Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightLiteratürde “dijital yerliler, .com çocuklar, net kuşağı, daima çevrimiçi” gibi farklı isimlerle anılan Z kuşağı, tamamen teknolojik bir dünyanın içine doğan ve teknolojik gelişmelerin yoğun yaşandığı bir dönemde yetişmiş olmaları nedeniyle önceki kuşaklardan farklı kişilik özellikleri göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu araştırma, Z kuşağı bireylerinin kişilik özelliklerinin kariyer değerleri üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatürde “dijital yerliler, .com çocuklar, net kuşağı, daima çevrimiçi” gibi farklı isimlerle anılan Z kuşağı, tamamen teknolojik bir dünyanın içine doğan ve teknolojik gelişmelerin yoğun yaşandığı bir dönemde yetişmiş olmaları nedeniyle önceki kuşaklardan farklı kişilik özellikleri göstermektedir. Bu farklılık aynı zamanda onların hayat serüvenlerindeki kariyer değerlerine yönelik duygularını, düşüncelerini ve hedeflerini şekillendirmektedir. Dolayısıyla, onların kişilik yapıları ile kariyer yönelimleri arasındaki ilişkinin anlaşılması hem akademik alanda hem de uygulamada önemli katkılar sağlayabilir. Türkiye bağlamında Z kuşağının kariyer değerleri üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olması bu araştırmayı özgün kılmaktadır. Ayrıca çalışma, Beş Faktör Kişilik Kuramı ile Schein’ın Kariyer Değerleri yaklaşımını birlikte ele alarak literatüre teorik katkı sağlamaktadır. Çalışmanın örneklemini, Kayseri’deki üniversitelerde öğrenim gören 487 Z kuşağı öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, Soto ve John (2017) tarafından geliştirilen kısaltılmış Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği ile Schein’ın (1990) Kariyer Değerleri Ölçeği kullanılarak anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS yazılımı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analizlerde geçerlilik ve güvenilirlik testleri, normallik incelemesi, tanımlayıcı istatistikler, korelasyon ve regresyon yöntemleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, kişilik özellikleri ve kariyer değerleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunduğunu ortaya koymuştur. Katılımcılar, kişilik boyutlarında en yüksek ortalamayı deneyime açıklık, en düşük ortalamayı ise duygusal denge boyutunda almıştır. Kariyer değerleri açısından ise en yüksek ortalama saf meydan okuma, en düşük ortalama ise girişimcilik boyutunda bulunmuştur. Bu sonuçlar, Z kuşağı bireylerinin kişilik özelliklerinin kariyer yönelimlerini anlamada belirleyici olduğunu göstermektedir. Ayrıca bireylerin, kendi kişilik özellikleri ve kariyer değerlerini tanımalarının daha bilinçli ve tutarlı kariyer seçimleri yapmalarına katkı sağlayabileceği vurgulanmaktadır. Çalışmanın yalnızca bir şehirdeki üniversite öğrencileriyle sınırlı olması, bulguların genellenebilirliği açısından bir kısıt oluşturmaktadır. Bu nedenle, ileride yapılacak araştırmalarda farklı illerden daha geniş örneklemlerle çalışılması, ayrıca nitel yöntemlerin de kullanılarak daha derinlemesine analizlerin gerçekleştirilmesi önerilmektedir.
Abstract
This study aims to examine the impact of personality traits on the career values of Generation Z individuals. Referred to in the literature as digital natives, .com children, net generation, and always online, Generation Z exhibits distinct personality traits from previous generations because they were born into a completely technological world and grew up during intense technological developments. These differences also shape their feelings, thoughts, and goals regarding career values in their life journeys. Therefore, understanding the relationship between their personality structures and career orientations can make significant contributions both in academia and practice. The limited number of studies on Generation Z career values in Turkey makes this research original. Furthermore, the study provides a theoretical contribution to the literature by considering the Five Factor Personality Theory and Schein Career Values approach together. The sample consists of 487 Generation Z students studying at universities in Kayseri. Data were collected by questionnaire method using the abbreviated Five Factor Personality Traits Scale developed by Soto and John in 2017 and Schein Career Values Scale in 1990 and analyzed through SPSS software. Validity and reliability tests, normality examination, descriptive statistics, correlation, and regression methods were applied in the analysis. Findings revealed positive and significant relationships between personality traits and career values. Participants received the highest average in personality dimensions in openness to experience and the lowest average in emotional stability. In terms of career values, the highest average was found in pure challenge and the lowest average was found in entrepreneurial creativity. These results show that Generation Z personality traits are decisive in understanding their career orientations. It is emphasized that recognizing individuals own personality traits and career values contributes to making more conscious and consistent career choices. The limitation of sampling university students from a single city affects generalizability. Thus, future research should work with larger samples from different provinces and use qualitative methods.