KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 2

Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Development and Validation of Creative Personality Traits Scale for Children

Yıldız Güven0000-0002-5120-7381
Hilal Yılmaz(Artvin Çoruh Üniversitesi)0000-0002-4594-3155
Kadriye Efe Azkeskin(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3041-500X
Sayfa
1285–1307
Yayın Tarihi
2024-08-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma sonucunda Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin 48-72 aylık çocukların yaratıcı kişilik özelliklerini değerlendirmek üzere kullanılabilecek 22 madde ve üç alt boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Araştırmada 48-72 aylık çocukların yaratıcı kişilik özelliklerini tespit etmek amacıyla Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışma grubu, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı güz yarıyılında olasılığa dayalı olmayan örnekleme türlerinden uygun örnekleme esas alınarak seçilen İstanbul ilindeki okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim gören 277 çocuktan oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma sonucunda Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin 48-72 aylık çocukların yaratıcı kişilik özelliklerini değerlendirmek üzere kullanılabilecek 22 madde ve üç alt boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2019-2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Okul öncesi dönem · Çocuklar · Yaratıcılık

Özet

Araştırmada 48-72 aylık çocukların yaratıcı kişilik özelliklerini tespit etmek amacıyla Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu, 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı güz yarıyılında olasılığa dayalı olmayan örnekleme türlerinden uygun örnekleme esas alınarak seçilen İstanbul ilindeki okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim gören 277 çocuktan oluşturmaktadır. Araştırmanın sonucunda Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin kapsam geçerlik indeksinin 0.67 ve madde-toplam korelasyon değerlerinin uygun olduğu ve ölçme aracının faktör analizine uygun olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin üç faktörde toplam varyans değerinin %41.9’unu açıkladığı görülmüştür. Ölçeğin Yeniliğe Uyum ve Hoşgörü alt boyutu 9 maddeden oluşmakta ve güvenirlik katsayısı 0.76’dır. Sebat Etme ve Üretme İsteği alt boyutu 7 maddeden oluşmakta ve güvenirlik katsayısı 0.75’tir ve Belirsizliğe Merak alt boyutu 6 maddeden oluşmakta ve güvenirlik katsayısı 0.75’tir. Ölçeğin geneli için güvenirlik katsayısı 0.76 olarak hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin 48-72 aylık çocukların yaratıcı kişilik özelliklerini değerlendirmek üzere kullanılabilecek 22 madde ve üç alt boyuttan oluşan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

It was aimed to develop a Creative Personality Traits Scale for Children to determine the creative personality traits of 48-72 months old children. The study group of the research consists of 277 children studying in the Istanbul province, which were selected convenient sampling from non-probability sampling types in the 2019-2020 academic year. As a result of the research, it was determined that the content validity index of the Creative Personality Traits Scale for Children was 0.67 and the item-total correlation values were appropriate. It was determined that the measurement tool was suitable for factor analysis. It was seen that the scale explained 41.9% of the total variance value in three factors. The sub-dimension of Adaptation to Innovation and Tolerance of the scale consists of 9 items and its reliability coefficient is 0.76. The Persistence and Willingness to Produce sub-dimension consists of 7 items and the reliability coefficient is 0.75, and the Curiosity to Uncertainty and Openness to Change sub-dimension consists of 6 items and the reliability coefficient is 0.75. The reliability coefficient for the overall scale was calculated as 0.76. As a result of the study, it was determined that the Creative Personality Traits Scale for Children is a valid and reliable measurement tool consisting of 22 items and three sub-dimensions that can be used to evaluate the creative personality traits of 48-72 months old children.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güven, Y., Yılmaz, H., Azkeskin, K. E. (2024). Çocuklar için Yaratıcı Kişilik Özellikleri Ölçeği’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 2, 1285–1307. https://doi.org/10.51460/baebd.1454136

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (82)

  1. Abed, N., Pakdaman, S., Heidari, M., & Tahmassian, K. (2016). Developing psychological well-being scale for preschool children. Global Journal of Health Science, 8(11), 104-111. http://dx.doi.org/10.5539/gjhs.v8n11p104
  2. Abra, J. (1997). The motives for creative work: An inquiry with speculations about sports and religion. Hampton Press.
