Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40.56±12.87; %58.6’sı kadındır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Çalışmanın amacı, Aile Sağlığı Merkezleri’ne başvuran 18-64 yaş aralığındaki erişkinlerde uyku kalitesini ve etkileyen faktörleri belirlemektir. Yöntem: Bu kesitsel araştırmanın evrenini Manisa’da kentsel ve yarı kentsel bölgelerde bulunan 7 Aile Sağlığı Merkezine, veri toplama döneminde başvurusu beklenen 18-64 yaş arası 3000 kişi oluşturmaktadır. Araştırmanın örnek büyüklüğü %95 güven, %20 kötü uyku kalitesi prevalansı ve %4 hata payı ile Epi-İnfo programında 341 olarak hesaplanmış; 350 kişiye ulaşılmıştır. Çalışmanın bağımlı değişkenleri uyku kalitesi, uykuya dalmakta zorlanma ve istem dışı uyanmadır. Uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile diğer bağımlı değişkenler ise beşli likert yanıtlarla değerlendirilmiştir. Çalışmanın bağımsız değişkenleri; sosyodemografik özellikler, kronik hastalık ve psikiyatrik hastalık varlığı, uyku ile ilişkili alışkanlıklar ve uyku ortamının özellikleridir. Tek değişkenli analizlerde Ki-Kare testi; çok değişkenli analizlerde lojistik regresyon Backward Wald yöntemi uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40.56±12.87; %58.6’sı kadındır. Katılımcıların %69.1’i kötü uyku kalitesine sahiptir; %18.0’i uykuya dalmakta güçlük çekmekte; %16.6’sı uykudan istem dışı uyanmaktadır. Çok değişkenli analizlerde kötü uyku kalitesi riski bekar/yalnızlarda (OR=1.83, %95GA=1.10-3.10), çalışanlarda (OR=1.73, %95GA=1.10-2.81), uyku öncesi yemek yiyenlerde (OR=1.64, %95GA=1.02-2.64), gürültülü ortamda uyuyanlarda (OR=2.67, %95GA=1.39-5.15) ve psikiyatrik tanısı bulunanlarda (OR=2.78 kat, %95GA=1.02-7.60) artmıştır. Uykuya dalma güçlüğü yaşama riski, bekar/yalnızlarda (OR=1.89, %95 GA= 1.06-3.36), psikiyatrik tanısı bulunanlarda (OR=2.60, %95GA=1.18-5.71) ve kronik ağrısı olanlarda (OR=2.76, %95GA=1.38-5.54) artmıştır. İstem dışı uyanma riski; psikiyatrik tanısı bulunanlarda (OR=4.63, %95GA=2.10-10.3), kronik ağrısı olanlarda (OR=5.53, %95GA= 2.78-11.0) ve bakım verenlerde (OR=3.55, %95GA=1.11-11.34) artmıştır. Sonuç: Uyku sorunlarının bölgede yaygın olduğu; özellikle yalnız yaşayanlar, çalışanlar, uyku hijyenine dikkat etmeyenler ile psikiyatrik hastalığı, kronik ağrısı veya bakım verme sorumluluğu olan bireylerin risk altında bulunduğu görülmektedir.
Abstract
Aim: The aim of the study is to assess the sleep quality and the associated factors among adults aged 18–64 who visit Family Health Centers. Method: The population of this cross-sectional study consists of 3,000 individuals aged 18-64 who are expected to visit seven Family Health Centers located in urban and semi-urban areas of Manisa. The sample size was calculated as 341 using the Epi Info program with a 95% confidence level, 20% prevalence of poor sleep quality, and a 4% margin of error, reaching 350 people. The dependent variables were sleep quality, difficulty falling asleep, and involuntary awakenings. Sleep quality was assessed using the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Other dependent variables were assessed using a five-point Likert-type response scale. The independent variables included sociodemographic characteristics, chronic and psychiatric diseases, and sleep habits. Chi-square tests were used in univariate analyses, while the Backward Wald method of logistic regression was employed in multivariate analyses. Results: The mean age of the participants was 40.56 ± 12.87 years, with 58.6% being female. Poor sleep quality was reported by 69.1% of the participants, 18.0% experienced difficulty falling asleep, and 16.6% reported unintentional awakenings. . In multivariate analysis, the risk of poor sleep quality was higher among single/lonely individuals (OR = 1.83, 95% CI: 1.10–3.10), those who were employed (OR = 1.73, 95% CI: 1.10–2.81), those who ate before sleeping (OR = 1.64, 95% CI: 1.02–2.64), individuals sleeping in noisy environments (OR = 2.67, 95% CI: 1.39–5.15), and participants with psychiatric diagnoses (OR = 2.78, 95% CI: 1.02–7.60). Difficulty falling asleep was higher among single/lonely individuals (OR = 1.89, 95% CI: 1.06–3.36), those with a psychiatric diagnoses (OR = 2.60, 95% CI: 1.18–5.71), and those experiencing chronic pain (OR = 2.76, 95% CI: 1.38–5.54).Involuntary awakening risk was higher for those with psychiatric diagnoses (OR=4.63, 95%CI=2.10-10.3), chronic pain (OR=5.53, 95%CI=2.78-11.0), and caregivers (OR=3.55, 95%CI=1.11-11.34). Conclusion: Sleep problems appear to be prevalent in the region, particularly among individuals who live alone, are employed, neglect sleep hygiene, or have psychiatric conditions, chronic pain, or caregiving responsibilities.