KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Şarkiyat / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 4

İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER

Sinan Cereyan(dicle üniversitesi)0000-0002-7344-8135
Sayfa
1354–1367
Yayın Tarihi
2020-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada İran’lı Türk şairler arasında önemli bir yeri olan Hakîm-i Heydecî’nin hayatı, eserleri ve şiir dünyası üzerinde durulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hakîm-i Heydecî, 19. asrın ortalarında İran’da yaşamış Türk bir dîvân şairidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kazvin ve Tahran’da devrin ileri gelen hocalarından eğitim görmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada İran’lı Türk şairler arasında önemli bir yeri olan Hakîm-i Heydecî’nin hayatı, eserleri ve şiir dünyası üzerinde durulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Divan Edebiyatı

Özet

Hakîm-i Heydecî, 19. asrın ortalarında İran’da yaşamış Türk bir dîvân şairidir. Kazvin ve Tahran’da devrin ileri gelen hocalarından eğitim görmüştür. Heydecî Türkçe, Farsça ve Arapça eserler kaleme almıştır. Türkçe’nin kullanımına önem vermiş, eserlerinde sade bir dil kullanarak atasözü ve deyimlere sıkça yer vermiştir. Heydecî Fars edebiyatının önemli şahsiyetlerinden beslenerek şiirlerini kaleme almıştır. Şiirlerinde din ve tasavvufa ait unsurlar oldukça fazladır. Heydecî, şiirlerinde Allah’ın yaratıcılığından, Hz. Muhammed’ten ve Hz. Ali’ye olan bağlılığından bahsetmektedir. Bu çalışmada İran’lı Türk şairler arasında önemli bir yeri olan Hakîm-i Heydecî’nin hayatı, eserleri ve şiir dünyası üzerinde durulmuştur.

Anahtar kelimeler
🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cereyan, S. (2020). İRANLI TÜRK ŞAİR HAKÎM-İ HEYDECÎ, DİVANI (TÜRKÇE ŞİİRLER) VE ETKİLENDİĞİ ŞAİRLER. Şarkiyat, Cilt: 12 Sayı: 4, 1354–1367. https://doi.org/10.26791/sarkiat.731030

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Ali Furuği, Abdulazim Garib, Gazeliyat-ı Sa‘dî, İkbal Yayınları, Tahran, 1388
  2. Ali Heşterudi, Külliyât-ı Divân-ı Heydecî, Kitabfrûş-i Aleviyun, Tahran, 1377
  3. Ali Kafkasyalı, İran Türk Edebiyatı Antolojisi I. Atatürk Üniversitesi Basımevi, Erzurum, 2002
  4. Ali Kafkasyalı, İran Türkleri, Bilgeoğuz Yayınları, İstanbul, 2010
  5. Aziz Muhsini, Azerbaycan Edebiyat Tarihinde Kızıl Yarpaklar, Mina Yayınları, Zencan,1995
  6. Bekir Şişman, Muhammet Kuzubaş, Şehnâme’nin Türk Kültür ve Edebiyatına Etkileri, Ötüken Yayınları, İstanbul, 2017
  7. Cem Dilçin, Yeni Tarama Sözlüğü, 4. Baskı, TDK. Yayınları, Ankara 2018; Recep Albayrak Hacaloğlu, Azeri Türkçesi Dil Klavuzu, Ankara,
  8. Dursun Ali Tökel, Divan Şiirinde Şahıslar Mitolojisi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 2016
  9. Fuzûlî, Türkçe Divan, Haz. Kenan Akyüz, Süheyl Beken, Sedit Yüksel, Müjgân Cunbur, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara, 1958
  10. Hicabi Kırlangıç, Hâfız Divânı, Kapı Yayınları, İstanbul, 2013
  11. Hüseyin Ayan, Nesîmî, Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkitli Metni, TDK. Yayınları, Ankara, 2014
  12. İskender Pala, Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü, Kapı Yayınları, İstanbul, 2004
  13. Menafi Ekberov-M.Kasımova, Güney Azerbaycan Edebiyatı Antolojisi, C.1, Elm Yayınevi, Bakü 1981
  14. M. Kerimi, Dîvân-ı Türki Hakîm Heydecî, İntişârat-ı Edebiyat-ı Klasik Azerbaycan, Tahran, 1382
  15. Muhammed Rıza Bozorghalki, Şâh Nebât-ı Hâfız, Zavar, Tahran, 1382
  16. Muhammedzâde Sadık, Dîvân-ı Eş’ar-ı Türki Hakîm Molla Muhammed Heydecî, Pınar Yayınları, Zencan, 1387
  17. Muharrem, Ergin, Azeri Türkçesi, Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul, 1971
  18. Nizâmî, Mahzen-i Esrar, Çev. M. Nuri Gençosman, Ataç Yayınları, İstanbul, 2014
  19. Seyfettin Altaylı, Azerbaycan Türkçesi Deyimler Sözlüğü, Prestij Matbaası, Ankara, 2005
  20. Sinan Cereyan, Hakîm-i Heydecî ve Türkçe Şiirleri, Dicle Üni., Sos. Bil. Enst., (Yayınlanmamış doktora tezi), Diyarbakır, 2019
  21. Yaşar Akdoğan, Azerbaycan Türkçesinden Türkiye Türkçesi’ne Büyük Sözlük, Beşir Kitabevi, İstanbul 1999