  3. Akkoyun, F. (2005). Projektif teknikler. Nobel Akademi.
  4. Aslan, E. (2001). Torrance yaratıcı düşünce testi'nin Türkçe versiyonu. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(14), 19-40. https://dergipark.org.tr/en/pub/maruaebd/issue/368/2523
  5. Baron, F., & Harrington, D. M. (1981). Creativity, Intelligence, and Personality. Annual Review of Psychology, 32 (1981), 439-476. https://asset-pdf.scinapse.io/prod/2181132516/2181132516.pdf
  6. Batey, M., Chamorro-Premuzic, T., & Furnham, A. (2009). Intelligence and personality as predictors of divergent thinking: The role of general, fluid, and crystallised intelligence. Thinking Skills and Creativity, 4(1), 60-69. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2009.01.002
  7. Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme: Klasik test teorisi ve uygulaması. ÖSYM Yayınları.
  8. Beghetto, R. A. (2017). Creativity in teaching. In J. C. Kaufman, V. P. Glăveanu, & J. Baer (Eds.), The Cambridge handbook of creativity across domains (pp. 549–564). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781316274385.030
  9. Bennett, E. K. (1988). Social validation of a creativity measure [Master’s thesis, University of Tennessee]. http://trace.tennessee.edu/utk_gradthes/4319
  10. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  11. Can-Yaşar, M. (2009). Anasınıfına devam eden altı yaş çocuklarının yaratıcı düşünme becerilerine drama eğitiminin etkisinin incelenmesi (Yayın No. 258592) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  12. Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
  13. Chávez-Eakle, R. A., Eakle, A. J., & Cruz-Fuentes, C. (2012). The multiple relations between creativity and personality. Creativity Research Journal, 24(1), 76-82. https://doi.org/10.1080/10400419.2012.649233
  14. Crocker, L., & Algina, J. (1986). Introduction to classical and modern test theory. Harcourt Brace Jovanovich College Publishers.
  15. Cronbach, L. J. (1971). Test validation. In R. Thorndike (Ed.), Educational measurement (2nd ed., p. 443). American Council on Education.
  16. Costa, P. T. Jr., Busch, C. M., Zonderman, A. B., & McCrae, R. R. (1986). Correlations of MMPI factor scales with measures of the Five-Factor Model of personality. Journal of Personality Assessment, 50, 640-650. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5004_10
  17. Costa, P. T., & McCrae, R.R. (1992). Normal personality assessment in clinical practice the neo personality inventory. Psychological Assessment, 4(1), 5-13. https://doi.org/10.1037/1040-3590.4.1.5
  18. Costa, P. T., McCrae, R. R., & Dye, D. A. (1991). Facet scales for agreeableness, conscientiousness: A revision of Neo Personalitiy Inventory. Personality and Individual Differences, 12(9), 887-898. https://doi.org/10.1016/0191-8869(91)90177-D
  19. Csikszentmihalyi, M. (2015). The systems model of creativity: The collected works of Mihaly Csikszentmihalyi. Springer.
  20. Çeliköz, N. (2017). Okul öncesi dönem 5-6 yaş çocuklarının yaratıcılık düzeylerinin incelenmesi. Yıldız Journal of Educational Research, 2(1), 1-25. https://doi.org/10.51280/yjer.2017.001
  21. De Fruyt, F., Bartels, M., Van Leeuwen, K. G., De Clercq, B., Decuyper, M., & Mervielde, I. (2006). Five types of personality continuity in childhood and adolescence. Journal of Personality and Social Psychology, 91(3), 538-552.
