Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, 8 işletmenin tamamının Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarını raporladığını, ancak Kapsam 3'te 4'ünün muafiyetten yararlandığını, raporlayan diğer 4'ünün ise büyük ölçüde tahmine dayalı yöntemlere başvurduğunu ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmanın amacı, Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik 25 Endeksi'nde yer alan imalat sektörü işletmelerinin karbon muhasebesi uygulamalarını sürdürülebilirlik raporları üzerinden inceleyerek sera gazı emisyonlarının ölçümünde karşılaşılan sorunları sistematik biçimde ortaya koymaktır. Son yıllarda sürdürülebilirlik raporlamasına yönelik artan düzenleyici baskılar ve paydaş beklentileri işletmeleri karbon emisyonlarına ilişkin daha kapsamlı açıklamalar yapmaya zorlarken, karbon muhasebesinin yapısal belirsizlikler barındırması raporlanan bilgilerin doğruluğu ve karşılaştırılabilirliği konusunda önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir. Çalışmada, 8 halka açık imalat işletmesinin sürdürülebilirlik ve/veya entegre faaliyet raporları nitel içerik analizi yoluyla incelenmiştir. İnceleme, raporlanma düzeyi, ölçüm yöntemleri ve emisyon faktörleri, varsayımlar ile denetim ve güvence uygulamaları olmak üzere 4 tema ve 20 kod çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular, 8 işletmenin tamamının Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonlarını raporladığını, ancak Kapsam 3'te 4'ünün muafiyetten yararlandığını, raporlayan diğer 4'ünün ise büyük ölçüde tahmine dayalı yöntemlere başvurduğunu ortaya koymaktadır. Emisyon hesaplamalarının doğrudan ölçüme değil emisyon faktörlerine dayalı olması ve bu faktörlerin ulusal ile uluslararası kaynaklar arasında farklılaşması, karşılaştırılabilirliği sınırlandırmaktadır. İşletmelerin yalnızca 2’si karbon performansını gerçek bir yoğunluk rasyosuyla desteklerken, diğerleri yalnızca bir azaltım hedefi beyan etmektedir. Ölçüm belirsizliğinin denetim sürecine yansıması da çalışmanın dikkat çekici bulgularından biridir. İncelenen 8 raporun tamamında karbon açıklamaları sınırlı güvence kapsamında denetlenmiş, makul güvenceye ulaşan işletmeye rastlanmamıştır. Bazı işletmelerin, ölçüm belirsizliğinin yüksekliğini gerekçe göstererek nicel açıklamalardan kaçındığı da tespit edilmiştir. Çalışma, Türkiye'de karbon muhasebesi uygulamalarının gelişmekte olduğunu, ancak ölçüm sorunları nedeniyle raporlanan bilgilerin henüz tam güvenilirlik ve karşılaştırılabilirlik düzeyine ulaşamadığını göstermektedir. Bu bulgular, emisyon faktörü seçiminde tutarlılık, Kapsam 3 ölçümünde metodolojik rehberlik ve güvence uygulamalarında kalite için düzenleyici düzeyde ek adımlara duyulan ihtiyacı somutlaştırmaktadır.
Abstract
The purpose of this study is to systematically identify the challenges encountered in measuring greenhouse gas emissions by examining the carbon accounting practices of manufacturing companies in the Borsa Istanbul Sustainability 25 Index, as reported in their sustainability reports. Increasing regulatory pressures have made companies provide more comprehensive carbon emission disclosures, while the structural uncertainties inherent in carbon accounting have sparked debates over the accuracy and comparability of reported information. The sustainability and/or integrated activity reports of 8 publicly traded manufacturing companies were analyzed using qualitative content analysis. The analysis was structured around 4 themes and 20 codes: level of reporting, measurement methods and emission factors, assumptions, and audit and assurance practices. The findings show that all 8 companies reported Scope 1 and Scope 2 emissions, while 4 availed themselves of a Scope 3 exemption and the remaining 4 relied largely on estimation-based methods. Emission calculations rely on emission factors rather than direct measurement, and variation in these factors between national and international sources limits comparability. Only two companies supported their carbon performance with a genuine intensity ratio, while the others merely stated a reduction target. All 8 reports were audited under limited assurance, with no company reaching a reasonable assurance level, and some companies were found to withhold quantitative disclosures on the grounds of high measurement uncertainty. The study demonstrates that while carbon accounting practices in Turkey are developing, reported carbon data have not yet reached a level of full reliability and comparability due to measurement issues. These findings underscore the need for regulatory steps to ensure consistency in emission factor selection, methodological guidance for Scope 3 measurement, and quality in assurance practices.