Dergiler / Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi / 2024 / Cilt: 15 Sayı: 3

Dinleme Becerisine İlişkin Ölçek Geliştirme Süreci: Bir Tematik İçerik Analizi

Esra Karakuş Tayşi(DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-4669-6686
Necati Güvenç(DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0009-0005-9019-6709
Sayfa
2169–2191
Yayın Tarihi
2024-12-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalelerde ulaşılan bulgular, tematik içerik analizi şeklinde analiz ve sentez süreçlerinden geçirilerek çalışma gerçekleştirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dinleme, daha anne karnında başlayan ve bireylerin yaşamları boyunca hayatı anlamlandırmasını sağlayan; bireysel, sosyal, akademik, kültürel hayatın her alanında varlığını gösteren en önemli becerilerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla Türkiye’de eğitim alanında en bilindik veri tabanlarından olan ULAKBIM Ulusal Veritabanları, ERİC, YÖK Tez Tarama, Google Scholar, WOS ve ölçek taramada en çok kullanılan TOAD gibi indeksler araştırmaya dâhil olma ve araştırmadan hariç tutulma ölçütleri doğrultusunda taranarak 18 dinleme ölçeği geliştirme çalışması araştırma kapsamına alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalelerde ulaşılan bulgular, tematik içerik analizi şeklinde analiz ve sentez süreçlerinden geçirilerek çalışma gerçekleştirilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türkçe eğitimi · Dinleme · Ölçek Geliştirme

Özet

Öz. Dinleme, daha anne karnında başlayan ve bireylerin yaşamları boyunca hayatı anlamlandırmasını sağlayan; bireysel, sosyal, akademik, kültürel hayatın her alanında varlığını gösteren en önemli becerilerden biridir. Alanyazında, dinlemede tutum, kaygı, motivasyon, özyeterlik gibi unsurları ölçmek için geliştirilmiş olan ölçek çalışmalarını incelemek bu alanda yapılacak çalışmalara ışık tutması bakımından araştırmacılara, ders sürecinin planlanması ve yürütülmesi bakımından öğretmenlere ve bireysel olarak öğrencilerin kendi dinleme becerilerine değin bilgi edinmesi ve dinleme becerilerine yönelik algılarını ve tutumlarını keşfetmesi bakımından öğrencilere katkı sunar. Bu bağlamda bu çalışmada, dinleme becerisine yönelik araştırmacılar tarafından yayımlanan ölçek geliştirme çalışmalarının “ölçek geliştirme süreçlerinin” belirli ölçütler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye’de eğitim alanında en bilindik veri tabanlarından olan ULAKBIM Ulusal Veritabanları, ERİC, YÖK Tez Tarama, Google Scholar, WOS ve ölçek taramada en çok kullanılan TOAD gibi indeksler araştırmaya dâhil olma ve araştırmadan hariç tutulma ölçütleri doğrultusunda taranarak 18 dinleme ölçeği geliştirme çalışması araştırma kapsamına alınmıştır. Makalelerde ulaşılan bulgular, tematik içerik analizi şeklinde analiz ve sentez süreçlerinden geçirilerek çalışma gerçekleştirilmiştir. Bulgular, çalışmaların birçoğunda kuramsal temellerin atıldığını ve araştırmanın amacının belirtildiğini göstermektedir. Ayrıca maddelerin yazılmasında uzman görüşüne sıklıkla başvurulurken olumsuz maddelere neredeyse hiçbir çalışmada yer verilmediği görülmüştür. Çalışmaların birçoğunda yapı geçerliğinin belirlenmesinde AFA uygulanırken birçoğunda DFA uygulanmadığı görülmüş, güvenirlik analizinde ise daha çok iç tutarlığa başvurulduğu görülmüştür.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tayşi, E. K., Güvenç, N. (2024). Dinleme Becerisine İlişkin Ölçek Geliştirme Süreci: Bir Tematik İçerik Analizi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 3, 2169–2191. https://doi.org/10.51460/baebd.1536512

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (54)

