Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSonuç olarak, Mâverdî’nin Kur’ân’ı hem asli delil hem de yorum zeminine açık bir kaynak olarak gördüğü, özellikle hükmün aslını teşkil eden ayetleri konu başlarında zikrederek sistemli bir kullanım sergilediği tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Kur’ân’ın teşrî’ fonksiyonunu merkeze alarak Ebü’l-Hasen el-Mâverdî’nin hukuk düşüncesinde Kur’ân’ın konumunu incelemektedir. Kur’ân’ın yalnızca bireysel bir rehberlik değil, aynı zamanda toplumsal düzenin inşasında normatif bir temel sunduğu fikrinden hareketle, Mâverdî’nin fıkıh eserlerinde bu normatif yapıya nasıl başvurduğu araştırılmıştır. Araştırmanın temel amacı, Mâverdî’nin özellikle el-Hâvi’l-Kebîr adlı ansiklopedik fıkıh eserinde ahkâm ayetlerini nasıl kullandığını, ayetlerin fıkhî istidlallerdeki yerini, Kur’ân’ın lafız-anlam zenginliğinden nasıl yararlandığını ve kıssalarla temsillerden nasıl hüküm çıkardığını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda nitel bir yöntem benimsenmiş; metin çözümlemesine dayalı olarak Mâverdî’nin kullandığı ayetler, bu ayetlerin sebeb-i nüzûlleri, kıraat farklılıkları, lafız-mânâ analizleri, mücmel-müfesser ayrımları ve usul açısından değerlendirmeleri tahlil edilmiştir. Ayrıca, Kur’ân’ın sadece lafzî bir kaynak değil, içtihat ve istinbat faaliyetine zemin hazırlayan teorik bir dayanak olarak ele alınışı üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak, Mâverdî’nin Kur’ân’ı hem asli delil hem de yorum zeminine açık bir kaynak olarak gördüğü, özellikle hükmün aslını teşkil eden ayetleri konu başlarında zikrederek sistemli bir kullanım sergilediği tespit edilmiştir. Bu çalışma, fürû fıkıh eserlerinin de Kur’ân’ın teşrî’ işlevini anlamada zengin bir kaynak sunduğunu ortaya koymakta ve bu yönde yeni araştırmalara kapı aralamaktadır.
Abstract
This study explores the legislative function of the Qur’an in the legal thought of Abū al-Ḥasan al-Māwardī, focusing on how he integrates Qur’anic verses as a foundational source in his major jurisprudential work, al-Ḥāwī al-Kabīr. It examines Māwardī’s approach to āyāt al-aḥkām (verses containing legal rulings), his attention to linguistic and semantic layers, and his method of deriving legal norms even from narrative and parabolic passages. Adopting a qualitative textual analysis, the research investigates Māwardī’s interpretive strategies, including his use of asbāb al-nuzūl (contexts of revelation), variant qirāʾāt (readings), and classifications like mujmal (ambiguous) versus mufassar (explicit) verses. It also considers his engagement with uṣūl al-fiqh principles, highlighting his view of the Qur’an as both a direct legal source and a dynamic epistemological basis for ijtihād (independent reasoning). The findings reveal that Māwardī regards the Qur’an not only as a primary text (naṣṣ) but also as a methodological tool (dalīl) for legal derivation, consistently citing it at the beginning of legal discussions. Ultimately, the study underscores the importance of furūʿ al-fiqh literature as a crucial perspective for further understanding the Qur’an’s legislative role.