Dergiler / Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 18 - Sayı: 1

3 BOYUTLU YAZICILARLA MEYDANA GETİRİLEN ÜRÜNLERİN TASARIMLARI ÜZERİNDE HAK SAHİPLİĞİ

THE OWNERSHIP OF THE PRODUCTS’ DESIGNS PRODUCED BY 3D PRINTERS

Sayfa
333–375
Yayın Tarihi
2021-03-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu gelişme gelecekte 3 boyutlu yazıcıların üretimin her alanında etkisi olacağını göstermektedir. 3 boyutlu yazıcılarla üretilen ürünlerin tasarımları konusunda hak sahipliğiyse önem arz etmektedir. 3 boyutlu yazıcılarda tasarım süreci genellikle bilgisayar ortamında veya tarayıcılarla gerçekleşmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:yazıcılar günümüzde ahşaptan, metale hatta canlı dokuya kadar birçok materyali işleyebilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu gelişme gelecekte 3 boyutlu yazıcıların üretimin her alanında etkisi olacağını göstermektedir. 3 boyutlu yazıcılarla üretilen ürünlerin tasarımları konusunda hak sahipliğiyse önem arz etmektedir. 3 boyutlu yazıcılarda tasarım süreci genellikle bilgisayar ortamında veya tarayıcılarla gerçekleşmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışan – çalıştıran ilişkisindeyse çalıştıran tasarım üzerinde Sınai Mülkiyet Kanunu m.73/1 ve m.73/2 gereği hak sahibi olabilir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Fikri Mülkiyet Hukuku · 3 Boyutlu Yazıcılar · Çalışan Tasarımları

Özet

yazıcılar günümüzde ahşaptan, metale hatta canlı dokuya kadar birçok materyali işleyebilmektedir. Bu gelişme gelecekte 3 boyutlu yazıcıların üretimin her alanında etkisi olacağını göstermektedir. 3 boyutlu yazıcılarla üretilen ürünlerin tasarımları konusunda hak sahipliğiyse önem arz etmektedir. 3 boyutlu yazıcılarda tasarım süreci genellikle bilgisayar ortamında veya tarayıcılarla gerçekleşmektedir. Tasarımcı dilerse 3 boyutlu tasarımı ihtiva eden dosyayı paylaşarak herkesin kullanımına açabilir. Tüketiciler ise bu dosyayı indirip 3 boyutlu yazıcılarla tasarımı ürün olarak elde edebilir. Hatta tüketiciler bu ürünlerin tasarımları üzerinde değişiklikler yaparak kişiselleştirebilir. Bu süreçte tasarım üzerinde kimin hak sahibi olacağının belirlenmesi gerekir. 3 boyutlu yazıcılarla üretilen ürünlerin tasarımlarında genellikle bir ekip çalışmaktadır. Bu ekipte çalışanlardan kimlerin tasarımcı olduğunun da belirlenmesi gerekir. Biz de çalışmamızda bu konuları değerlendirdik. Kanımızca fikri çabasıyla tasarımın görünümünde rol oynayan herkes tasarım üzerinde hak sahibidir. Bu kişiler tüketici veya ortak tasarımcı olabilir. Bununla birlikte fikri çaba göstermeyen tüketici veya tekniker ile yazılımcılar tasarım üzerinde hak sahibi olamayacaktır. Çalışan – çalıştıran ilişkisindeyse çalıştıran tasarım üzerinde Sınai Mülkiyet Kanunu m.73/1 ve m.73/2 gereği hak sahibi olabilir.