  22. De Haan, A., De Pauw, S., van den Akker, A., Deković, M., & Prinzie, P. (2017). Long-term developmental changes in children's lower-order big five personality facets. Journal of Personality, 1-62. https://doi.org/10.1111/jopy.12265
  23. Dere, Z., & Ömeroglu, E. (2018). Development of Creative Behavior Observation Form: A study on validity and reliability. Universal Journal of Educational Research, 6(3), 562-570. https://doi.org/10.13189/ujer.2018.060319
  24. Drewes, A. A. (2006). Play-based interventions. Journal of Early Childhood and Infant Psychology, 2, 139-156.
  25. Erkuş, A. (2016). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme-I: Temel kavramlar ve işlemler. Pegem Akademi.
  26. Eysenck, H. J. (1993). Creativity and personality: Suggestions for a theory. Psychological Inquiry, 4, 147-178. https://doi.org/10.1207/s15327965pli0403_1
  27. Feist, G. J. (1998). A Meta-analysis of personality in scientific and artistic creativity. Personality and Social Psychology Review, 2(4), 290-309. https://doi.org/10.1207/s15327957pspr0204_5
  28. Feldhusen, J., & Goh, B. (1995). Assessing and accessing creativity: An integrative review of theory, research, and development. Creativity Research Journal, 8(3), 231-247. http://dx.doi.org/10.1207/s15326934crj0803_3
  29. Fürst, G., Ghisletta, P., & Lubart, T. (2016). Toward an integrative model of creativity and personality: theoretical suggestions and preliminary empirical testing. The Journal of Creative Behavior, 50(2), 87-108. https://doi.org/10.1002/jocb.71
  30. George, J. M., & Zhou, J. (2001). When openness to experience and conscientiousness are related to creative behavior: An interactional approach. Journal of Applied Psychology, 86(3), 513-524. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.513
  31. Goldberg, L. R. (1993). The structure of phenotypic personality traits. American Psychologist, 48(1), 26-34.
  32. Goswami, U. (2004). Neuroscience and education: From research to practice? British Journal of Educational Psychology, 74, 1-14. https://doi.org/10.1348/000709904322848798
  33. Gough, H. G. (1979). A creative personality scale for the Adjective Check List. Journal of Personality and Social Psychology, 37(8), 1398-1405. https://doi.org/10.1037/0022-3514.37.8.1398
  34. Göçer, S. (2011). Yapı geçerliğini irdelemede kullanılan korelasyona, gruplar arası farka ve faktör analizine dayalı yöntemlerin incelenmesi (Yayın No. 289649) [Yüksek lisans tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  35. Halverson, C. F., Havill, V. L., Deal, J., Baker, S. R., Viktor, J. B., Pavlopoulos, V., Besevegis, E., & Wen, L. (2003). Personality structure as derived from parental ratings of free descriptions of children: The inventory of child individual differences. Journal of Personality 71(6),995-1026. https://doi.org/10.1111/1467-6494.7106005
  36. Hotaman, D. (2019). Ekonomik Açıdan 21. Yüzyıl Becerileri. A. D. Özçelik ve M. N. Tuğluk (Ed.), Eğitimde ve endüstride 21. Yüzyıl becerileri içinde (s. 277-301). Pegem.
  37. Johnson, S. L., Moding, K. J., Maloney, K., & Bellows, L. L. (2018). Development of the trying new foods scale: A preschooler self-assessment of willingness to try new foods. Appetite, 128, 21-31. https://doi.org/10.1016/j.appet.2018.05.146
  38. Judge, T. A., Heller, D., & Mount, M. K. (2002). Five-factor model of personality and job satisfaction: A meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 87(3), 530-541. https://doi.org/10.1037/0021-9010.87.3.530
