KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 1

Siyasi aracılar ve Türkiye’nin Balkanlarda Devletten-Topluma Yönlü Diplomasisi

Political Intermediaries and Turkey’s State-to-Society Diplomacy in the Balkans

Hüsrev Tabak
Sayfa
75–96
Yayın Tarihi
2018-04-04
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışma kapsamında, bahsi geçen etkiyi ve aracıların bu etkinin oluşumundaki kolaylaştırıcı rollerini daha iyi gözlemleyebilmek için Türkiye’nin Balkanlarda yaşayan topluluklarla ilişki geliştirmesi sürecinde yer almış bazı siyasi aracılarla röportajlar yapılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetleri kamu diplomasisini, yurtdışı iletişimi ülke yönetimlerinin ötesinde halklara doğru taşımak için kullanılacak stratejik bir dil ve çok-boyutlu bir enstrüman olarak, dış politikanın hizmetine sundu.
📊
Temel Bulgular & Veri:İletişime geçilen halkların ilişkilerine/sorunlarına müdahil olma istekliliği kapsamında Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetleri kapsamlı bir devletten-topluma yönlü, örneğin akraba toplulukları hedef alan, bir kamu diplomasisi gündemi benimsedi ve bu kapsamda ilgili topluluklarla ilişki geliştirilirken ortak medeniyet hafızası, değerleri ve tarihi sıklıkla hatırlatıldı ve desteklendi.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışma kapsamında, bahsi geçen etkiyi ve aracıların bu etkinin oluşumundaki kolaylaştırıcı rollerini daha iyi gözlemleyebilmek için Türkiye’nin Balkanlarda yaşayan topluluklarla ilişki geliştirmesi sürecinde yer almış bazı siyasi aracılarla röportajlar yapılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kamu Diplomasisi · Siyasi Aracılar · Dış Politika

Özet

Türkiye’de Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetleri kamu diplomasisini, yurtdışı iletişimi ülke yönetimlerinin ötesinde halklara doğru taşımak için kullanılacak stratejik bir dil ve çok-boyutlu bir enstrüman olarak, dış politikanın hizmetine sundu. Ve belki de Cumhuriyet tarihinde ilk kez yurtdışındaki insanlar, Adalet ve Kalkınma Partisi dönemiyle birlikte, Türkiye’nin misyon kurumlarını hem kurumsal mevcudiyet hem de onların ilişkilerine/sorunlarına müdahil olma istekliliği anlamında daha erişilebilir ve ulaşılabilir buldular. İletişime geçilen halkların ilişkilerine/sorunlarına müdahil olma istekliliği kapsamında Adalet ve Kalkınma Partisi hükümetleri kapsamlı bir devletten-topluma yönlü, örneğin akraba toplulukları hedef alan, bir kamu diplomasisi gündemi benimsedi ve bu kapsamda ilgili topluluklarla ilişki geliştirilirken ortak medeniyet hafızası, değerleri ve tarihi sıklıkla hatırlatıldı ve desteklendi. Hedef topluluklar da bu minvalde kimlikleri üzerine düşünürken ilgili medeniyetsel zihni çerçeveleri benimsemeleri ve aidiyetlerini medeniyete referansla yeniden müzakere etmeleri ve mümkünse yeniden tanımlamaları yönünde teşvik edildi. Bu durum ülkenin yeni dış politikasında mevcut kurucu (şekillendirici ve etki doğurucu) istekliliği daha da görünür kılan bir gelişmedir. Bu zeminde, bu çalışma da öncelikli olarak Türkiye’nin hedef topluluklar üzerinde oluşturdukları muhtemel kurucu etkileri sorgulamaktadır. Dahası, ilgili devletten-topluma yönlü kamu diplomasisinin yürütülmesinde, Türkiye’de belirli siyasi figürler kamu diplomasisi bürokrasisi ile yurt dışındaki topluluklar arasında, Türkiye’nin o topluluklara o toplulukların da Türkiye’ye erişimini kolaylaştıran, aracılar olarak görev aldılar. Bu siyasi elitler ekseriyetle parlamentoda iktidar partisi üyelerindendir, parlamentolar arası dostluk grubu başkanlıkları yapmışlardır, hedef toplulukları da içeren yurtdışı gezilerinde başbakanlara ve cumhurbaşkanlarına eşlik etmişlerdir ve kişisel bağlantılarını kullanarak hedef toplulukları Türkiye’ye Türkiye’yi de hedef topluluklara yakınlaştırmışlardır. Onlar ayrıca, ülke dışındaki devletten-topluma yönlü siyasetin uygulanmasında doğrudan rol almışlar ve ülkenin kamu diplomasisi uğraşlarına