Dergiler / Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 2

Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı Öğrenme Çıktılarına Ait Süreç Bileşenlerinin SOLO Taksonomisine Göre İncelenmesi

Examination of the Process Components of Learning Outcomes in the Maarif Model Middle School Mathematics Curriculum Based on the SOLO Taxonomy

Kamer Arslan(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6691-5663
Ahmet Işik(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-1055-2330
Sayfa
1049–1069
Yayın Tarihi
2026-08-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ulaşılan bulgular incelendiğinde bütün sınıf seviyelerinde öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenlerinin ağırlıklı olarak ilişkisel yapı (İY) ve soyutlanmış yapı(SY) düzeyinde bulunduğu, çok az bir kısmının ise tek yönlü yapı (TYY) ve çok yönlü yapı (ÇYY) düzeyinde bulunduğu saptanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada 2024 yılı nisan ayında yayınlanmış olan Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim programı öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenlerinin SOLO taksonomisi bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda bu çalışmada 2024 ortaokul matematik öğretim programında yer alan öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenleri SOLO taksonomisi bağlamında incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Ulaşılan bulgular incelendiğinde bütün sınıf seviyelerinde öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenlerinin ağırlıklı olarak ilişkisel yapı (İY) ve soyutlanmış yapı(SY) düzeyinde bulunduğu, çok az bir kısmının ise tek yönlü yapı (TYY) ve çok yönlü yapı (ÇYY) düzeyinde bulunduğu saptanmıştır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Maarif Modeli · SOLO taksonomisi · matematik dersi öğretim programı

Özet

Bu çalışmada 2024 yılı nisan ayında yayınlanmış olan Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim programı öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenlerinin SOLO taksonomisi bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma deseni olarak elektronik ya da basılı materyallerin, sistematik bir şekilde gözden geçirilmesi ve sorgulanması yoluyla analiz edilmesine imkân tanıyan doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini yeni yayınlanmış olan ortaokul matematik öğretim programına ait öğrenme çıktıları oluşturmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada 2024 ortaokul matematik öğretim programında yer alan öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenleri SOLO taksonomisi bağlamında incelenmiştir. Çalışma kapsamında incelenen verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Ulaşılan bulgular incelendiğinde bütün sınıf seviyelerinde öğrenme çıktılarına ait süreç bileşenlerinin ağırlıklı olarak ilişkisel yapı (İY) ve soyutlanmış yapı(SY) düzeyinde bulunduğu, çok az bir kısmının ise tek yönlü yapı (TYY) ve çok yönlü yapı (ÇYY) düzeyinde bulunduğu saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda yenilenen matematik öğretim programında yer alan süreç bileşenlerinin, öğrencilerin gelişim düzeyleri ve sınıf seviyeleri dikkate alınarak düzenlenmesi önerilmektedir.

Abstract

This study aims to examine the process components of learning outcomes in the Maarif Model Middle School Mathematics Curriculum, published in April 2024, within the framework of the SOLO Taxonomy. The research design employs the document analysis technique, which allows for the systematic review and evaluation of electronic and printed materials. The data for the study consists of the learning outcomes from the newly published middle school mathematics curriculum. In this context, the process components of the learning outcomes in the 2024 middle school mathematics curriculum were examined within the framework of the SOLO Taxonomy. The findings revealed that, across all grade levels, the process components of learning outcomes were predominantly at the Relational (RL) and Extended Abstract (EA) levels, while only a small portion were classified under the Uni-structural (US) and Multi-structural (MS) levels. Based on the research findings, it is recommended that the process components in the revised mathematics curriculum be structured considering students' developmental levels and grade levels.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Arslan, K., Işik, A. (2026). Maarif Modeli Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı Öğrenme Çıktılarına Ait Süreç Bileşenlerinin SOLO Taksonomisine Göre İncelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 2, 1049–1069. https://doi.org/10.51460/baebd.1756337

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (52)

