the definition, E-International Journal of Educational Research, 12(3), 68-81. https://doi.org/10.19160/e-ijer.946094
  21. Özer, N., & Nazlı, K., (2022). Dijitalleşen eğitimde liderlik. H. Polat (Ed.), Eğitimde Dijitalleşme (s.247-265). Asos Yayınevi.
  22. Panitz, R., & Glückler, J. (2024). Introduction: knowledge and digital technology. J. Glücker, R. Panitz, (Eds.), Knowledge and digital technology (s. 1-13). Springer Nature Switzerland.
  23. Prince, K. A. (2018). Digital leadership: transitioning into the digital age. James Cook University.
  24. Promsri, C. (2019). The developing model of digital leadership for a successful digital transformation. GPH-International Journal of Business Management, 2(08), 01-08.
  25. Schmidt, J. T., &Tang, M. (2020). Digitalization in education: Challenges, trends and transformative potential. M. Harwardt, P.F.J. Niermann, A.M. Schmutte, A. Steuernagel, (Eds.), Führen und managen in der digitalen transformation: Trends, best practices und herausforderungen (ss. 287–312). Springer.
  26. Schreiber, J. B, Nora, A., Stage, F. K., Barlow, E. A., & King, J. (2006) Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A review, The Journal of Educational Research, 99(6), 323-338. https://doi.org/10.3200/JOER.99.6.323-338
  27. Sheninger, E. (2019). Digital leadership: Changing paradigms for changing times. Corwin Press Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: Temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
  28. Sürücü, L., Yıkılmaz, İ., & Maşlakçı, A. (2022). Dijital liderlik: Bir ölçek uyarlama çalışması. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(3), 1038-1050. https://doi.org/10.11616/asbi.1099012
  29. Şahin, Ç. Ç., Avcı, Y. E., &Anık, S. (2020). Dijital liderlik algısının metaforlar yoluyla incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(73), 271-286. https://doi.org/10.17755/esosder.535159
  30. Şahin, M. G., & Boztunç Öztürk, N. (2018). Scale development process in educational field: A content analysis research. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 191-199. https://doi.org/10.24106/kefdergi.375863
  31. Şimşek, Ö., F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ekinoks Yayıncılık.
  32. Teichmann, S., & Hüning, C. (2018). Digital Leadership–Führung neu gedacht: Was bleibt, was geht?. Disruption und transformation management: Digital leadership–Digitales Mindset–Digitale Strategie, 23-42. 10.1007/978-3-658-19131-3_2
  33. Trifan, B. I., Olaru, M., & Fogoroş T. (2020, November 4-5). Study on essential digital leader’s skills in the process of digital transformation [Conference presentation]. The 36th IBIMA Conference, Granada, Spain
  34. Tutar, H., & Güler, S. (2022). Digital leadership as a requirement for the new business ecosystem: A conceptual review. Cankırı Karatekin University Journal of the Faculty of Economics and Administrative Sciences, 12(3), 323-349. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1162792
  35. Van Niekerk, E. J., & Van Wyk, M. M. (2014). Staff’s perceptions of vision and long term principal leadership in South African schools: An exploratory study. Mediterranean Journal of Social Sciences, 5(4), 406–414. https://doi.org/10.5901/mjss.2014.v5n4p406.
  36. Viaene, S. (2017). What digital leadership does. European Business Review 8(3), 24-28.
  37. Wilson III, E., Goethals, G.R.,Sorenson, G.J. & Burns, J. M. (2004). Leadership in the digital age. G.R. Goethels, G. J. Sorenson, J.M. Burns (Eds.), Encyclopedia of leadership, 4, (s.858-861). SAGE Publications
  38. Worthington, R.L., & Whittaker, T.A. (2006). Scale development research a content analysis and recommendations for best practices. The Counseling Psychologist, 34(6), 806–838. https://doi.org/10.1177/001100000628812
  39. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
  40. Yıkılmaz, İ., & Sürücü, L. (2021) Dijital çağda liderliğin yeni yüzü: Dijital liderlik. İ. Tarakçı, B. Göktaş (Ed.), Dijital gelecek dijital dönüşüm-2 (ss. 301-317). Efe Akademi
  41. Yusof, M. R., Yaakob, M. F. M., & Ibrahim, M. Y. (2019). Digital leadership among school leaders in Malaysia. Int. J. Innov. Technol. Explor. Eng, 8(9), 1481-1485. 10.35940/ijitee.I8221.078919
  42. Zeike, S., Bradbury, K., Lindert, L., & Pfaff, H. (2019). Digital leadership skills and associations with psychological well-being. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(14), s.2628-2641. 10.3390/ijerph16142628
  43. Zhong, L. (2017). Indicators of digital leadership in the context of K-12 education. Journal of Educational Technology Development and Exchange, 10(1), 27-40.
  44. Wilson III, E., Goethals, G.R.,Sorenson, G.J. & Burns, J. M. (2004). Leadership in the digital age. G.R. Goethels, G. J. Sorenson, J.M. Burns (Eds.), Encyclopedia of leadership, 4, (s.858-861). SAGE Publications