Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Ortalama bilgi puanı 4.56 ± 3.13 (aralık: 0–22) olarak bulunmuş olup, bu sonuç öğrencilerin nadir hastalıklara ilişkin bilgi düzeylerinin düşük olduğunu göstermektedir. “Nadir hastalıklar” terimine aşina olan öğrencilerin bilgi puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (U = 4457, z = –3.17, p = .002).
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Türkiye’de sağlık bilimleri öğrencilerinin nadir hastalıklara ilişkin bilgi düzeylerinin sınırlı olduğu düşünülmekte olup, bu durum erken tanı, hasta güvenliği ve sağlık hizmetlerinin etkinliği açısından çeşitli risklerle ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Nadir hastalıklar, bireysel olarak düşük prevalansa sahip olmalarına rağmen, tanısal karmaşıklıkları ve sınırlı tedavi seçenekleri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, mevcut çalışma öğrencilerin bilgi düzeylerindeki spesifik eksiklikleri belirlemeyi, öznel farkındalık ile objektif olarak ölçülen bilgi arasındaki ilişkiyi incelemeyi ve sağlık profesyonelleri eğitim müfredatının geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla temel eğitim ihtiyaçlarını ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu boyutların anlaşılması önemlidir; çünkü yetersiz bilgi erken tanının gecikmesine, hasta güvenliğinin olumsuz etkilenmesine ve sağlık hizmeti etkinliğinin azalmasına katkıda bulunabilir. Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 18 yaş ve üzeri toplam 206 öğrenci (156 kadın, 50 erkek) dahil edilmiştir. Veriler erişilebilirliği artırmak amacıyla yüz yüze ve çevrim içi anketler aracılığıyla toplanmıştır. Katılımcıların bilgi ve farkındalık düzeyleri, Nadir Hastalıklar Bilgi ve Farkındalık Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Ortalama bilgi puanı 4.56 ± 3.13 (aralık: 0–22) olarak bulunmuş olup, bu sonuç öğrencilerin nadir hastalıklara ilişkin bilgi düzeylerinin düşük olduğunu göstermektedir. “Nadir hastalıklar” terimine aşina olan öğrencilerin bilgi puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (U = 4457, z = –3.17, p = .002). Ayrıca bilgi puanlarının, öznel farkındalık düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (χ²(4) = 11.28, p = .024). Özellikle farkındalık düzeyini “çok kötü” olarak değerlendiren öğrencilerin puanlarının diğer gruplara göre daha düşük olduğu görülmüştür. Sonuç: Türkiye’de sağlık bilimleri öğrencilerinin nadir hastalıklara ilişkin bilgi düzeylerinin sınırlı olduğu belirlenmiştir. Önceki maruziyetin, daha yüksek bilgi ve farkındalık düzeyi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bulgular, erken tanının desteklenmesi ve hasta bakımının iyileştirilmesi amacıyla sağlık meslekleri eğitiminde yapılandırılmış ve disiplinlerarası nadir hastalık eğitimine ihtiyaç olabileceğini düşündürmektedir. Sağlık profesyonellerinin eğitimi perspektifinden bakıldığında, nadir hastalıkların yeterlilik temelli müfredatlara vaka temelli öğrenme, erken klinik deneyim ve yapılandırılmış değerlendirme stratejileri ile entegre edilmesinin; bu alandaki eğitim boşluğunu azaltabilecek ve gelecekteki sağlık profesyonellerini gerçek klinik karmaşıklığa daha iyi hazırlayabilecek bir yaklaşım olabileceği düşünülmektedir.
Abstract
Aim: This study aimed to assess knowledge levels regarding rare diseases among health sciences students in Turkey as it is thought that these knowledge levels may be limited, and this situation may be associated with various risks in terms of early diagnosis, patient safety, and healthcare service efficiency. Rare diseases, despite their low individual prevalence, collectively represent an important public health concern due to their diagnostic complexity and limited treatment options. In this context, the present study also sought to identify specific gaps in students’ knowledge, explore the relationship between subjective awareness and objectively measured knowledge, and highlight key educational needs to inform the development of health professions curricula. Understanding these dimensions is important, as insufficient knowledge may delay early diagnosis, negatively affect patient safety, and reduce healthcare service efficiency. Methods: A total of 206 students (156 females, 50 males; aged ≥18 years) participated in this cross-sectional study. Data were collected through face-to-face and online questionnaires to enhance accessibility. Participants were recruited via convenience sampling from faculties of health sciences. Knowledge and awareness levels were assessed using the Rare Diseases Knowledge and Awareness Scale. Results: The mean knowledge score was 4.56 ± 3.13 (range: 0–22), indicating low levels of knowledge. Students familiar with the term “rare diseases” had significantly higher scores (U = 4457, z = –3.17, p = .002). Knowledge levels differed significantly according to self-assessed awareness (χ²(4) = 11.28, p = .024), with those reporting “very poor” awareness scoring lower than others. Conclusion: Health sciences students in Turkey demonstrate limited knowledge of rare diseases. Prior exposure is associated with higher levels of awareness and knowledge. These findings highlight the need to integrate structured and interdisciplinary education on rare diseases into health professions education to support early diagnosis and improve patient care. From a medical education perspective, embedding rare diseases within competency-based curricula through case-based learning, early clinical exposure, and structured assessment strategies may offer a sustainable approach to bridging this gap and better preparing future professionals for real-world clinical complexity.