  1. Acar, S. ve Peker, B. (2023). 2018 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının SOLO Taksonomisine Göre İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 1155-1171. https://doi.org/10.17679/inuefd.1220514
  2. Aktı Aslan, S. (2023). Türkçe Dersi Öğretim Programı’nın 5., 6., 7. ve 8. sınıf kazanımlarının Solo Taksonomisine göre incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 13(1), 682-694. https://doi.org/10.24315/tred.1084426 Alsaadi, A. (2001). A comparison of primary mathematics curriculum in England and Qatar: The SOLO taxonomy. Research into Learning Mathematics, 21(3), 1-6.
  3. Anderson, L. W., and Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). Taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of bloom's taxonomy of educational objectives. Needham Heights, MA: Allyn and Bacon.
  4. Arı, S. (2023). SOLO taksonomisi temelinde Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı kazanımlarının incelenmesi. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 1(2), 58-68. https://doi.org/10.5281/zenodo.10445720
  5. Ayvacı, H. Ş., Alev, N. ve Yıldız, M. (2014). Öğrenme kazanımlarının tasarlanma sürecine ilişkin lisansüstü öğrencilerinin zihinsel modellerini belirlemeye yönelik bir çalışma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(3), 1013-1030.
  6. Aziz, A. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma ve Yöntem Teknikleri. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık.
  7. Biggs, J. B., and Collis, K. F. (1991). Multimodal learning and the quality of intelligent behaviour. Intelligence: Reconceptualization and measurement, 57-76.
  8. Biggs, J., and Collis, K. (1989). Towards a model of school-based curriculum development and assessment using the SOLO taxonomy. Australian journal of education, 33(2), 151-163. https://doi.org/10.1177/168781408903300205
  9. Biggs, J., and Tang, C. (2011). Train-the-trainers: Implementing outcomes-based teaching and learning in Malaysian higher education. Malaysian Journal of Learning and Instruction, 8, 1-19. https://doi.org/10.32890/mjli.8.2011.7624
  10. Biggs, J.B. and Collis, K: F: (1982). Evaluating the quality of learning: The SOLO taxonomy. Newyork: Academicpress.
  11. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27- 40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  12. Bryman, A. (2012). Social research methods. Oxford University Press.
  13. Burnett, P. C. (1999). Assessing the structure of learning outcomes from counselling using the SOLO taxonomy: An exploratory study. British Journal of Guidance and Counselling, 27(4), 567-580.
  14. Case, R. (1985). Cognitive Development. New York: Academic Press.
  15. Chapman, O. (2012). Challenges in mathematics teacher education. Journal of Mathematics Teacher Education, 15(4), 263-270.
  16. Cihan, F., ve Doruk, M. (2024). 2024 Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programının SOLO Taksonomisi ve Bilişsel İstem Düzeylerine Göre Değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(3), 144-157. https://doi.org/10.29065/usakead.1511690
  17. Çelik, D. (2007). Öğretmen adaylarının cebirsel düşünme becerilerinin analitik incelenmesi [Doktora Tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon. Çelik, S., Kul, Ü., ve Çalık Uzun, S. (2018). Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programındaki Kazanımların Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre İncelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 775-795. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.37322-431437
  18. Çetin, B., ve İlhan, M. (2016). SOLO Taksonomisi. E. Bingölbali, S. Arslan, ve İ.Ö. Zembat (Ed.), Matematik Eğitiminde Teoriler (pp. 861–879). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  19. David Lake (1999) Helping students to go SOLO: teaching critical numeracy in the biological sciences, Journal of Biological Education, 33(4), 191-198. https://doi.org/10.1080/00219266.1999.9655664
  20. Doğan, A. (2020). İlkokul matematik öğretim programındaki kazanımların SOLO sınıflandırmasına göre incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2305-2325. https://doi.org/10.15869/itobiad.768583
  21. Dönmez, H. ve Zorluoğlu, S. L. (2020). Fen bilimleri dersi öğretim programı 6., 7. ve 8. sınıf kazanımlarının SOLO Taksonomisine göre incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 85-95. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.547938
  22. Fensham, P., and Bellocchi, A. (2013). Higher order thinking in chemistry curriculum and ıts assessment. Thinking Skills and Creativity, 10, 250-264. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2013.06.003
  23. Fischer, K.W. and Sylvern, L. (1985). Stages and individual differences in cognitive development. Annual Review of Psychology, 36, 613-48. https://doi.org/10.1146/annurev.ps.36.020185.003145
