KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 51

İlkokul Öğrencilerinin Anadil ve Yabancı Dil Derslerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Examining the Relationship Between Primary School Students’ Attitudes Towards Mother Tongue and Foreign Language Courses

Emine Kaya(ADIYAMAN UNIVERSITY)0000-0001-7876-8608
Sayfa
1139–1161
Yayın Tarihi
2026-09-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulguları öğrencilerin anadil ve yabancı dil derslerine yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi ve ders bazında değişkenler açısından analiz sonuçlarını ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma ilkokul öğrencilerinin ana dili ve yabancı dil derslerine ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nicel ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmaya, Adıyaman ilindeki ilkokullarda öğrenim gören 387 öğrenci katılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulguları öğrencilerin anadil ve yabancı dil derslerine yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi ve ders bazında değişkenler açısından analiz sonuçlarını ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2013 Verileri
⚙️Değişkenler:anadil · İngilizceye yönelik tutum · Türkçeye yönelik tutum

Özet

Bu araştırma ilkokul öğrencilerinin ana dili ve yabancı dil derslerine ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Nicel ilişkisel tarama modeli kullanılan araştırmaya, Adıyaman ilindeki ilkokullarda öğrenim gören 387 öğrenci katılmıştır. Araştırmada Erdem ve Gözüküçük (2013) ve Orakcı (2017) tarafından geliştirilen ölçekler kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ana dili ve yabancı dile yönelik tutumların ilişkisine ek olarak ders bazında cinsiyet, sınıf kademesi ve ilkokula başlamadan önce İngilizce eğitimi alma değişkenleri incelenmiştir. Bu amaçla Spearman Korelasyon analizi, ilişkisiz örneklemler için t testi ve Mann Whitney-U testleri kullanılmıştır. Araştırma bulguları öğrencilerin anadil ve yabancı dil derslerine yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi ve ders bazında değişkenler açısından analiz sonuçlarını ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda öğrencilerin anadil ve yabancı dil derslerine yönelik tutumları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anadil ve yabancı dil derslerinde cinsiyette kızlar lehine, sınıf kademesinde üçüncü sınıflar lehine anlamlı farklılaşma görülmüştür. İlkokula başlamadan önce İngilizce eğitimi almanın dillere yönelik tutumu anlamlı derecede etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

This study was conducted to examine the relationship between primary school students' attitudes towards mother tongue and foreign language courses. The quantitative relational survey model was used, and 387 students studying in primary schools in Adıyaman province participated in the study. The scales developed by Erdem and Gözüküçük (2013) and Orakcı (2017) were used in the study. Within the scope of the study, in addition to the relationship between attitudes towards mother tongue and foreign language, the variables of gender, grade level, and having English education before starting primary school were examined on a course basis. For this purpose, Spearman’s correlation analysis, the t-test for independent samples, and the Mann-Whitney U test were used. The findings of the study reveal the relationship between students' attitudes towards mother tongue and foreign language courses and the results of the analysis in terms of course-based variables. As a result of the research, it was determined that there is a significant positive relationship between students' attitudes towards mother tongue and foreign language courses. In mother tongue and foreign language courses, significant differentiation was seen in favor of girls in gender and in favor of third graders in grade level. It was concluded that receiving English education before starting primary school did not significantly affect attitudes towards languages.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaya, E. (2026). İlkokul Öğrencilerinin Anadil ve Yabancı Dil Derslerine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 51, 1139–1161. https://doi.org/10.35675/befdergi.1786060

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (61)

