KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 51

Eğitimde Program Geliştirme Dersi Kapsamında Tasarlanan Öğretim Etkinliklerinin Öğretmen Adaylarının Program Okuryazarlığı Düzeylerine Etkisi

The Effect of Curriculum Development Activities on Teacher Candidates’ Curriculum Literacy Levels

İlkay Aşkın Tekkol(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0964-1528
Mustafa Öztürk Akcaoğlu(KASTAMONU UNIVERSITY)0000-0003-2155-4822
Sümeyra Zeynep Et(FIRAT ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-0176-4788
Sayfa
1211–1233
Yayın Tarihi
2026-09-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonuçları incelendiğinde tasarlanan öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney ve kontrol gruplarının son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, Türkiye’deki eğitim fakültelerinde meslek bilgisi seçmeli dersi olarak yer alan “Eğitimde Program Geliştirme” dersi bağlamında tasarlanan öğretim etkinliklerinin öğretmen adaylarının program okuryazarlığı düzeylerine etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yarı deneysel desenlerden kontrol gruplu ön test-son test modeli ile tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’de bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan ve seçmeli ders olarak Eğitimde Program Geliştirme dersini seçen farklı branşlardan toplam 113 öğretmen adayı oluşturmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonuçları incelendiğinde tasarlanan öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney ve kontrol gruplarının son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2017 Verileri
⚙️Değişkenler:öğretmen adayı · program geliştirme · program okuryazarlığı

Özet

Bu araştırma, Türkiye’deki eğitim fakültelerinde meslek bilgisi seçmeli dersi olarak yer alan “Eğitimde Program Geliştirme” dersi bağlamında tasarlanan öğretim etkinliklerinin öğretmen adaylarının program okuryazarlığı düzeylerine etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Yarı deneysel desenlerden kontrol gruplu ön test-son test modeli ile tasarlanan araştırmanın çalışma grubunu, Türkiye’de bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan ve seçmeli ders olarak Eğitimde Program Geliştirme dersini seçen farklı branşlardan toplam 113 öğretmen adayı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bolat (2017) tarafından geliştirilen Eğitim Programı Okuryazarlık ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde tasarlanan öğretim etkinliklerinin uygulandığı deney ve kontrol gruplarının son test puanlarının ön test puanlarından anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubundaki öğretmen adaylarının düzeltilmiş ön-test puanlarına göre, son-test puan ortalamaları arasında ise deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda program geliştirme dersleri için tasarlanan öğretim etkinliklerinin kullanılmasının öğretmen adaylarının program okuryazarlığı düzeyleri üzerinde etkili olduğu ortaya konmuştur.

Abstract

This study aims to determine the effect of an designed course content developed for the elective course ‘Curriculum Development in Education’ offered as a professional knowledge elective course in education faculties in Turkey on the curriculum literacy of teacher candidates. The study, designed using a quasi-experimental design with a pre-test and post-test model and a control group, included a total of 113 teacher candidates from different disciplines who were enrolled in a state university in Turkey and had selected the elective course “Curriculum Development in Education” The data collection tool used in the study is the “Curriculum Literacy Scale” developed by Bolat (2017). The results of the study revealed that the post-test scores of the experimental and control groups, where the enriched course content was applied, were significantly higher than their pre-test scores. Based on the corrected pre-test scores of the teacher candidates in the experimental and control groups, a significant difference in favour of the experimental group was found in the post-test score averages. These results indicate that the use of enriched course content in curriculum development courses is effective on teacher candidates’ curriculum literacy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tekkol, İ. A., Akcaoğlu, M. Ö., Et, S. Z. (2026). Eğitimde Program Geliştirme Dersi Kapsamında Tasarlanan Öğretim Etkinliklerinin Öğretmen Adaylarının Program Okuryazarlığı Düzeylerine Etkisi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 51, 1211–1233. https://doi.org/10.35675/befdergi.1740844

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (56)

