Dergiler / Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 1

Göçmen ve Mülteci Çocukların Eğitime Erişim ve Entegrasyonu Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar (Kırşehir İli Örneği)

Challenges Faced by Immigrant and Refugee Children in Accessing and Integrating into Education (The Case of Kırşehir Province)

Elif Çakir(Milli Eğitim müdürlüğü)0009-0007-5637-7658
Tufan Aytaç(AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-6103-3530
Sayfa
446–465
Yayın Tarihi
2026-04-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgulara göre, göçmen ve mülteci çocukların eğitime erişiminde karşılaşılan en önemli engel dil bariyeridir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, göçmen ve mülteci çocukların eğitim sistemine erişim ve entegrasyon süreçlerinde karşılaştıkları sorunları kapsamlı bir şekilde incelemeyi ve öğretmen görüşlerine dayalı somut politika ve uygulama önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın evrenini Kırşehir il genelinde ilkokul ve ortaokullarda görev yapan tüm öğretmenler oluştururken, örneklemini Kırşehir il merkezindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 10 öğretmen oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgulara göre, göçmen ve mülteci çocukların eğitime erişiminde karşılaşılan en önemli engel dil bariyeridir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Göçmen ve mülteci çocukların eğitimi · Kapsayıcı eğitim · Eğitime erişim.

Özet

Bu çalışma, göçmen ve mülteci çocukların eğitim sistemine erişim ve entegrasyon süreçlerinde karşılaştıkları sorunları kapsamlı bir şekilde incelemeyi ve öğretmen görüşlerine dayalı somut politika ve uygulama önerileri geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, fenomenolojik desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Kırşehir il genelinde ilkokul ve ortaokullarda görev yapan tüm öğretmenler oluştururken, örneklemini Kırşehir il merkezindeki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan 10 öğretmen oluşturmaktadır. Nitel veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgulara göre, göçmen ve mülteci çocukların eğitime erişiminde karşılaşılan en önemli engel dil bariyeridir. Bunun yanı sıra, ev ile okul arasındaki mesafenin uzun olması ve bazı okulların mülteci öğrencileri kabul etme konusundaki isteksizliği de dikkat çeken diğer sorunlardır. Bu çocuklara yönelik ayrımcılık ve dışlanma, psikolojik sorunlara ve okula devam motivasyonunun azalmasına yol açmaktadır. Entegrasyonu destekleyici etkili politikalara yönelik eksiklik ise özellikle çarpıcıdır; katılımcılardan yalnızca biri, velilerle düzenli iletişim kurduğunu belirtmiştir. Savunuculuk ve farkındalık çalışmaları, öğrencilerin uyum sağlamalarına ve akademik başarılarının artmasına katkı sağlamaktadır. Öğretmenler, göçmen öğrencilerin aynı sınıflarda toplanmasının dışlanmayı artırdığına ve kültürel entegrasyonu engellediğine yönelik endişelerini dile getirmiştir.

Abstract

This study aims to comprehensively examine the challenges encountered by immigrant and refugee children in accessing and integrating into the educational system and to develop concrete policy and practice recommendations based on teachers’ perspectives. The research was conducted using a phenomenological design. While the population of the study consists of all primary and secondary school teachers working in schools across Kırşehir, the sample comprises 10 teachers working specifically at the primary and secondary levels in the city center of Kırşehir. The qualitative data collected were analyzed using the descriptive analysis method. According to the findings, the most significant barrier faced by immigrant and refugee children in accessing education is the language barrier. Other notable issues include the long distance between home and school, and some schools’ reluctance to admit refugee students. Discrimination and exclusion directed toward these children lead to psychological problems and diminished motivation to attend school. The lack of effective policies supporting integration is particularly striking; only one participant reported maintaining regular contact with parents. Advocacy and awareness practices are noted to assist students in adapting and improving their academic performance. Teachers expressed concern that clustering immigrant children into the same classrooms fosters marginalization and hinders cultural integration.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çakir, E., Aytaç, T. (2026). Göçmen ve Mülteci Çocukların Eğitime Erişim ve Entegrasyonu Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar (Kırşehir İli Örneği). Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 1, 446–465. https://doi.org/10.51460/baebd.1680025