  24. Fraenkel, J. R., and Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education(6th ed.). New York, NY McGraw-Hill.
  25. Gezer, M. ve İlhan, M. (2014). 8. sınıf vatandaşlık ve demokrasi eğitimi dersi kazanımları ile değerlendirme sorularının SOLO taksonomisine göre incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 19(32), 193–207. https://doi.org/10.17295/dcd.88376
  26. Hartman, H. J. (1998). Metacognition in teaching and learning: An introduction, Instructional Science, 26, 1-3. https://doi.org/10.1023/A:1003023628307
  27. Hook, P. (2016). First Steps with SOLO taxonomy. Applying the model in your classroom. Essential Resources Educational Publishers Limited: Strawberry Hills, Australia.
  28. Houghton, W. (2004). Engineering subject centre guide: Learning and teaching theory for engineering academics. Loughborough University.
  29. İlhan, M., and Gezer, M. (2017). A comparison of the reliability of the Solo-and revised Bloom's Taxonomy-based classifications in the analysis of the cognitive levels of assessment questions. Pegem Journal of Education and Instruction, 7(4), 637. https://doi.org/10.14527/pegegog.2017.023
  30. Kayhan Altay, M. ve Bulut, S. (2023). Geometri Öğretiminde SOLO Taksonomisi. Geometri Öğretiminde Bilişsel Süreçler. Vizetek Yayıncılık.
  31. Korkmaz, F. ve Ünsal, S. (2017). Analysis of attainments and evaluation questions in sociology curriculum according to the SOLO taxonomy. Eurasian Journal of Educational Research, 69, 75-92.
  32. Kuzu, O., Çil, O., ve Şimşek, A. S. (2019). 2018 Matematik Dersi Öğretim Programı Kazanımlarının Revize Edilmiş Bloom Taksonomisine Göre İncelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 129-147. https://doi.org/10.17556/erziefd.482751
  33. Lake, D. (1999). Helping students to go SOLO: teaching critical numeracy in the biological sciences. Journal of Biological Education, 33(4), 191-198. https://doi.org/10.1080/00219266.1999.9655664
  34. Lake, D. (2002). Critical social numeracy. The Social Studies, 93(1), 4-10.
  35. Lee, N. H., Ng, K. E. D., and Yeo, J. B. (2019). Metacognition in the teaching and learning of mathematics. Mathematics education in Singapore, 241-268. https://doi.org/10.1007/978-981-13-3573-0_11
  36. Leung, C. F. (2000). Assessment for learning: Using SOLO taxonomy to measure design performance of design and technology students. International Journal of Technology and Design Education, 10(2), 149-161. https://doi.org/10.1023/A:1008937007674
  37. Lian, L.H., Yew, W.T. (2012). Assessing algebraic solving ability: A framework from SOLO taxonomy. Journal of Education and Practice, 3(15), 177–188. https://doi.org/10.5539/ies.v5n6p177
  38. Mcgill, R. S. (2013). 100 ideas for secondary teachers. London: Bloomsbury Publishing.
  39. MEB, (2018). Ortaokul matematik dersi öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı.
  40. MEB, (2024). Ortaokul matematik dersi öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı.
  41. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass.
  42. Miles, M. B., and Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd Ed.). Calif: SAGE Publications.
  43. Ocak, G., Akkaş Baysal, E. ve Yurtseven, R. (2023). Eğitimde Program Geliştirme. Pegem Akademi Yayıncılık.
  44. Özkan, U. B. (2021). Eğitim bilimleri araştırmaları için doküman inceleme yöntemi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  45. Pegg, J., and Tall, D. (2005). Using theory to advance our understandings of student cognitive development. International Group for the Psychology of Mathematics Education, 187.
  46. Piaget, J. (1950). The Psychology of Intelligence. London: Routledge and Kegan Paul.
  47. Tutkun, Ö. F. ve Okay, S. (2012). Bloom’un Yenilenmiş Taksonomisi Üzerine Genel Bir Bakış. Sakarya University Journal of Education, 1(3), 14-22.
  48. Tyler, R. W. (1949). Basic Principles of Curriculum and Instruction. University of Chicago Press.
  49. Ünal, H. K. (2023). Ortaokul matematik ders kitaplarının ilişkilendirme becerisi açısından incelenmesi. (810988) [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/giris.jsp
  50. Xie, Y., Lei, F., and Xie, R. (2022). From self-regulated learning to metacognitive therapy: A mapping knowledge doamains analysis. Int J Arts Soc Sci, 5(5), 66-78.
  51. Yazıcı, H. ve Koca, M. K. (2008). Sosyal bilgiler öğretimi programı. B.Tay, A. Öcal.(eds). Sosyal Bilgiler Öğretimi. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  52. Zorluoğlu, S. L., Kızılaslan, A. ve Sözbilir, M. (2016). Ortaöğretim kimya dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırılmış Bloom taksonomisine göre analizi ve değerlendirilmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(1), 260-279. https://doi.org/10.17522/nefefmed.22297