  1. Abedini, A., Rahimi, A., & Zare-ee, A. (2011). Relationship between Iranian EFL learners’ beliefs about language learning, their language learning strategy use and their language proficiency. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 28, 1029–1033.
  2. Akbari, H., Ghonsooly, B., Ghazanfari, M., & Shahriari, H. (2017). Attitude toward reading: L1 or L2 or both. SAGE Open, 7(3). https://doi.org/10.1177/2158244017717303
  3. Baysal, A. C., & Tekarslan, E. (2004). Davranış bilimleri (4. bs.). Avcıol Basım.
  4. Beisenbayeva, L. (2020). Using the mother tongue in foreign-language learning: Secondary school students in Kazakhstan. International Journal of Instruction, 13(3), 605–616.
  5. Bello, A., Ferraresi, P., Stefanini, S., & Perucchini, P. (2022). L1 and L2 vocabulary and word combinations of preschool children from migrant families in Italy. International Journal of Bilingualism, 27(4), 486–503. https://doi.org/10.1177/13670069221099324
  6. Benzer, A. (2015). Türkçe öğretiminde beden dili kullanımının öğrenme ve tutum üzerindeki rolü. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), 33–47.
  7. Bıyıklı, C. (2014). Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumları ve akademik benlik kavramları. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27(1), 231–254. https://doi.org/10.19171/uuefd.21464
  8. Biçer, N. (2017). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde ana dilinin etkisi. Electronic Turkish Studies, 12(14), 41–58.
  9. Bülbül, S., & Oruç, Ş. (2019). Çizgi filmlerin ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin İngilizce dersine ilişkin akademik başarılarına ve tutum geliştirmelerine etkisi. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 2(1), 137–146.
  10. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. baskı). Pegem Akademi.
  11. Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde veri analizi. Pegem Akademi.
  12. Chan, J. Y. H. (2018). Gender and attitudes towards English varieties: Implications for teaching English as a global language. System, 76, 62–79.
  13. Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri (E. Dinç & K. Kıroğlu, Çev.; 1. baskı). Pegem Akademi.
  14. Cummins, J. (1979). Linguistic interdependence and the educational development of bilingual children. Bilingual Education Paper Series, 3(2).
  15. Çörek, D. (2006). İşbirlikli öğrenmenin Türkçe dersine ilişkin başarı ve derse yönelik tutum üzerindeki etkileri (Tez No. 189291) [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi-Konya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. http://tez.yok.gov.tr
  16. De Gaer, E. V., Pustjens, H., Damme, J. V., & Munter, A. D. (2007). Impact of attitudes of peers on language achievement: Gender differences. The Journal of Educational Research, 101(2), 78–90.
  17. Delić, H. (2020). Attitude towards learning English as a foreign language. Journal of Education and Humanities (JEH), 3(1), 67–80.
  18. Dursun, H., & Özenç, E. G. (2019). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma kaygıları ile Türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki (Kayseri ili örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 144–159.
  19. Erdem, A. R. ve Gözüküçük, M. (2013). İlköğretim 3. 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik motivasyonları ve tutumları arasındaki ilişki. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 3(2), 13-24.
  20. Fatiha, M., Sliman, B., Mustapha, B., & Yahia, M. (2014). Attitudes and motivations in learning English as a foreign language. International Journal of Arts & Sciences, 7(3), 117–128.
  21. Gökler, R., Kalafat, S., Koçak, R., Yazar, O. Z., & Türkoğlu, E. (2012). Üniversite öğrencilerinin yabancı dil dersine karşı tutumları ile kontrol odağı durumları arasındaki ilişkinin farklı değişkenler bakımından incelenmesi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(2), 247–265.
  22. Göksu, T. (2007). Sosyal psikoloji. Seçkin Yayıncılık.
  23. Gömleksiz, M. N. (2010). An evaluation of students’ attitudes toward English language learning in terms of several variables. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 9, 913–918.
  24. Gür, T., Dilci, T., Şener, H., & Yıldırım, T. (2016). 4. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarına bazı değişkenlerin etkileri. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 2(1), 118–134.
  25. Hanif, Z., Tahir, Z., & Ahmed, K. (2024). Significance of mother tongue on second language acquisition: The case of English learning. International Journal of Contemporary Issues in Social Sciences, 3(2), 54–59. https://ijciss.org/index.php/ijciss/article/view/611
  26. Hasırcıoğlu, S., & Öztürk, M. S. (2024). Analyzing mother tongue interference in Turkish EFL students’ written products: A lexical and syntactical perspective. Instructional Technology and Lifelong Learning, 5(1), 116–152. https://doi.org/10.52911/itall.1438891
  27. He, A. E. (2012). Systematic use of mother tongue as learning/teaching resources in target language instruction. Multilingual Education, 2, Article 1. https://doi.org/10.1186/2191-5059-2-1
  28. Hussein, B. (2013). Teaching and learning English-as-a-second/foreign language through mother tongue: A field study. Asian Social Science, 9(10), 175–180.
  29. İnceoğlu, M. (2010). Tutum, algı, iletişim. İyi İşler Yayıncılık ve Matbaacılık.
  30. Jing, Y., & Kitis, E. D. (2024). Pedagogical translanguaging in the primary-school English-L2 class: A case study in the Chinese context. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 45(10), 4517–4532.
  31. Kağıtçıbaşı, Ç. ve Cemalcılar, Z. (2014). Dünden bugüne insan ve insanlar sosyal psikolojiye giriş. (16. Basım). Evrim Yayıncılık.