  1. Akınoğlu, O., & Doğan, S. (2012). A new concept of program development in education recommendation: Program literacy. 21st.National Educational Science Congress, İstanbul.
  2. Aktaş, Y. (2020, 18 Ağustos). YÖK Başkanı Saraç: Öğretmenlik programlarının ders, müfredat ve kredilerine yükseköğretim kurumları karar verecek. Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 22 Eylül 2026, ⁠https://www.aa.com.tr/tr/egitim/yok-baskani-sarac-ogretmenlik-programlarinin-ders-mufredat-ve-kredilerine-yuksekogretim kurumlari-karar-verecek/1945375
  3. Almeida, S. D., & Viana, J. (2023). Teachers as curriculum designers: What knowledge is needed? The Curriculum Journal, 34(3), 357–374. https://doi.org/10.1002/curj.199
  4. Asadpour, M., Bakhshi, M. H., Mirzapour, P., & Shahabi, M. (2025). The motivational role of teachers: A systematic review of key factors influencing students' academic motivation. European Journal of Psychology of Education, 40(4), 133. https://doi.org/10.1007/s10212-025-01039-0
  5. Aslan, S. (2019). An analysis of prospective teachers' curriculum literacy levels in terms of reading and writing. Universal Journal of Educational Research, 7(4), 973–979. https://doi.org/10.13189/ujer.2019.070408
  6. Aslan, S., & Gürlen, E. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin program okuryazarlik düzeyleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 171-186.
  7. Aygün, H. E. (2019). The prediction of the teaching readiness level of pre-service teachers in terms of curriculum literacy. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 9(2), 203–220.
  8. Barut, C., & Gündoğdu, K. (2023). Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri ve eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(37), 198-217. https://doi.org/10.35675/befdergi.1213781
  9. Berkant, H. G., & Mansuroğlu, C. (2023). Öğretmenlerin eğitim programı okuryazarlıkları ile yansıtıcı düşünme eğilimlerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 97-116. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1104843
  10. Bolat, Y. (2017). Eğitim programı okuryazarlığı kavramı ve eğitim programı okuryazarlığı ölçeği. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish, 12(18), 121-138. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.12103
  11. Cook, T. D, Campbell, D. T., & Shadish, W. (2002). Experimental and quasi-experimental designs for generalized causal inference. Houghton Mifflin Boston.
  12. Çalışkan, G., & Karaazmak, F. (2025). A process-oriented approach to English curriculum design: A case study. Kastamonu Education Journal, 33(2), 411-418. https://doi.org/10.24106/kefdergi.1683550
  13. Çetinkaya, S., & Tabak, S. (2019). Öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlık yeterlilikleri. Ondokuz Mayıs University Journal of Education Faculty, 38(1), 296-309. https://dergipark.org.tr/en/pub/omuefd/issue/46119/535482
  14. Desimone, L. M. (2009). Improving impact studies of teachers’ professional development: Toward better conceptualizations and measures. Educational Rresearcher, 38(3), 181-199.https://doi.org/10.3102/0013189X08331140
  15. Duran, A. (2023). Öğretmen Adaylarının Eğitim Programı Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesi. E-International E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14 (6), 207-218. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1364685
  16. Dündar, E., Sözcü, U., & Türker, A. (2023). Coğrafya öğretmenlerinin öğretim programı okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(2), 1245-1281. https://doi.org/10.17152/gefad.1301335
  17. Erdem, C., & Eğmir, E. (2018). Öğretmen adaylarının eğitim programı okuryazarlığı düzeyleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(2), 123-138. https://doi.org/10.32709/akusosbil.428727
