Dergiler / Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi / 2026 / Cilt: 5 Sayı: 1

GAZELİN BEYİT SIRALAMASININ DEĞİŞMEZLİĞİ -HÂFIZ-I ŞÎRÂZÎ'NİN BİR GAZELİ ÖRNEĞİ-

Sayfa
18–29
Yayın Tarihi
2018-07-02
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sûdî şerhinde, Fars şiiri için en muteber Hâfız divanlarından biri olan Kazvînî'nin tertibinden faklı bir sıralama tercih etmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Doğu edebiyatlarının en önemli şiir şekillerinden birisi olan gazelde beyitler arası bir ilişkinin olup olmadığı ve beyit sıralamalarının düzeni meselesi, bu yazının konusunu teşkil etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu sorunun cevabının 14. yy.
💡
Sonuç & Katkı:Sûdî şerhinde, Fars şiiri için en muteber Hâfız divanlarından biri olan Kazvînî'nin tertibinden faklı bir sıralama tercih etmiştir.
🔬Tür:Olgu Sunumu
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hâfız-ı Şîrâzî · Sûdî-i Bosnavî · Kazvinî

Özet

Doğu edebiyatlarının en önemli şiir şekillerinden birisi olan gazelde beyitler arası bir ilişkinin olup olmadığı ve beyit sıralamalarının düzeni meselesi, bu yazının konusunu teşkil etmektedir. Bu sorunun cevabının 14. yy. İran şiirinin önemli şâiri Hâfız-ı Şîrâzî'de sorulmasının sebebi, XVI. Yüzyıldan itibaren Hâfız divanına pek çok şârih tarafından Türkçe şerh yazılmış olmasıdır. Bu şerhlerin en ünlülerinden biri Sûdî-i Bosnavî'ye aittir. Bu makalede, Hâfız'ın -şumâ redifli gazeli, Sûdî-i Bosnavî şerhi üzerinden beyitlerin sıralanışı açısından tahlil edilecektir. Sûdî şerhinde, Fars şiiri için en muteber Hâfız divanlarından biri olan Kazvînî'nin tertibinden faklı bir sıralama tercih etmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yalçınkaya, Ş. (2018). GAZELİN BEYİT SIRALAMASININ DEĞİŞMEZLİĞİ -HÂFIZ-I ŞÎRÂZÎ'NİN BİR GAZELİ ÖRNEĞİ-. Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi E-Dergisi, Cilt: 5 Sayı: 1, 18–29. https://doi.org/10.30804/cesmicihan.378696

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. ARUÇİ, Muhammed (2009). "Sûdî", TDV İslam Ansiklopedisi, C. 37, 466. AYAR, Mehmet Taha (2007). Hâfız-ı Şîrâzî’nin Bazı Gazellerine Şerh Tekniği Açısından Sûdî ve Konevî’nin Yaklaşım Tarzları. Yayımlanmamış YL Tezi. İstanbul Üniversitesi.
  2. GÖLPINARLI, Abdülbaki (1992). Hâfız Divanı, Çev. Abdülbaki Gölpınarlı, MEB. Ankara.
  3. İMAMOĞLU, Fatma (2016). Hâfız-ı Şirâzî’nin Şumâ Redifli Gazeline Yapılan Şerhlerin Tercüme ve Şerh Usulü Açısından Değerlendirilmesi. Turkish Studies. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 11/4 Winter. 433-470.
  4. KANAR, Mehmet (2011). Hâfız Divanı, Cilt 1. Ayrıntı Yayınları. İstanbul. KAZVÎNÎ, Muhammed, Dr. Kâsım Ganî (1363).Dîvân-ı Hâce Şemseddin Muhammed Hâfız-ı Şîrâzî, İkbâl, Tahran. MAZIOĞLU, Hasibe (1956). Fuzûli-Hâfız. TTK Basımevi, Ankara.
  5. MORKOÇ, Yasemin (Ertek). Sûdî-i Bosnavî'nin Şerh-i Dîvân-ı Hâfız'ı. Ege Üniversitesi. 1994. 64-76.
  6. RITTER, Hellmut (1977).”Hâfız”, İslam Ansiklopedisi, C.5/1, MEB. İstanbul. Sûdî-i Bosnavî, Şerh-i Divân-ı Hâfız, Fatih Millet Ktp., Feyzullah Efendi 1641, C.1. 5b-8a. YAZAR, İlyas: http://web.deu.edu.tr/ilyas/yayinlarim/hafizgazel2.htm (son erişim: 10.01.2018)
  7. YAZICI, Tahsin (1997) “Hâfız” mad. TDV İslâm Ansiklopedisi. C. 15.