  32. Kardaş, H., & Kaya, M. (2022). İki dilli öğrencilerin Türkçe dinleme tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Harran Maarif Dergisi, 7(1), 69–92.
  33. Kaya, A. İ., Arslantaş, H., & Şimşek, N. (2009). İlköğretim öğrencilerinin Türkçe dersine karşı tutumlarının değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(30), 376–387.
  34. Kazazoğlu, S. (2013). Türkçe ve İngilizce derslerine yönelik tutumun akademik başarıya etkisi. Eğitim ve Bilim, 38(170), 294–307.
  35. Kırmızı, F. S. (2008). Türkçe öğretiminde yaratıcı drama yönteminin tutum ve okuduğunu anlama stratejileri üzerindeki etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(23), 95–109.
  36. Kolar, E. B., & Đurić, T. (2016). The mother tongue and the foreign language correlation in the primary school in Croatia. Linguistics and literature studies, 4(1), 1-7. https://doi.org/10.13189/lls.2016.040101
  37. Köksal, O. (2014). 7E modeline göre düzenlenmiş öğretim etkinliklerinin 6. sınıf öğrencilerinin İngilizce dersindeki başarılarına, tutumlarına ve kalıcı öğrenmelerine olan etkisinin incelenmesi. Turkish Studies, 9(5), 1459–1475.
  38. Lasagabaster, D. (2017), Language learning motivation and language attitudes in multilingual Spain from an international perspective. The Modern Language Journal, 101: 583-596. https://doi.org/10.1111/modl.12414
  39. Nishanthi, R. (2020). Understanding of the importance of mother tongue learning. International Journal of Trend in Scientific Research and Development, 5(1), 77–80.
  40. Noreen, S., Ahmed, M., & Esmail, A. (2015). Role of students’ motivation, attitude and anxiety in learning English at intermediate level in Pakistan: A gender based study. Educational Research International, 4(2), 96–108.
  41. Okur, A., & Özsoy, Y. (2013). Üstün zekâlı öğrencilerin Türkçe dersine yönelik tutumlarının incelenmesi: Bartın BİLSEM örneği. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(3), 254–264.
  42. Orakcı, Ş. (2017). Öğrenen özerkliğine dayanan öğretim etkinliklerinin 6. sınıf öğrencilerinin İngilizce başarılarına, tutumlarına, öğrenen özerkliklerine ve kalıcı öğrenmelerine etkisi (Tez No. 461449) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi. http://tez.yok.gov.tr
  43. Oroujlou, N., & Vahedi, M. (2011). Motivation, attitude, and language learning. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 29, 994–1000.
  44. Över, D. R. (2007). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin zorunlu ikinci yabancı dil dersine karşı tutumları (Tez No. 211586) [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi-İzmir]. Yükseköğretim Kurulu Tez Merkezi. http://tez.yok.gov.tr
  45. Özyürek, M. (2000). Tutumlar ve engellilere yönelik tutumların değiştirilmesi. Karatepe Yayınları.
  46. Sparks, R. L. (1995). Examining the linguistic coding differences hypothesis to explain individual differences in foreign language learning. Annals of Dyslexia, 45, 187–214. https://doi.org/10.1007/BF02648218
  47. Sun, Y. (2021). The effect of teacher caring behavior and teacher praise on students’ engagement in EFL classrooms. Frontiers in Psychology, 12, 746871. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.746871
  48. Şahin Taşkın, Ç., & Esen Aygün, H. (2017). İlkokul öğrencilerinin okuma tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1120–1136. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2017.330246
  49. Tang, Y., & Hu, J. (2022). The impact of teacher attitude and teaching approaches on student demotivation: Disappointment as a mediator. Frontiers in Psychology, 13, 985859. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.985859
  50. Taylor, S. E., Peplau, L. A., & Sears, D. O. (2007). Sosyal psikoloji (A. Dönmez, Çev.). İmge Kitabevi.
  51. Tok, H. (2010). Üniversite öğrencilerinin İngilizce dersine ilişkin duyuşsal tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 40(185), 90–106.
  52. Totibadze, S. (2023). The role of mother tongue in second language acquisition. International Journal of Multilingual Education, 11, 154–159. https://-multilingualeducation.openjournals.ge/index.php/ijml/article/view/6767
  53. Tsang, A., & Lo, F. (2020). Bilingual education through a pluri-centric approach: A case study of the effects of simultaneously learning two languages on L1 and L2 reading and writing proficiency. Studies in Educational Evaluation, 67, 100927. https://doi.org/10.1016/-j.stueduc.2020.100927
  54. Tutar, H. (2014). Sosyal psikoloji: Kavramlar ve kuramlar. Seçkin Yayıncılık.
  55. Tuncer, M., & Akmençe, A. E. (2019). Yabancı dile yönelik kaygı, özyeterlik ve tutum arasındaki ilişkiler. Turkish Journal of Educational Studies, 6(3), 1-13. https://doi.org/-10.33907/turkjes.567044
  56. Türkben, T., & Gündeğer, C. (2021). Beşinci sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama, okuma motivasyonu ve Türkçe dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 9(3), 871–888. https://doi.org/10.16916/aded.907668
  57. Uslu, B. (2020). The effect of foreign language acquisition on preschool children’s self-regulation and social skills. European Early Childhood Education Research Journal, 28(4), 548–567.
  58. Yadav, M. K. (2014). Role of mother tongue in second language learning. International Journal of Research, 1(11), 572–582.
  59. Yamashita, J. (2004). Reading attitudes in L1 and L2, and their influence on L2 extensive reading. Reading in a Foreign Language, 16(1), 1–19.
  60. Yazıcı, Z., İlter, B. G., & Glover, P. (2010). How bilingual is bilingual? Mother-tongue proficiency and learning through a second language. International Journal of Early Years Education, 18(3), 259–268. https://doi.org/10.1080/09669760.2010.521297
  61. Zorbaz, K. Z., & Habeş, M. (2015). Ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(4), 1733–1752.