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Akgün, A. (2023). Türkiye’deki göçmen çocukların eğitim sorunları konusunda tarihsel bir çerçeve. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27(2), 395–406.
  2. Alhaddad, L., Goodwin, R., and Kanngiesser, P. (2023). Challenges and coping: Perspectives of Syrian and Iraqi refugee youth in Germany. Journal of Adolescent Research, 38(6), 1043–1080.
  3. Aytaç, T. (2021). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitim sorunlarına bir bakış: Bir meta-analiz çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 173–193.
  4. Aytaç, T., Taş, B. ve Çetin, S. (2023). Küreselleşme, Göç, Çok Kültürlülük Bağlamında Kapsayıcı Eğitime Bir Bakış, Yazıtlardan Dijitale Türkçe, Fenomen Yayıncılık.
  5. Bridges, B., and Walls, N. (2018). Migration, displacement and education. UNESCO Publishing.
  6. Celik, S., Kardaş İşler, N., and Saka, D. (2023). Refugee education in Turkey: Barriers and suggested solutions. Pedagogy, Culture and Society, 31(4), 687–705.
  7. Cerna, L., Brussino, O., and Mezzanotte, C. (2021). The resilience of students with an immigrant background: An update with PISA 2018 (OECD Education Working Papers, No. 261). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19939019
  8. Çobanoğlu, F. (2024). Eğitimde göçmen çocuklar: Çeşitli ülkelerde uygulanan eğitim politikalarının incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 38(2), 501–518.
  9. Creswell, J. W. (2017). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri (H. Özcan, Trans.). Anı Yayıncılık (Original work published 2013). Damaschke-Deitrick, L., and Wiseman, A. W. (2021). Migration, refugees, and education: Challenges and opportunities. In International perspectives on school settings, education policy and digital strategies (pp. 95–112). Springer. Danış, D., and Dikmen, H. (2022). Türkiye’de göçmen ve mülteci entegrasyonu: Politikalar, uygulamalar ve zorluklar. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(Special Issue), 24–45.
  10. de Wal Pastoor, L. (2015). The mediational role of schools in supporting psychosocial transitions among unaccompanied young refugees upon resettlement in Norway. International Journal of Educational Development, 41, 245–254.
  11. Değirmenci, A., ve Doğru, M. (2017). Türkiye'de sosyobilimsel konularla ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi: Bir betimsel analiz çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (44), 123–138.
  12. Dere, İ. ve Demirci, E. (2023). Türkiye’de göçmen öğrencilerin eğitimde karşılaştıkları sorunlar. HUMANITAS: Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 11(INCSOS VIII Special Issue), 108–135.
  13. Doğan, A. ve Avcıoğlu, A. (2022). Kapsayıcı eğitimin yadsınamaz gerçeği: Göçmen çocukların eğitim sorunlarının incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 987–1015.
  14. Dooley, T. (2017). Education uprooted: For every migrant, refugee and displaced child, education. UNICEF Report IV.
  15. Dryden-Peterson, S. (2015). The educational experiences of refugee children in countries of first asylum. British Columbia Teachers’ Federation.
  16. Eleman, Z. (2024). Yabancı uyruklu öğrencilerin yoğun olduğu okullarda yaşanılan eğitim sorunları ve çözüm önerileri. Journal of Turkic Civilization Studies, 5(2), 244–260.
  17. Emin, M. N. (2019). Türkiye’deki Suriyeli çocukların eğitimi (Vol. 48). SET Vakfı İktisadi İşletmesi.
  18. Epstein, J. L. (2002). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools. Westview Press.
  19. Evans, D., Borriello, G. A., and Field, A. P. (2018). A review of the academic and psychological impact of the transition to secondary education. Frontiers in Psychology, 9, 1482. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01482
