Dergiler / Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri / 2026 / Cilt: 20 Sayı: 1

ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR

Epidemics among Animals in Mesopotamia According to Cuneiform Texts

Sayfa
18–27
Yayın Tarihi
2026-06-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak çalışma, Mezopotamya toplumlarının hayvanlarda görülen salgınlarla mücadelede dini, hukuki ve pratik yöntemleri bütünleşik bir modelle uyguladığını ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, Mezopotamya kaynaklarında hayvanlar arasında görülen salgın hastalıkların algılanışını ve tanımlanışını incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Salgınların etkisini bertaraf etmek amacıyla kâhinler tarafından namburbû gibi dini ritüeller düzenlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak çalışma, Mezopotamya toplumlarının hayvanlarda görülen salgınlarla mücadelede dini, hukuki ve pratik yöntemleri bütünleşik bir modelle uyguladığını ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mezopotamya · Hayvanlardaki Salgınlar · Hastalıklar

Özet

Bu makale, Mezopotamya kaynaklarında hayvanlar arasında görülen salgın hastalıkların algılanışını ve tanımlanışını incelemektedir. Eskiçağda salgınlar tanrısal bir ceza olarak görülmüş; astrolojik gözlemler (Mars-Nergal ilişkisi) ve karaciğer falları bu felaketleri öngörmek için temel araçlar olarak kullanılmıştır. Salgınların etkisini bertaraf etmek amacıyla kâhinler tarafından namburbû gibi dini ritüeller düzenlenmiştir. Hukuki düzlemde ise Hammurabi Kanunları, salgınları tanrısal kaynaklı kabul ederek çobanları sorumluluktan muaf tutmuştur. Çivi yazılı belgeler ayrıca hasta hayvanların tecridine dayanan erken bir karantina anlayışına, hastalıklı etlerin tüketilmemesi gerektiğine ve bitkisel tedavi yöntemlerine işaret etmektedir. Sonuç olarak çalışma, Mezopotamya toplumlarının hayvanlarda görülen salgınlarla mücadelede dini, hukuki ve pratik yöntemleri bütünleşik bir modelle uyguladığını ortaya koymaktadır.

Abstract

This article examines the perception and definition of epidemic diseases among animals in Mesopotamian sources. In antiquity, epidemics were regarded as manifestations of divine wrath; thus, astrological observations (specifically the Mars-Nergal relationship) and liver omens (hepatoscopy) were utilized as primary tools to predict these calamities. To avert or mitigate the impact of such diseases, religious rituals, most notably the namburbû, were performed by diviners. On a legal level, the Code of Hammurabi categorized epidemics as being of divine origin, thereby exempting herdsmen from liability for related animal losses. Furthermore, cuneiform documents point to an early understanding of quarantine based on the isolation of sick animals, warnings against the consumption of diseased meat, and the application of various herbal treatment methods. In conclusion, this study demonstrates that Mesopotamian societies used a combination of religious, legal, and practical methods to fight animal diseases.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldırım, C. A. (2026). ÇİVİ YAZILI METİNLERE GÖRE MEZOPOTAMYA’DA HAYVANLAR ARASINDA GÖRÜLEN SALGINLAR. Archivum Anatolicum-Anadolu Arşivleri, Cilt: 20 Sayı: 1, 18–27. https://doi.org/10.46931/aran.1859394