  39. Kalaycı, Ş. (2009). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
  40. Karasar, N. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Nobel Akademi.
  41. Kaygın, B. & Çetinkaya, Ç. (2015). Yaratıcılığın değerlendirmesinde yeni yaklaşımlar. Üstün Zekalılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 2(1), 1-11. https://doi.org/10.18200/JGEDC.2015210883
  42. Koyuncuoğlu, B., & Artan, İ. (2019). Turkish adaptation of Integrated Creativity Test-Preschooler-ICT-P: A validity and reliability study. Global Creative Leader: Education & Learning, 9(6), 1-17. https://doi.org/10.34226/gcl.2019.9.6.1
  43. Lee, K. T. (2002). Effective teaching in the information era: Fostering an ICT-based integrated learning environment in schools. Asia-Pacific Journal for Teacher Education and Development, 5(1), 21-45. https://eprints.qut.edu.au/3909/1/3909.pdf
  44. Lee, K., & Jun, J. (2015). Developmental characteristics of creative thinking ability and creative personality of elementary school children in Korea. Advanced Science and Technology Letters, 92, 46-51. http://dx.doi.org/10.14257/astl.2015.92.10
  45. Leggett, N. (2017). Early childhood creativity: Challenging educators in their role to intentionally develop creative thinking in children. Early Childhood Education Journal, 45, 845-853. https://doi.org/10.1007/s10643-016-0836-4
  46. McCrae, R. R. (1987). Creativity, divergent thinking, and openness to experience. Journal of Personality and Social Psychology, 52, 1258-1265. https://doi.org/10.1037/0022-3514.52.6.1258
  47. McCrae, R. R., & John, O. P. (1992). An introduction to the five‐factor model and its applications. Journal of Personality, 60(2), 175-215. https://doi.org/10.1111/j.1467-6494.1992.tb00970.x
  48. Mumford M. D. (2003) Where have we been, where are we going? Taking stock in creativity research, Creativity Research Journal, 15(2-3), 107-120. https://doi.org/10.1080/10400419.2003.9651403
  49. Mumford, M. D., Hester, K. S., & Robledo, I. C. (2012). Creativity in organizations: Importance and approaches. In M. D. Mumford (Ed.), Handbook of organizational creativity (pp. 3-16). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-374714-3.00001-X
  50. Nikkola, T., Reunamo, J., & Ruokonen, I. (2022). Children’s creative thinking abilities and social orientations in Finnish early childhood education and care. Early Child Development and Care, 192(6), 872-886. https://doi.org/10.1080/03004430.2020.1813122
  51. O'Connor, D. (2012). Creativity in childhood: The role of education [Paper presentation]. In 8th Global Conference: Creative Engagements Thinking with Children. https://researchonline. nd. edu. au/edu_conference/76.
  52. Özdamar, K., (2004). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi I. Kaan Kitapevi.
  53. Piffer, D. (2012). Can creativity be measured? An attempt to clarify the notion of creativity and general directions for future research. Thinking Skills and Creativity, 7(3), 258-264. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2012.04.009
  54. Prinzie, P., & Deković, M. (2008). Continuity and change of childhood personality characteristics through the lens of teachers. Personality and Individual Differences, 45(1), 82-88. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.03.002
  55. Reid, A., & Petocz, P. (2004). Learning domains and the process of creativity. The Australian Educational Researcher, 31(2), 45-62. https://doi.org/10.1007/BF03249519
  56. Rhodes, M. (1961). An analysis of creativity. The Phi Delta Kappan, 42, 305-310. https://www.jstor.org/stable/20342603
  57. Robinson, K. (2001). Mind the gap: The creative conundrum. Critical Quarterly, 43(1), 41-45.
  58. Runco, M. A. (2007). A hierarchical framework for the study of creativity. New Horizons in Education, 55(3), 1-9.
  59. Runco, M. A., & Pritzker, S. R. (Eds.). (2020). Encyclopedia of creativity. Academic Press.
  60. Saracho, O. (2002). Young children's creativity and pretend play. Early Child Development and Care, 172(5), 431-438. https://doi.org/10.1080/03004430214553
