Dergiler / Şarkiyat / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 1

المجاز اللغويّ التداوليّ في تراث البلاغة التعليميّة

pragmatic linguistic metaphor in the heritage of educational rhetoric

Amer Aljarah(MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ, TÜRKİYE'DE YAŞAYAN DİLLER ENSTİTÜSÜ)0000-0002-8665-101X
Sayfa
531–542
Yayın Tarihi
2024-06-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu minvalde çalışmamızı birincisi mecaz kavramıyla didaktik belagat içindeki bölümleri, ikincisi isti’âre metaforunun pragmatiği ve sonuncusu da mecâz-ı mürselin edimbilimi çerçevesinde üç konu üzerinde yürüttük

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Terim olarak (mecazi edimbilim) görünüşe göre garip/alışılmamış/muğlak ve benzersiz olabilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Birincisi dil üzerinden fark edilir, ikincisi ise zihin tarafından algılanır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu minvalde çalışmamızı birincisi mecaz kavramıyla didaktik belagat içindeki bölümleri, ikincisi isti’âre metaforunun pragmatiği ve sonuncusu da mecâz-ı mürselin edimbilimi çerçevesinde üç konu üzerinde yürüttük
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Didaktik belagat · mecaz · mecâz-ı mürsel

Özet

Terim olarak (mecazi edimbilim) görünüşe göre garip/alışılmamış/muğlak ve benzersiz olabilir. Zira öyledir. Bu araştırmada terimin benzersizliğini ortaya çıkarmaya ve dilin iletişimini kendisine bir hareket noktası olarak alan edimbilim/pragmatik yönünü yansıtarak anlaşılmazlığını ortadan kaldırmaya çalışacağız. Metaforu açıklarken bu dili tahkim ederek, mecazın en üst seviyelerini temsil eden isti’âreyi ve en önemli türlerini ayırt etmede belâgat âlimlerinin fayda kavramını benimsemesine atıfta bulunuyoruz. Buna ek olarak onun kanıt olma yönü üzerinde de durulacaktır. Yine bu çalışmada merkezinde mecâz-ı mürseli açıklamak için temel aldıkları iki metafor olan isti’âre ile mürsele de değinilmiştir. Bunlar belagatçıların aklî mecâza tekabül eden lügavî mecâz çatısı altında topladıklarıdır. Birincisi dil üzerinden fark edilir, ikincisi ise zihin tarafından algılanır. Biz de bu araştırmada sınırlı bir alanda eğitici belagatin mirası olan edimbilim metaforunu tahlil etmeye çalışıyoruz. Daha spesifik bir alanda, isti’âre ve mecâz-ı mürselden oluşan lügavî mecâzı ele alıyoruz. Eğitici belagat ile es-Sekkâkî Miftâhu’l-ʿulûm adlı eserinde üzerinde durduğu önermeleri kastediyoruz. Bu da el-Cürcânî meseleyi asıl konu olarak ele aldığı Esrârü’l-belâga ve Delâʾilü’l-iʿcâz gibi önceki eserlerle İbnü’n-Nâzım ile el-Kazvînî gibi âlimlerin sonraki eserlerine döneceğimiz anlamına geliyor. Çalışmamızda analitik ve tümevarım araçlarıyla tasviri yöntemi benimsedik. Mecazla ilgili söylenenleri tahlil ederek onun algısal ve bilişsel boyutlarında ifade, kullanım, iletişim, yorumlama ve anlama gibi unsurları üzerinde durulmuştur. Bu minvalde çalışmamızı birincisi mecaz kavramıyla didaktik belagat içindeki bölümleri, ikincisi isti’âre metaforunun pragmatiği ve sonuncusu da mecâz-ı mürselin edimbilimi çerçevesinde üç konu üzerinde yürüttük

Abstract

The term "pragmatic metaphor" may seem unique, we will reveal the uniqueness of the term and remove its oddness by highlighting the pragmatic aspect of the communication language as its starting point and judging that language in analyzing metaphor. We will shed the light on the adoption of utilization concept in distinguishing between the forms of figurative metaphor by rhetoricians, which represents the highest and most important of its types. in addition to standing on the argumentative side, as well as, how they have made the range of usage depending on reading the Synecdoche. are what rhetoric is used to bring together under the roof of the linguistic metaphor that corresponds to the mental metaphor. The first is noticeable from the language, and the other is understood by mind. We only read the Pragmatic metaphor in a specific area which is the heritage of educational rhetoric, and in a more specific area which is the linguistic metaphor. Educational rhetoric means what is found in the theses of Al-Sakkaki in ‘Key to Knowledge’, which means that we will refer to the work of his predecessor such as Al-Jarjani, who his most important works were in "The secrets of rhetoric", and " The evidence of Incapacitation ", as well as the works of those who come after him such as: Ibn al-Nazim and Qazwini. In our research, we adopted the descriptive approach; We read the statements about Metaphors and check the Pragmatic dimensions of that are represented in; meaning, use, communication, interpretation and understanding of its perceptual and cognitive dimensions. We conducted this research on three investigations: the first in the concept of metaphor and its sections in educational rhetoric, the second in pragmatic figurative metaphor and the last in pragmatic Synecdoche.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aljarah, A. (2024). المجاز اللغويّ التداوليّ في تراث البلاغة التعليميّة. Şarkiyat, Cilt: 16 Sayı: 1, 531–542. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1264329

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Abdü’r-Râhmân, taha. Fî usuli’l-Hivâr ve tecdid ilm’il-Keldâm. Ed-Dâru’l-Beza‘a- Beyrut: el-Merkezü’s-Segâfiyyü’l-Arabî, 3. Baskı, 2007.
  2. Aristo. El-khatabe. Terceme. Abdü’r-Rehmân Bedevi. Beyrut: Dâru’l-Kalem, 1797. El-Cahîz, Ebû Osman. El-Beyân ve Et-Tebiyin. Tahkik ve Şerh, Ebdü’s-Selam Muhammed Harun. Mısır: Mektebetü’l-Khânci, 7. Baskı, 1998.
  3. El-Cahîz, Ebû Osman. El-Heyvan. Tahkik ve Şerh, Ebdü’s-Selam Muhammed Harun. Kâhire: Matba ‘atu Mûstafe El-Babî El-Halebî, 2. Baskı, 1965.