Abstract

yazıcılar günümüzde ahşaptan, metale hatta canlı dokuya kadar birçok materyali işleyebilmektedir. Bu gelişme gelecekte 3 boyutlu yazıcıların üretimin her alanında etkisi olacağını göstermektedir. 3 boyutlu yazıcılarla üretilen ürünlerin tasarımları konusunda hak sahipliğiyse önem arz etmektedir. 3 boyutlu yazıcılarda tasarım süreci genellikle bilgisayar ortamında veya tarayıcılarla gerçekleşmektedir. Tasarımcı dilerse 3 boyutlu tasarımı ihtiva eden dosyayı paylaşarak herkesin kullanımına açabilir. Tüketiciler ise bu dosyayı indirip 3 boyutlu yazıcılarla tasarımı ürün olarak elde edebilir. Hatta tüketiciler bu ürünlerin tasarımları üzerinde değişiklikler yaparak kişiselleştirebilir. Bu süreçte tasarım üzerinde kimin hak sahibi olacağının belirlenmesi gerekir. 3 boyutlu yazıcılarla üretilen ürünlerin tasarımlarında genellikle bir ekip çalışmaktadır. Bu ekipte çalışanlardan kimlerin tasarımcı olduğunun da belirlenmesi gerekir. Biz de çalışmamızda bu konuları değerlendirdik. Kanımızca fikri çabasıyla tasarımın görünümünde rol oynayan herkes tasarım üzerinde hak sahibidir. Bu kişiler tüketici veya ortak tasarımcı olabilir. Bununla birlikte fikri çaba göstermeyen tüketici veya tekniker ile yazılımcılar tasarım üzerinde hak sahibi olamayacaktır. Çalışan – çalıştıran ilişkisindeyse çalıştıran tasarım üzerinde Sınai Mülkiyet Kanunu m.73/1 ve m.73/2 gereği hak sahibi olabilir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SARI, O. (2021). 3 BOYUTLU YAZICILARLA MEYDANA GETİRİLEN ÜRÜNLERİN TASARIMLARI ÜZERİNDE HAK SAHİPLİĞİ. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 18 - Sayı: 1, 333–375. https://ajindex.com/articles/109626

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. AKYİĞİT, Ercan: İş Kanunu Şerhi, Cilt: 1 Ankara, 2008
  2. ARIKAN, Ayşe Saadet: "Avrupa Topluluğu’nda Fikri-Sınai Mülkiyet Hakları ve Son Gelişmeler". Ankara Avrupa Çalışmaları Dergisi Vol. 7, 2007
  3. ARIKAN, Özgür & YALÇINTAŞ, Didem, "Çalışan Tasarımlarında Hak Sahipliği", Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi S.6, 2020
  4. Artificial Intelligence, What it is and why it matters”, SAS, https://www.sas.com/en_us/insights/analytics/what-is-artificial-intelligence.html (E.T.: 18.09.2020)
  5. ASARO, Peter: "How just could a robot war be.", Current issues in computing and philosophy, 2008
  6. AYİTER, Nuşin: Hukukta Fikir ve Sanat Ürünleri, Ankara, 1981
  7. AYODELE, Taiwo Oladipupo: “Types of machine learning algorithms”, New advances in machine learning, 2010
  8. BAYERN, Shawn. "The implications of modern business-entity law for the regulation of autonomous systems.". STAN.TECH. L.REV. v.19, 2015
  9. BECHTOLD, Stefan: “3D printing and the intellectual property System”, WIPO, Vol. 28, 2015
  10. BELLİCAN, Cüneyt. “Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Açısından “Hususiyet” Kavramı”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.7 S.1, 2008
  11. BİLGİLİ, Fatih & DEMİRKAPI, Ertan: Ticari İşletme Hukuku, Bursa, 2016
  12. BILTON, Nick: “Disruptions: On The Fast Tract to Routine 3-D Printing”, The New York Times, Bits, Kaynak: https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:dl_ibNFNmoMJ:https://bits.blogs.nytimes.com/2013/02/17/disruptions-3-d-printing-is-on-the-fast-track/+&cd=1&hl=tr&ct=clnk&gl=tr (E.T.:10.10.2020) BOZGEYİ̇K, Hayri & ER, Sefa: "Tasarımlar İçin Kümülatif Koruma". Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, C:5 S:1, 2019
  13. BOZKURT YÜKSEL, Armağan Ebru: "Üç Boyutlu Yazıcıların Fikri Mülkiyet Hukukuna Etkileri." Fikri Mülkiyet Hukuku Yıllığı, 2014, s.101-147
  14. BRADSHAW, Simon, BOWYER Adrian & HAUFE Patrick: "The Intellectual property implications of low-cost 3D printing." ScriptEd Vol.7, 2010,
  15. BRINGSJORD, Selmer & NAVEEN Sundar Govindarajulu, "Artificial Intelligence", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2020 Edition), Edward N. Zalta (ed.), Kaynak: CAMCI, Ömer: Endüstriyel Tasarım Davaları, İstanbul, 2000
  16. CANPOLAT, Talat: İşçi Buluşları, İstanbul, 2007
  17. ÇALIŞKAN, Mustafa Güney: “Üç Boyutlu Yazıcılar ve Gelecekte Yaratacağı Olası Fikri Haklar Çatışmaları”, FMR S.2015/1, 2015
  18. ÇELİK, Nuri: İş Hukuku Dersleri, İstanbul, 2013 ČERKA, Paulius, JURGITA Grigienė & GINTARĖ Sirbikytė. "Is it possible to grant legal personality to artificial intelligence software systems?." Computer law & sec