  18. Erdem, S. (2023). Öğretmenlere yönelik program okuryazarlığı hizmet içi eğitim programının geliştirilmesi: Tasarım, uygulama ve değerlendirme [Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  19. European Commission (2017). Joint Research Centre. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu. Luxembourg: Publications Office.
  20. Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (4th ed.). Sage. https://books.google.com/books/about/Discovering_Statistics_Using_IBM_SPSS_St.html?id=srb0a9fmMEoC
  21. Finnanger, T. S., & Prøitz, T. S. (2024). Teachers as national curriculum makers: does involvement equal influence?. Journal of Curriculum Studies, 56(2), 220-234. https://doi.org/10.1080/00220272.2024.2307450
  22. Freeman, S., Eddy, S. L., McDonough, M., Smith, M. K., Okoroafor, N., Jordt, H., & Wenderoth, M. P. (2014). Active learning increases student performance in science, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(23), 8410–8415.https://doi.org/10.1073/pnas.1319030111
  23. Garet, M. S., Porter, A. C., Desimone, L., Birman, B. F., & Yoon, K. S. (2001). What makes professional development effective? Results from a national sample of teachers. American Educational Research Journal, 38(4), 915–945. https://doi.org/10.3102/00028312038004915
  24. Kahramanoğlu, R. (2019). Öğretmenleri̇n öğreti̇m programı okuryazarlığına yöneli̇k yeterli̇k düzeyleri̇ üzeri̇ne bi̇r i̇nceleme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(65), 827-840. https://doi.org/10.17719/jisr.2019.3495
  25. Kasapoğlu, K. (2020). Öğretmenlere yönelik algılanan eğitim programı okuryazarlığı ölçeği: Bir ölçek geliştirme ve geçerleme çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 963-977. https://doi.org/10.17679/inuefd.709688
  26. Kawata, A. P. (Ed.). (2020). Program development. National Minority Aids Council.
  27. Kennedy, M. M. (2016). How does professional development improve teaching? Review of Educational Research, 86(4), 945-980. https://doi.org/10.3102/0034654315626800
  28. Kerimoğlu, E., & Altun, S. (2024). Backward design in pre-service teacher education to enhance curriculum knowledge. Journal of Teaching and Learning, 18(2), 128-149. https://doi.org/10.22329/jtl.v18i2.8625
  29. Keskin, A. & Korkmaz, H. (2017). Öğretmenlerin “program okuryazarlığı” kavramına yükledikleri anlam. 5. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Kongresi, Muğla.
  30. Keskin, A., & Korkmaz, H. (2021). Öğretmenlerin öğretim programı okuryazarlığı algı ölçeği’nin geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 19(2), 857-884. https://doi.org/10.37217/tebd.917130
  31. Kuloğlu, A., & Tutuş, F. (2022). Curriculum literacy levels of English teachers: A mixed method research. International Journal of Progressive Education, 18(4), 191-208. https://doi.org/10.29329/ijpe.2022.459.14
  32. Marek, M., Lizárraga Dueñas, L., Woulfin, S., Wetzel, M. M., & Muñoz, E. (2025). A framework for curriculum literacy in initial teacher preparation: Policy, practices, and possibilities. Journal of Teacher Education, 76(4), 337–350.https://doi.org/10.1177/00224871241263803
  33. MEB. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
  34. Nsibande, R. N. & Modiba, M. M. (2012). ‘I just do as expected’. Teachers’ implementation of Continuous Assessment and challenges to curriculum literacy. Research Papers in Education, 27(5), 629-645. https://doi.org/10.1080/02671522.2011.560961
  35. OECD, (2019). What teachers tell us about their work. OECD Education and Skills Today.
  36. OECD (2020), TALIS 2018 Results (Volume II): Teachers and school leaders as valued professionals, TALIS, OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/19cf08df-en.
  37. Özen, O. (2025). Öğretim programı okuryazarlığı üzerine yapılan çalışmaların eğilimleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(46), 801-829. https://doi.org/10.35675/befdergi.1604560
  38. Prince, M. (2004). Does active learning work? A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223-231. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2004.tb00809.x