  61. Senemoğlu, N. (2005). Gelişim, öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya. Gazi Kitabevi.
  62. Slobodskaya, H. R. (2021). Personality development from early childhood through adolescence. Personality and Individual Differences, 172, 110596. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110596
  63. Slobodskaya, H. R., & Akhmetova, O. A. (2010). Personality development and problem behavior in Russian children and adolescents. International Journal of Behavioral Development, 34(5), 441-451. https://doi.org/10.1177/0165025409352825
  64. Soto, C. J. (2015). The little six personality dimensions from early childhood to early adulthood: Mean-level age and gender differences in parents' reports. Journal of Personality, 84(4), 409-422. https://doi.org/10.1111/jopy.12168
  65. Sternberg, R. J. (1988). A three-facet model of creativity. In R. J. Sternberg (Ed.), The nature of creativity (pp.125-147). Cambridge University Press.
  66. Sternberg, R. J., Grigorenko, E. L., & Singer, J. L. (2004). Creativity: From potential to realization. American Psychology.
  67. Şeker Sır, N. (2016). Öğretmen adaylarının 5 faktör kişilik kuramına göre kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yayın No. 454853) [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  68. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariale statistics. Harper & Row.
  69. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Akademi.
  70. Thoms, P., Moore, K. S., & Scott, K. (1996). The relationship between self-efficacy for participating in self-managed work groups and the big five personality dimensions. Journal of Organizational Behavior, 17, 349-362. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1379(199607)17:4 3.0.CO;2-3
  71. Torrance, E. P. (1972). Predictive validity of the Torrance Tests of Creative Thinking. The Journal of Creative Behavior, 6(4), 236-252. https://doi.org/10.1002/j.2162-6057.1972.tb00936.x
  72. Treffinger, D., Young, G., Selby, E., & Shepardson, C. (2002). Assessing creativity: A guide for education. The National Research Center on the Gifted and Talented. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED505548.pdf
  73. Tunaboylu İkiz, T. (2001). Rorschach testinin psikanalitik yorumu-I. Balam Yayıncılık.
  74. Urban, K. K., & Jellen, H. G. (1996). Test for Creative Thinking -Drawing Production (TCT-DP) manual. Swets Test Services.
  75. Üstündağ, T. (2005). Yaratıcılığa yolculuk. Pegem Akademi.
  76. Yıldız Çiçekler, C., Alakoç, Pirpir, D., & Aral, N. (2020). Turkish standardization of early childhood creativity scale. Ilkogretim Online, 19(2), 817-83. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2020.695260
  77. Yurdugül, H. (2005, 28-30 Eylül). Ölçek geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği için kapsam geçerlik indekslerinin kullanılması [Kongre bildirisi]. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, Denizli.
  78. Yuvacı, Z. (2017). Okul öncesi eğitim alan 6 yaş çocuklarının yaratıcılık düzeylerinin öğretmenlerinin ve sınıf ortamlarının yaratıcılıklarına göre incelenmesi (Yayın No. 486042) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  79. Zachopoulou, E., & Makri, A. (2005). A developmental perspective of divergent movement ability in early young children. Early Child Development and Care, 175(1), 85-95. https://doi.org/10.1080/0300443042000230401
  80. Zachopoulou, E., Tsangardidou, N., Pickup, I., Liukkonen, J., & Grammatikopoulos, V. (2007). Early steps. Promoting healthy lifestyle and social interaction through physical education activities during preschool years. Xristodoulidi Publications.
  81. Zenasni, F., Besançon, M., & Lubart, T. (2008). Creativity and tolerance of ambiguity: An empirical study. The Journal of Creative Behavior, 42(1), 61-73. https://doi.org/10.1002/j.2162-6057.2008.tb01080.x
  82. Zhao, H. & Seibert, S.E. (2006). The Big Five personality dimensions and entrepreneurial status: A meta-analytical review. Journal of Applied Psychology, 91(2), 259-271. https://doi.org/10.1037/0021-9010.91.2.259