  1. Acar Güvendir, M., ve Özer Özkan, Y. (2022). Tüm yönleriyle ölçek geliştirme süreci. Pegem Akademi.
  2. Altunışık, P. D. (2023). Sosyal bilimlerde ölçek geliştirme ve değerlendirme süreci. P. Altunışık, D. Boz, P. Gegez, P. Koç, P. Sığrı, D. Yıldız, ve P. Yüksel (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: yeni perspektifler içinde, (s. 225-274). Seçkin Yayıncılık.
  3. Altunışık, P. D. (2023). Sosyal bilimlerde ölçme ve ölçekler. P. Altunışık, D. Boz, P. Gegez, P. Koç, P. Sığrı, D. Yıldız, ve P. Yüksel (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: yeni perspektifler içinde, (s. 185-186). Seçkin Yayıncılık.
  4. Aspfors, J., ve Fransson, G. (2015). Research on mentor education for mentors of newly qualified teachers: a qualitative meta-synthesis. Teaching and Teacher Education, (48), 75-86. https://doi.org/10.1016/j.tate.2015.02.004
  5. Aydın, M., Kılıç, A., ve Şahin, Ş. (2023). Uygulamalı ölçek geliştirme. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  6. Bajpai, S., ve Bajpai, R. (2014). Goodness of measurement: reliability and validity. Review Article, 3(1), 173-176. https://doi.org/10.5455/ijmsph.2013.191120133
  7. Bayat, B. (2014). Uygulamalı sosyal bilim araştırmalarında ölçme, ölçekler ve "likert" ölçek kurma tekniği. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 1-24.
  8. Cabrera-Nguyen, E. P. (2010). Author guidelines for reporting scale development and validation results in the journal of the society for social work and research. Journal of the Society for Social Work and Research, 1(2), 99-103. https://doi.org/10.5243/jsswr.2010.8
  9. Cohen, L., Manion, L., ve Morrison, K. (2021). Eğitimde araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  10. Çalık, M., ve Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38. https://doi.org/10.15390/EB.2014.3412
  11. Çepni, S. (2021). Proje, tez ve araştırma makalelerinin kavramsal ve kuramsal çerçevesi nasıl yapılandırılmalı? Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 4(3), 203-216.
  12. DeVellis, R. F. (2011). Scale development: theory and applications (applied social research methods) (Third edition). Sage Publications.
  13. Effendi, M., Khairani, A., ve Adnan, R. (2019). Exploratory factor analysis for adversity quotient ınstrument among youth. Journal of Critical Reviews, 6(6), 234-242. https://doi.org/10.22159/jcr.06.06.33
  14. Ercan, İ., ve Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 30(3), 211-216.
  15. Erkuş, A. (2019). Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme (4. Baskı). Pegem Akademi.
  16. Erkuş, A. (2020). Ölçme araçlarının psikometrik nitelikleri. A. Erkuş, Ö. Sünbül, S. Ömür Sünbül, S. Yormaz, ve S. Aşiret (Ed.), Psikolojide ölçme ve ölçek geliştirme 2 içinde, (s. 4-26). Pegem Akademi.
  17. Erwin, E., Brotherson, M., ve Summers, J. (2011). Understanding qualitative metasynthesis: ıssues and opportunities in early childhood ıntervention research. Journal of Early Intervention, 33(3), 186-200. doi:https://doi.org/10.1177/1053815111425493
  18. Fabrigar, L., ve Wegener, D. (2011). Exploratory factor analysis. Oxford University Press.
  19. Gash, S. (1999). Effective literature searching for research. Gower Publications.
  20. Gökdemir, F., ve Yılmaz, T. (2023). Likert Tipi ölçekleri kullanma, modifiye etme, uyarlama ve geliştirme süreçleri. Jornal of Nursology, 26(2), 148-160. https://doi.org/10.5152/JANHS.2023.22260
  21. Gürefe, N., ve Kan, A. (2013). The study of validity and reliability of the attitude scale on the subjects of geometric objects for the prospective teachers. Elementary Education Online, 12(2), 356-366.
  22. Hamzadayı, E. (2021). Dinleme becerisinin temel kavramları. N. Bayat (Ed.), Dinleme ve eğitimi içinde, (s. 1-18). Anı Yayıncılık.
  23. Hinkin, T. R. (1995). A review of scale development practices in the study of organizations. Journal of Management, 21(5), 967-988. https://doi.org/10.1177/014920639502100509
  24. Karakoç, F., ve Dönmez, L. (2014). Ölçek geliştirme çalışmalarında temel ilkeler. Tıp Eğitimi Dünyası(40), 39-49. https://doi.org/10.25282/ted.228738
  25. Kennedy, L., ve Macneela, P. (2013). Adolescent acculturation experiences: A meta-ethnography of qualitative research. International Journal of Intercultural Relations(40), 126-140. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2013.11.003
  26. Kirk, J., ve Miller, M. (1986). Reliability and validity in qualitative research. Sage Publications.
  27. Kumar, V., Leone, R., Aaker, D., ve Day, G. (2018). Marketing research thırteenth edition. SPi Global.
  28. Lamm, K., Lamm, A., ve Edgar, D. (2020). Scale development and validation: methodology and recommendations. Journal of International Agricultural and Extension Education, 27(2), 24-35. https://doi.org/10.5191/jiaee.2020.27224
