Dergiler / Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi / 2018 / Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı

ŞERHİN ŞİİR HÂLİ: SULTAN MURÂDÎ DÎVÂNINDA ŞERH NAZARİYÂTI

Sayfa
504–527
Yayın Tarihi
2018-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Murâd, 16. asrın ikinci yarısında Murâdî mahlasıyla söylediği şiirleriyle aynı zamanda geleneğin poetik şerh nazariyâtını da ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dîvân edebiyâtı bir şerh edebiyâtıdır, denilebilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dîvân edebiyâtı geleneğinde hacimli bir dîvân oluşturan Sultan 3.
💡
Sonuç & Katkı:Murâd, 16. asrın ikinci yarısında Murâdî mahlasıyla söylediği şiirleriyle aynı zamanda geleneğin poetik şerh nazariyâtını da ortaya koymuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dîvân Şiiri · Sultan 3. Murâd · Murâdî

Özet

Dîvân edebiyâtı bir şerh edebiyâtıdır, denilebilir. Türk edebiyâtında dîvân şiiri geleneği ile edebî şerh geleneği aynı büyük medeniyet dâiresinin içerisinde aynı dînî, fikrî ve edebî kaynaklardan beslenmiş, ontolojik mâhiyetleri dolayısıyla dîvân şiiri ile şerh hep birlikte anılagelmiştir. Kezâ geleneğin belirleyici olduğu devirlerde, dîvân şiirini anlama ve anlatma yönünde yapılan çeşitli tür ve şekillerdeki çalışmalara da şerh denmiştir. Dîvân edebiyâtı geleneğinde hacimli bir dîvân oluşturan Sultan 3. Murâd, 16. asrın ikinci yarısında Murâdî mahlasıyla söylediği şiirleriyle aynı zamanda geleneğin poetik şerh nazariyâtını da ortaya koymuştur. Onun şerh kavramına atıfları, diğer dîvân şâirleri ile mukâyese edilemeyecek kadar çok ve etraflıdır. Şerhin yapılış sebebi, niyet ve ortaya çıkış süreci, gerekliliği gibi hususların yanında şerh-şiir ve şâir-şârih ilişkilerine de ışık tutan Murâdî, şiir ile şerhi mistik-poetik bir evrenin ikiz unsurları olarak değerlendirmiştir. Bu makâlede, Murâdî Dîvânı’nda yer alan yaklaşık 8400 beytin, şiir ve şerh nazariyâtı merkezli incelenmesi ile ortaya çıkan veriler tasnîf edilip yorumlanacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DAĞLAR, A. (2018). ŞERHİN ŞİİR HÂLİ: SULTAN MURÂDÎ DÎVÂNINDA ŞERH NAZARİYÂTI. Hikmet - Akademik Edebiyat Dergisi, Prof. Dr. Ali Nihad Tarlan Özel Sayısı, 504–527. https://ajindex.com/articles/109391

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Ceylan, Ömür. (2005), “Mânâ Şairin Karnında(mı)dır?!”, Böyle Buyurdu Sûfî, Kapı Yayınları, İstanbul, ss. 111-120.
  2. Dağlar, Abdülkadir. (2008), “Kâmil-i Mevlevî’nin Kendi Şiirine Tuttuğu Ayna: Adem Kasîdesi ve Şerhi”, Turkish Studies, Vol. 3/4 (Fahrettin Kırzıoğlu Armağanı), ss. 335-371.
  3. Dağlar, Abdülkadir. (2009), Şem‘î Şem‘ullâh Şerh-i Mesnevî (I. Cilt) (İnceleme-Tenkitli Metin-Sözlük), Doktora Tezi, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri. Dağlar, Abdülkadir. (2015), “Şemseddîn-i Sivâsî’nin Şerhleri”, Şemseddin Sivasî Sempozyumu Bildirileri, (Haz. Ahmet Dağüstü), Sivas Belediyesi (Yayınları), Sivas, ss. 201-220.
  4. Emecen, Feridun M. (2016), İmparatorluk Çağının Osmanlı Sultanları-II, İSAM Yayınları,
  5. İstanbul.
  6. Ersoy, Mehmed Âkif. (2008), Safahat, (Haz. Ertuğrul Düzdağ), Çağrı Yayınları,
  7. İstanbul.
  8. Felek, Özgen. (2010), “İslam Edebiyatını Yeniden Hikaye Etmek: Sultan III. Murâd’ın Rüya Mektupları”, Journal of Turkish Studies (TUBA), Vol. 34/II, ss. 21-36.
  9. Felek, Özgen. (2014), Kitâbü’l-Menâmât: Sultan III. Murad’ın Rüya Mektupları, Tarih Vakfı Yurt Yayınları,
  10. İstanbul.
  11. Kırkkılıç, H. Ahmet. (2012), Muradi Divanı (Sultan Üçüncü Murat), (Tıpkıbasım), Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları,
  12. İstanbul.
  13. Kırkkılıç, H. Ahmet. (2015), Murâdî Dîvânı (Sultan Üçüncü Murad), Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları, İstanbul. Kur’ân-ı Kerîm ve Açıklamalı Meâli. (2007), (Haz. Hayrettin Karaman - Ali Özek - İbrahim Kâfi Dönmez - Mustafa Çağrıcı - Sadrettin Gümüş - Ali Turgut), Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları,
  14. Ankara.
  15. Kütükoğlu, Bekir. (2006), “Murad III”, DİA, C. 31, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul. Mir’âtü’l-Gaybi’l-Hâkânî MinFuyûzâti Sultân Murâd Hân Bin Sultân Selîm Hân, Türk ve İslâm Eserleri Müzesi Kütüphanesi, No: 1901.
  16. Paksoy, Kezban. (2007), “Şerhu Gazeliyyâtu’s-Sultân Murâdu’s-Sâlis”, Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları, Vol. 2/3, ss. 444-448.
  17. Süer, Fatih Ramazan. (2017), Şemseddin Sivasî Külliyatı-14: Şerh-i Gazeliyâti’s-Sultân Muradu’s-Sâlis, Sivas Belediyesi (Yayınları), İstanbul.