  20. Fazel, M., Reed, R. V., Panter-Brick, C., and Stein, A. (2012). Mental health of displaced and refugee children resettled in high-income countries: Risk and protective factors. The Lancet, 379(9812), 266–282.
  21. Gabrielli, G., and Impicciatore, R. (2024). Children of immigrants in Southern Europe. Springer.
  22. Gencer, T. E. (2017). Göç ve eğitim ilişkisi üzerine bir değerlendirme: Suriyeli çocukların eğitim gereksinimi ve okullaşma süreçlerinde karşılaştıkları güçlükler. Journal of International Social Research, 10(54), 714-720.
  23. Graham, H. R., Minhas, R. S., and Paxton, G. (2016). Learning problems in children of refugee background: A systematic review. Pediatrics, 137(6), e20153994. https://doi.org/10.1542/peds.2015-3994
  24. Goodwin-Gill, G. S. (2004). Immigration Policy. In Encyclopedia of Government and Politics. London and New York: Routledge.
  25. Kara, M., and Özenç, M. (2021). Suriyeli göçmen öğrencilerin eğitiminde karşılaşılan sorunlara odaklanan araştırmaların eğilimleri: Betimsel içerik analizi. Milli Eğitim Dergisi, 50(1), 249–279.
  26. Keboa, M. T. (2018). Understanding oral health and dental care pathways of refugees and asylum seekers in Montreal. Canada: McGill University.
  27. Keleş, M. (2025). Göçmenlerin eğitimi özelinde Türkiye ve Kanada’daki kapsayıcı eğitimin karşılaştırılması (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mardin Artuklu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
  28. Koehler, C., and Schneider, J. (2019). Young refugees in education: The particular challenges of school systems in Europe. Comparative Migration Studies, 7(1), 1–20. https://doi.org/10.1186/s40878-019-0129-3
  29. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Trans.). Nobel Akademik Yayıncılık. (Original work published 2009)
  30. Nacar, D. ve Ünsal, S. (2022). Okul yöneticilerinin Suriyeli mülteci velilerle yaşadıkları sorunlar, nedenleri ve çözüm önerileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 1243–1256.
  31. Nizamoğlu, A. V. (2022). Suriyeli öğrencilerin Türk eğitim sistemine entegrasyonu ve PİKTES projesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(27), 80–100.
  32. Saklan, E. ve Karakütük, K. (2022). Türkiye’deki Suriyeli eğitim çağı çocuklarının eğitim süreçleri üzerine bir çözümleme. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 51–76.
  33. Song, S. (2010). Learning a new land: Immigrant students in American society. Oxford University Press.
  34. Suárez-Orozco, C., Suárez-Orozco, M. M., and Todorova, I. (2009). Learning a new land: Immigrant students in American society. Harvard University Press. Tamer, M. G. (2017). Geçici koruma kapsamındaki Suriyeli çocukların Trabzon devlet okullarındaki durumu. Göç Dergisi, 4(2), 119–152.
  35. Tanrıkulu, F. (2018). Suriye krizi sonrası Türkiye’deki sığınmacıların ve göçmenlerin eğitimi: Geçmiş, bugün ve gelecek perspektifleri. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(3), 2585–2604.
  36. Tuffour, I. (2017). A critical overview of interpretative phenomenological analysis: A contemporary qualitative research approach. Journal of Healthcare Communications, 2(4), 52–56.
  37. UNICEF. (2019). Every child learns: UNICEF education strategy 2019–2030. UNICEF. https://www.unicef.org/education/strategy
  38. Uysal, M. (2022). Sosyal bilgiler ve göçmen öğrenciler: Meta-sentez çalışması. Journal of Innovative Research in Social Studies, 5(2), 70–94.
  39. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11th ed.). Seçkin Yayıncılık.
  40. Yıldız, S. E. (2019). Suriyeli çocukların eğitimi konusunda nitel bir araştırma: Sorunlar ve çözüm önerileri. Middle East Journal of Refugee Studies, 4(2), 5-32.