  29. Lecompte, M. D., ve Goetz, J. (1982). Problems of reliability and validity in ethnographic research. Review of Educational Research, 31-60. https://doi.org/10.3102/00346543052001031
  30. McMillan, J. H., ve Schumacher, S. (2013). Research in education: evidence-baced ınquiry. Pearson Education.
  31. Mohajan, H. (2017). Two criteria for good measurements in research: validity and reliability. Annals of Spiru Haret University, 17(3), 58-82. https://doi.org/10.26458/1746
  32. Noblit, G., ve Hare, R. (1988). Meta-etnography: synthesizing qualitative studies, (Vol. 11 b.). Sage Publications.
  33. Özbaşı, D. (2022). Ölçek Geliştirme sürecinde madde analizi ve güvenirlik. M. Acar Güvendir, ve Y. Özer Özkan (Ed.), Tüm yönleriyle ölçek geliştirme süreci içinde, (s. 58-68). Pegem Akademi.
  34. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (2. Baskı). (M. Bütün, ve S. Demir, Çev.) Pegem Akademi.
  35. Rouquette, A., ve Falissard, B. (2011). Sample size requirements for the ınternal validation of psychiatric scales. International Journal of Methods in Psychiatric Research, 20(4), 235-349. https://doi.org/10.1002/mpr.352
  36. Slavec, A., ve Drnovsek, M. (2012). A perspective on scale development in entrepreneurship research. Economic and Business Review, 14(1), 39-62. https://doi.org/10.15458/2335-4216.1203
  37. Staneva, A., Bogossian, F., ve Wittkowski, A. (2015). The experience of psychological distress, depression, and anxiety during pregnancy: a meta-synthesis of qualitative research. Midwifery, 31(6), 563-573. https://doi.org/10.1016/j.midw.2015.03.015
  38. Şahin, E., ve Derin, S. (2023). Development, validity and reliability of significance quest scale. International Journal of Educational Research Review, 8(3), 446-458. https://doi.org/10.24331/ijere.1226598
  39. Tabachnick, B., ve Fidell, L. (2012). Using multivariate statistics (6th Edition). Pearson Education.
  40. Tezbaşaran, A. A. (1997). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu (2 baskı).Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  41. Thomas, J., ve Harden, A. (2008). Methods for the thematic synthesis of qualitative research in systematic reviews. BMC Medical Research Methodology, 8(1), 1-20. https://doi.org/10.1186/1471-2288-8-45
  42. Thorne, S., Jensen, L., Kearney, M., Noblit, G., ve Sandelowski, M. (2004). Qualitative metasynthesis: reflections on methodological orientation and ideological agenda. Qualitative Metasynthesis: Reflections on Methodological Orientation and Ideological Agenda, 14(10), 1342-1365. https://doi.org/10.1177/1049732304269888
  43. Yıldırım, P., ve Şimşek, P. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  44. Altunışık, P. D. (2023). Sosyal bilimlerde ölçme ve ölçekler. P. Altunışık, D. Boz, P. Gegez, P. Koç, P. Sığrı, D. Yıldız, ve P. Yüksel (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: yeni perspektifler içinde, (s. 185-186). Seçkin Yayıncılık.
  45. Aspfors, J., ve Fransson, G. (2015). Research on mentor education for mentors of newly qualified teachers: a qualitative meta-synthesis. Teaching and Teacher Education, (48), 75-86. https://doi.org/10.1016/j.tate.2015.02.004
  46. Effendi, M., Khairani, A., ve Adnan, R. (2019). Exploratory factor analysis for adversity quotient ınstrument among youth. Journal of Critical Reviews, 6(6), 234-242. https://doi.org/10.22159/jcr.06.06.33
  47. Erwin, E., Brotherson, M., ve Summers, J. (2011). Understanding qualitative metasynthesis: ıssues and opportunities in early childhood ıntervention research. Journal of Early Intervention, 33(3), 186-200. doi:https://doi.org/10.1177/1053815111425493
  48. Fabrigar, L., ve Wegener, D. (2011). Exploratory factor analysis. Oxford University Press.
  49. Kumar, V., Leone, R., Aaker, D., ve Day, G. (2018). Marketing research thırteenth edition. SPi Global.
  50. Rouquette, A., ve Falissard, B. (2011). Sample size requirements for the ınternal validation of psychiatric scales. International Journal of Methods in Psychiatric Research, 20(4), 235-349. https://doi.org/10.1002/mpr.352
  51. Staneva, A., Bogossian, F., ve Wittkowski, A. (2015). The experience of psychological distress, depression, and anxiety during pregnancy: a meta-synthesis of qualitative research. Midwifery, 31(6), 563-573. https://doi.org/10.1016/j.midw.2015.03.015
  52. Şahin, E., ve Derin, S. (2023). Development, validity and reliability of significance quest scale. International Journal of Educational Research Review, 8(3), 446-458. https://doi.org/10.24331/ijere.1226598
  53. Tabachnick, B., ve Fidell, L. (2012). Using multivariate statistics (6th Edition). Pearson Education.
  54. Thorne, S., Jensen, L., Kearney, M., Noblit, G., ve Sandelowski, M. (2004). Qualitative metasynthesis: reflections on methodological orientation and ideological agenda. Qualitative Metasynthesis: Reflections on Methodological Orientation and Ideological Agenda, 14(10), 1342-1365. https://doi.org/10.1177/1049732304269888