  39. Ragusa, G., Huang, S., & Levonisova, S. (2023). Improving middle school science achievement, literacy and motivation: A longitudinal study of a teacher professional development program. Journal of STEM Education: Innovations and Research, 23(4), 49-62. https://jstem.org/jstem/index.php/JSTEM/article/view/2587
  40. Remillard, J. T. (2005). Examining key concepts in research on teachers’ use of mathematics curricula. Review of Educational Research, 75(2), 211-246. https://doi.org/10.3102/00346543075002211
  41. Sabar, N. & Shafriri, N. (1981). The need for teacher training in curriculum development. Journal of In-Service Education, 8(1), 22-27. https://doi.org/10.1080/0305763810080105
  42. Schroeder, S., & Curcio, R. (2022). Critiquing, curating, and adapting: Cultivating 21st-century critical curriculum literacy with teacher candidates. Journal of Teacher Education, 73(2), 129–144. https://doi.org/10.1177/00224871221075279
  43. Stabback, P. (2016). What makes a quality curriculum? In-progress reflection no. 2 on current and critical issues in curriculum and learning. UNESCO International Bureau of Education.
  44. Steiner, D., Magee, J., Jensen, B., & Button, J. (2018). Curriculum literacy in schools of education? The hole at the center of American teacher preparation.
  45. Süğümlü, Ü. (2022). Investigation of the relationship between curriculum literacy and teacher performance. International Journal of Psychology and Educational Studies, 9(4), 1342-1355. https://doi.org/10.52380/ijpes.2022.9.4.948
  46. Sural, S., & Dedebali, N. C. (2018). A study of curriculum literacy and information literacy levels of teacher candidates in department of social sciences education. European Journal of Educational Research, 7(2), 303–317.
  47. Süral, S. (2025). Lesson planning and curriculum literacy in the context of teacher competencies: A meta–anaysis study. Journal of Interdisciplinary Educational Research, 9(21), 340-353. https://doi.org/10.57135/jier.1674728
  48. Tabachnick, B.G. & Fidell, L.S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
  49. Tan Şişman, G. (2021). Acquisition of the curriculum development knowledge in pre-service teacher education. Pegem Journal of Education and Instruction, 11(1), 355–400. https://doi.org/10.14527/pegegog.2021.010
  50. Türk Eğitim Derneği. (2019). Ögretmen yeterlilikleri raporu [Teacher's qualifications report]. https://ted.org.tr/wp-content/uploads/2024/03/Ogretmen_Yeterlik_Kitap.pdf
  51. Yasin, B., Kasim, U., Mustafa, F., Marhaban, S., & Komariah, E. (2022). Self-efficacy of English language teachers with low and high curriculum literacy in Indonesian schools. Profile Issues in Teachers Professional Development, 24(2), 81-97.
  52. Yıldırım, V. Y. (2020). Development of teachers curriculum literacy scale: Validity and reliability study. İnonu University Journal of the Faculty of Education, 21(1), 208-224.
  53. Yılmaz, G., & Kahramanoglu, R. (2021). Öğretmenlerin program okuryazarlık düzeyleri, program yönelimleri ve programa bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(10), 178-187.
  54. Yolcu, E., & Sarı, M. (2025). Revealing in-service teachers’ competencies: Curriculum literacy. Participatory Educational Research, 12(5), 110-132. https://doi.org/10.17275/per.25.66.12.5
  55. Yoon, K. S., Duncan, T., Lee, S. W.-Y., Scarloss, B., & Shapley, K. (2007). Reviewing the evidence on how teacher professional development affects student achievement [Issues & Answers Report]. U.S. Department of Education, Institute of Education Sciences, National Center for Education Evaluation and Regional Assistance, Regional Educational Laboratory Southwest.
  56. Marek, M., Lizárraga Dueñas, L., Woulfin, S., Wetzel, M. M., & Muñoz, E. (2025). A framework for curriculum literacy in initial teacher preparation: Policy, practices, and possibilities. Journal of Teacher Education, 76(4), 337–350.https://doi.org/10.1177/00224871241263803