doğrudan kişisel katkı sunmuşlardır. Bu makale, tam da bu noktada, ikinci olarak ilgili siyasi elitlerin aracılık rolünü açığa çıkartmayı hedeflemektedir; bu Türkiye’nin yurtdışındaki etkilerinin kaynaklarının ve nedenlerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Çalışma, devletten-topluma yönlü diplomasinin ve aracıların bundaki rollerinin izini sürmek için Türkiye’nin Balkanlar’da yaşayan Boşnak ve Arnavut topluluklarla ilişkilerini vaka incelemesi olarak seçmiştir. Çalışma kapsamında, bahsi geçen etkiyi ve aracıların bu etkinin oluşumundaki kolaylaştırıcı rollerini daha iyi gözlemleyebilmek için Türkiye’nin Balkanlarda yaşayan topluluklarla ilişki geliştirmesi sürecinde yer almış bazı siyasi aracılarla röportajlar yapılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tabak, H. (2018). Siyasi aracılar ve Türkiye’nin Balkanlarda Devletten-Topluma Yönlü Diplomasisi. Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 1, 75–96. https://doi.org/10.14782/marusbd.412630

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (81)

  1. Al-Ghazzi O., M. M. Kraidy (2013) “Neo-Ottoman Cool 2: Turkish Nation Branding and Arabic-Language Transnational Broadcasting”, International Journal of Communication, 7, 2341-2360.
  2. Aras B. (2012) “Turkey’s Mediation and Friends of Mediation Initiative”, SAM Papers, 4.
  3. Aras, B., P. Akpınar (2015) “The Role of Humanitarian NGOs in Turkey’s Peacebuilding”, International Peacebuilding, 22 (3): 230-247.
  4. Baklacıoğlu, N.Ö. (2015) “Between neo-Ottomanist kin policy in the Balkans and Transnational Kin Economics in the EU”, Journal on Ethnopolitics and Minority Issues in Europe, 14 (3): 47-72.
  5. Bilmez, B. (2003) “Sami Frashëri or Şemseddin Sami? Mythologization of an Ottoman intellectual in the modern Turkish and socialist Albanian historiographies – based on ‘selective perception’”, Balkanologie, 7 (2): 19-46.
  6. Bjola C., S. Murray (2016) (eds.) Secret Diplomacy: Concepts, contexts and cases, Oxon: Routledge.
  7. Boskovic, M. M., D. Reljic, A. Vracic (2015), “Elsewhere in the Neighborhood: Reaching Out to the Western Balkans”, in Cevik S. and P. Seib (eds.), Turkey’s Public Dipnylomacy, London: Palgrave Macmillan, 99-120.
  8. Boyar, E., K. Fleet (2008), “A Dangerous Axis: The ‘Bulgarian Müftü’, the Turkish Opposition and the Ankara Government, 1928–36”, Middle Eastern Studies, 44 (5): 775-789.
  9. Chigas, D. (2003) “Track II (Citizen) Diplomacy,” in. Burgess G. and H. Burgess (eds.) Beyond Intractability, Conflict Information Consortium, University of Colorado, Boulder, (August). http://www.beyondintractability.org/essay/track2-diplomacy Clinton, H. R. (2010) “Leading through Civilian Power”, Foreign Affairs, 89: 13-24.
  10. Colel, R. E. (2011) “Foreign Public Diplomacy Policy: The rhetorical turn”, Grove City College journal of Law & Public Policy, 2 (2): 149-164.
  11. Cowan, G., A. Arsenault (2008) “Moving from Monologue to Dialogue to Collaboration: The Three Layers of Public Diplomacy”, The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 616 (1): 10-30.
  12. Cull, N. J. (2008) “Public diplomacy: Taxonomies and histories,” The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 616 (1): 31-54.
  13. Cull, N. J. (2009) “Public Diplomacy before Gullion: The evolution of a phrase,” in Snow N. and P. M. Taylor (eds.) Routledge Handbook of Public Diplomacy, London: Routledge, 19-23.
  14. Deibel, T. L. and W. R. Roberts (1976) Culture and Information: Two Foreign Policy Functions, Newbury Park: Sage.
  15. Delaney, R. F. (1968) “Introduction”, in Hoffman A. S. (ed.), International Communication and the New Diplomacy, Bloomington: Indiana University Press.
  16. Dinnie, K. (2015) Nation branding: concepts, issues, practice, London: Routledge.
  17. Gregory, B. (2008) “Public Diplomacy: Sunrise of an Academic Field”, The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 616 (1): 274-290.