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Birot, Maurice. Tablettes Économiques et Administratives d’Époque Babylonienne Ancienne Conservées au Musée d’Art et d’Histoire de Geneve, Paris 1969.
  2. Boer, Rients de. “Marad in the Early Old Babylonian Period: Its Kings, Chronology, and Isin’s Influence”, Journal of Cuneiform Studies 65/1 (2013): 73-90.
  3. Caplice, Richard. “Namburbi Texts in the British Museum IV”, Orientalia 39/1 (1970): 111-151.
  4. Cole, Steven W. “Marsh Formation in the Borsippa Region and the Course of the Lower Euphrates”, Journal of Near Eastern Studies 53/ 2 (1994): 81-109.
  5. Çeçen, Salih ve Kahya, Ömer. “Akadca belgelerle Salgın, Eskiçağda Salgın ve Hastalıklar”, ed. Ö. Sir Gavaz ve G. Masalcı Şahin, Eskiçağda Salgın ve Hastalıklar. 51-78. İstanbul, 2021.
  6. Durand, Jean Marie. Archives Royales de Mari 26/1. Archives Épistolaires de Mari, Paris, 1988.
  7. Gadd, Cyril J. Cuneiform Texts from Babylonian Tablets in the British Museum, London 1926.
  8. Geller, Markham J. “A Middle Assyrian Tablet of Utukku Lemnutu, Tablet 12”, Iraq 42/1 (1980): 23-51.
  9. Goetze, Albrecht. Yale Oriental Series 10. Old Babylonian Omen Texts, New Haven/ London/ Oxford, 2. Baskı, 1966.
  10. Hunger, Hermann. Astrological Reports to Assyrian Kings. SAA 8, Helsinki, 1992.
  11. Labat, René. “Tabous de Tešrit et Autres Prescriptions”, Iraq 23/ 1 (1961): 88-93.
  12. Labat, René. Manuel D’epikraphie Akkadienne. Paris, 1988.
  13. Landsberger, Benno. “Remarks on the Archive of the Soldier Ubarum”, Journal of Cuneiform Studies 9/4 (1955): 121-131.
  14. Mayer, Werner R. Untersuchungen zur Formensprache der Babylonischen Gebetsbeschwörungen, Studia Pohl; Series Maior. Dissertationes scientificae de Rebus Orientis Antiqui 5, Roma, 1976.
  15. Neufeld, Edward. “The Earliest Document of a Case of Contagious Disease in Mesopotamia (Mari Tablet ARM X, 129)”, Journal of Ancient Near Eastern Society 18 (1986): 53-66.
  16. Parpola, Simo. Letters from Assyrian Scholars to be Kings Esarhaddon and Assurbanibal. Verlag Butzon- Bercker Kevelaer, 1970.
  17. Parpola, Simo. Letters from Assyrian and Babylonian Scholars. SAA 10, 1993.
  18. Sollberger, Edmond. “Thirty- Two Dated Tablets from the Reign of Abī-ešuh”, Journal of Cuneiform Studies 5/3 (1951): 77-97.
  19. Steinkeller, Piotr. “The Name of Nergal”, Zeitschrift für Assyriologie und Verwandte Gebiete 77 (1987): 161 168. Stol, Marten. “Tiermedizin”, Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 14 (2014): 10-11.
  20. Szlechter, Emile. “Les Tablettes Juridiques Datées du Règne d’Abî-ešuh Conservées au Musée d’Art et d’Histoire de Genève”, Journal of Cuneiform Studies 7/3 (1953): 81-99.
  21. Thompson, R. Campbell. The Reports of the Magicians and Astrologers of Nineveh and Babylon in the British Museum II. London: Luzac, 1900.
  22. Thureau- Dangin, François. Textes Cunéiformes, Musée Du Louvre 1. Lettres et Contrats de l’Époque de la Premiére Dynastie Babylonienne. Paris, 1910.
  23. Thureau- Dangin, François. Textes Cunéiformes, Musée Du Louvre 6. Tablettes d’Uruk, à I’usage Des Prêtres Du Temple d’Anu Au Temps Des Séleucides. Paris, 1922.
  24. Tosun, Mebrure ve Yalvaç, Kadriye. Sumer, Babil, Assur Kanunları ve Ammi-Şaduqa Fermanı. TTK basımevi, 2. Baskı, 1989.
  25. Wiggermann, Franciscus A. M. “Nergal. A. Philologisch”, Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie 9 (1999): 215-223.