  18. Kalın, İ. (2011) “Soft Power and Public Diplomacy in Turkey”, Perceptions: Journal of International Affairs, 16 (3): 5-24.
  19. Kamusella, T. (2016) “Albania: a denial of the Ottoman past – School textbooks and politics of memory”, Revista de etnologie şi culturologie, 20, 96-105.
  20. Karadağ, H. (2016) Uluslararası İlişkilerde Yeni Bir Boyut – Kamu Diplomasisi, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  21. Karadeniz, R. F. (2011) “Türk Dış Politikası’nda ‘Dış Türkler’: Karşılaştırmalı Teorik Bir Çalışma”, Unpublished PhD Thesis, Istanbul: Marmara University.
  22. Kirişçi, K. (2004) “The Kurdish question and Turkish foreign policy,” in L. Martin (ed.), The future of Turkish foreign policy, MA: MIT press, 277-314.
  23. Malone, G. D. (1988) Political advocacy and cultural communication: Organizing the nation’s public diplomacy, Lanham: University Press of America.
  24. Melissen, J. (2005) “The new public diplomacy: Between theory and practice,” in Jan Melissen (ed), The new public diplomacy, London: Palgrave Macmillan, 3-27.
  25. Mitchell, J. (1986) International Cultural Relations, London: Allen and Unwin.
  26. Mogensen K. (2015) “International trust and public diplomacy”, International Communication Gazette, 77 (4): 315-336.
  27. Mor, B. D. (2007) “The rhetoric of public diplomacy and propaganda wars: A view from self-presentation theory,” European Journal of Political Research, 46 (5): 661-683.
  28. Nye, J. S. (2008) “Public diplomacy and soft power,” The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 616 (1): 94-109.
  29. Ogawa, T. (2009) “Origin and Development of Japan’s Public Diplomacy”, in Snow N. and P. M. Taylor (eds.) Routledge Handbook of Public Diplomacy, London: Routledge, 270-281.
  30. Oktay, A. S. (2015) “Diaspora-making as a State-led Project: Turkey’s Expansive Diaspora Strategy and its Implications for Emigrant and Kin Populations”, Unpublished PhD Thesis, European University Institute.
  31. Öktem, K. (2014) “Turkey’s New Diaspora Policy: The Challenge of Inclusivity, Outreach and Capacity”, Report prepared for Istanbul Policy Center, Sabanci University, Stiftung Mercator Initiative.
  32. Pratkanis, A. (2009) “Public Diplomacy in International Conflicts: A Social Influence Analysis,” in Snow N. and P. M. Taylor (eds.), Routledge Handbook of Public Diplomacy, London: Routledge, 11-153.
  33. Şahin, M., S. Çevik (eds) (2015) Türk Dış Politikası ve Kamu Diplomasisi, Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
  34. Sancar, G. A. (2015) “Turkey’s Public Diplomacy: Its Actors, Stakeholders, and Tools”, in Çevik S. B. and P. Seib (eds.) Turkey’s Public Diplomacy, New York: Palgrave Macmillan, 13-42.
  35. Schneider, C. P. (2005) “Culture communicates: US diplomacy that Works,” in Melissen J. (ed.), The new public diplomacy, London: Palgrave Macmillan, 147-168.
  36. Seo H., S. Thorson (2016) “Empathy in Public Diplomacy: Strategic Academic Engagement with North Korea”, in Pamment J. (ed.), Intersections between Public Diplomacy & International Development: Case Studies in Converging Fields, CPD Perspectives on Public Diplomacy, Los Angeles: Figueroa Press.
  37. Sharp, P. (2005) “Revolutionary States, Outlaw Regimes and the Techniques of Public Diplomacy”, in Melissen J. (ed), The new public diplomacy, London: Palgrave Macmillan, 106-123.
  38. Tabak, H. (2016) The Kosovar Turks and Post-Kemalist Turkey: Foreign Policy, Socialisation and Resistance, London: I.B.Tauris.
  39. Tabak, H. (2017) “Manifestations of Islam in Turkey’s Foreign Policy”, in Tabak H., Ö. Tüfekçi and A. Chiriatti (eds) Domestic and Regional Uncertainties in the New Turkey, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 85-104.
  40. Tuch, H. (1990) Communicating with the World: US Public Diplomacy Overseas, New York: St Martin’s Press. Tufekci, O. (2013) “Another ‘the Last Eurasianist’: Davutoğlu’s Eurasianist Rhetoric”, Caucasus International, 2 (3): 101-109.
  41. Tufekci, O. (2014) “Ahmet Davutoğlu’s Foreign Policy Understanding: A Blend of Westernist and Multiculturalist Eurasianism”, The Arab World Geographer, 17 (3): 275-289.
  42. Ulusoy, K. (2015) “Turkish Foreign Policy in a Transatlantic Context: A Case for Soft Power and Public Diplomacy,” in Çevik S. B. and P. Seib (eds.) Turkey’s Public Diplomacy, New York: Palgrave Macmillan, 153-172.
  43. Üngör, Ç. (2015) “Expanding Perspective: Reaching Out to China and the East,” in Çevik S. B. and P. Seib (eds.) Turkey’s Public Diplomacy, New York: Palgrave Macmillan, 213-232.
  44. Zöllner, O. (2009) “German Public Diplomacy: The Dialogue of Cultures”, in Snow N. and P. M. Taylor (eds.) Routledge Handbook of Public Diplomacy, London: Routledge, 262-269.
  45. Interview with Davut Nuriler, 08 December 2017
  46. Interview with Hüseyin Kansu, 01 November 2017
  47. Interview with Rıfat Sait, 15 April 2017
  48. Internet Sources& News coverage
  49. Akşam (2014) “Bilge Kral anılıyor”, 19 October, www.aksam.com.tr/dunya/bilge-kral-aniliyor/haber-346791 Anadolu Agency (2013a) “Balkan Türklerinden Erdoğan’a destek mitingi”, 14 June, aa.com.tr/tr/dunya/ balkan-turklerinden-erdogana-destek-mitingi/238550
  50. Anadolu Agency (2013b) “Balkanlar ve Malezya’da Erdoğan’a destek mitingi”, aa.com.tr/tr/turkiye/balkanlarve- malezyada-erdogana-destek-mitingi/238486
  51. Anadolu Agency (2016) “Bosniaks in Serbia hold rally in support of Turkey”, 08 August, aa.com.tr/en/ europe/bosniaks-in-serbia-hold-rally-in-support-of-turkey/623505
  52. Anadolu Agency (2017a) “Erdoğan’dan, Aliya İzzetbegoviç mesajı”, 19 October, aa.com.tr/tr/turkiye/ erdogandan-aliya-izzetbegovic-mesaji/942570
  53. Anadolu Agency (2017b) “Turkey helps restore 16th-century Bosnian mosque”, 12 May, aa.com.tr/en/ turkey/turkey-helps-restore-16th-century-bosnian-mosque/817097
  54. Anadolu Agency (2017c) “TDV Karadağ’da Boşnakça Kur’an-ı Kerim meali dağıttı”, 03 June, aa.com.tr/tr/ dunya/tdv-karadagda-bosnakca-kuran-i-kerim-meali-dagitti/833885
  55. Balkan Insight (2013) “Kosovo Textbooks Soften Line on Ottoman Rule”, 22 January, www.balkaninsight. com/en/article/kosovo-textbooks-soften-line-on-ottoman
  56. Balkan Insight (2014) “New Macedonia Albanian Party Denies Erdogan Link”, 24 November, www. balkaninsight.com/en/article/new-albanian-party-in-macedonia-denies-erdogan-connection
  57. DHA (2012) “Davutoğlu: Arnavut Halkı ile ortak bir kültür ve tarihe sahibiz”, 05 September, arsiv.dha.com. tr/davutoglu-arnavut-halki-ile-ortak-bir-kultur-ve-tarihe-sahibiz_359416.html.
  58. Haberler (2014) “Arnavutluk İslam Birliği Başkanı Bruçay’dan Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez’e Ziyaret,” 22 May, https://www.haberler.com/arnavutluk-islam-birligi-baskani-brucay-dan-6058275-haberi/
  59. Haberturk (2010), “‘Bilge Kral’ın Erdoğan’a vasiyeti” 19 October, www.haberturk.com/dunya/haber/562955- bilge-kralin-erdogana-vasiyeti
  60. Hürriyet (2013) “Yedi ülkede Erdoğan’a destek mitingi”, 15 June, www.hurriyet.com.tr/yedi-ulkede-erdogana- destek-mitingi-23506365
  61. Hürriyet (2017) “Turkey’s TİKA changes strategy in favor of development projects”, May 20. Report by Sevil Erkuş, www.hurriyetdailynews.com/turkeys-tika-changes-strategy-in-favor-of-developmentprojects- 113304
  62. Kenan Surkovic (2017) “The Art of Carpet Weaving in Bosnia and Herzegovina”, Islamic Arts Magazine, 17 July, islamicartsmagazine.com/magazine/view/the_art_of_carpet_weaving_in_bosnia_and_herzegovina/ Meclis Haber (2011) “Balkan heyetinin TBMM’deki temasları”, 12 December, www.meclishaber.gov.tr/ develop/owa/haber_portal.aciklama?p1=118446
  63. MoS (2013) “Memorandum of Support to Turkish Government, by the Muslim Youth Movement of Malaysia (ABIM)”, 14 June, https://tr.scribd.com/document/147800814/Memorandum-Support- Turkey-ABIM
  64. Milliyet (2012) “Bulgaristan parlemento heyeti TBMM’de” 26 June, www.milliyet.com.tr/bulgaristanparlemento- heyeti-tbmm-de-siyaset-1559106/
  65. Reuters (2017) “Turkey’s Erdogan gets warm welcome in mainly Muslim Serbian town”, 11 October, https:// www.reuters.com/article/us-serbia-turkey/turkeys-erdogan-gets-warm-welcome-in-mainlymuslim- serbian-town-idUSKBN1CG24F
  66. Sabah (2016) “Balkan Müslümanları ‘anavatan’ Türkiye için nöbette,” 09 August, https://www.sabah.com.tr/ dunya/2016/08/09/balkan-muslumanlari-anavatan-turkiye-icin-nobette
  67. Star (2016) “‘15 Temmuz Darbe Girişimi’ Saraybosna’da anlatıldı”, 10 October, www.star.com.tr/guncel/15- temmuz-darbe-girisimi-saraybosnada-anlatildi-haber-1148402/
  68. TCCB, 2015, “600 Yıldır Arnavut Kardeşlerimizle Beraber Bugünlere Geldik, Beraber Geleceğe Yürüyoruz”, 13 May, https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/32290/600-yildir-arnavut-kardeslerimizle-beraberbugunlere- geldik-beraber-gelecege-yuruyoruz.html
  69. TIKA (2013a), “TİKA’s Mosque Restoration Projects,” www.tika.gov.tr/en/news/tikas_mosque_restoration_ projects-8601
  70. TIKA (2013b) “Bosna-Hersek Proje & Faaliyetleri” www.tika.gov.tr/upload/oldpublication/bosnahersek.pdf
  71. TIKA (2015a) “TİKA Çalışanları Bulundukları Ülkelerde Çağdaş Alperenlerdir”, www.tika.gov.tr/tr/haber/ tika_calisanlari_bulunduklari_ulkelerde_cagdas_alperenlerdir-21645
  72. TIKA (2015b) “ANALYSIS: Turkey’s Balkan policy not interest-oriented”, www.tika.gov.tr/en/news/analysis_ turkeys_balkan_policy_not_interest_oriented-21145
  73. TIKA (2016) “Balkan Müslümanları “Anavatan” Türkiye İçin Nöbette”, www.tika.gov.tr/tr/haber/balkan_ muslumanlari_anavatan_turkiye_icin_nobette-24298
  74. Time Balkan (2016) “Üsküp’te Türkiye’ye destek mitingi düzenlenecek”, 27 July, timebalkan.com/ makedonyadan-turkiyeye-destek-devam-ediyor/
  75. Time Balkan (2017) “Sırbistan’da Erdoğan’a destek mitingi”, 06 April, timebalkan.com/sirbistanda-erdoganadestek- mitingi/
  76. UNESCO (2013), “Restoration of Ottoman cultural heritage in South-East Europe”, 10 December, www. unesco.org/new/en/member-states/single-view/news/restoration_of_ottoman_cultural_heritage_ in_south_east_europ/
  77. World Bulletin (2013) “Turkey to restore home where Aliya Izetbegovic was born”, 20 April, www. worldbulletin.net/haber/107082/turkey-to-restore-home-where-aliya-izetbegovic-was-born
  78. Yenişafak (2016) “Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Aliya İzzetbegoviç yazısı”, 19 October, www.yenisafak.com/ hayat/cumhurbaskani-erdoganin-aliya-izzetbegovic-yazisi-2550178
  79. YTB (2015) “Saraybosna’da evlad-ı fatihan zirvesi gerçekleştirildi”, 14 December, https://www.ytb.gov.tr/ haberler/saraybosnada-evlad-i-fatihan-zirvesi-gerceklestirildi
  80. YTB (2017a) “Türkiye Mezunları Dernekleri Eğitim Programı”, YTB official website, 23 November, https:// www.ytb.gov.tr/haberler/turkiye-mezunlari-dernekleri-egitim-programi
  81. YTB (2017b) “Türkiye Yeniden: Mezun Buluşması – İstanbul”, 25 November, https://www.ytb.gov.tr/ haberler/turkiye-yeniden-mezun-bulusmasi-istanbul.