KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Edu 7: Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2023 / Cilt: 13 Sayı: 15

Sosyal Zihniyet Kuramı

Social Mentality Theory

Zeynep Pekin(YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9976-1218
Sayfa
77–88
Yayın Tarihi
2023-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmanın terapi sürecinde danışanların sosyal ilişkilerinin doğasının anlaşılması, bu ilişkilerdeki ihtiyaçlarının tanımlanması, duygusal ve davranışsal tepkilerinin altında yatan güdülerinin belirlenmesi ve danışmanların danışanlarının içinde bulundukları sosyal zihniyetlere dair farkındalıklarının artması açısından alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sosyal Zihniyet Kuramı, kişilerin sosyal ilişkilerinde verdikleri tepkilerin evrimsel temellerine vurguda bulunarak yavruya bakım verme, sosyal statü için rekabet etme, birlik olma gibi biyososyal güdüler doğrultusunda insanların beyinlerinde belli zihinsel sistemlerin (sosyal zihiyetler) geliştiğini, bu sosyal zihniyetlerin bakım alan, bakım veren, iş birlikçi ve rekabetçi gibi çeşitli sosyal rollerin oluşumuna ve yorumlanmasına olanak sağladığını ortaya koymaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada dört temel sosyal zihniyet olan bakım verme zihniyeti, bakım arama/alma zihniyeti, sosyal sıralama/rekabetçi zihniyet ve iş birlikçi zihniyet ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmanın terapi sürecinde danışanların sosyal ilişkilerinin doğasının anlaşılması, bu ilişkilerdeki ihtiyaçlarının tanımlanması, duygusal ve davranışsal tepkilerinin altında yatan güdülerinin belirlenmesi ve danışmanların danışanlarının içinde bulundukları sosyal zihniyetlere dair farkındalıklarının artması açısından alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:sosyal zihniyet kuramı · bakım verme · bakım alma

Özet

Sosyal Zihniyet Kuramı, kişilerin sosyal ilişkilerinde verdikleri tepkilerin evrimsel temellerine vurguda bulunarak yavruya bakım verme, sosyal statü için rekabet etme, birlik olma gibi biyososyal güdüler doğrultusunda insanların beyinlerinde belli zihinsel sistemlerin (sosyal zihiyetler) geliştiğini, bu sosyal zihniyetlerin bakım alan, bakım veren, iş birlikçi ve rekabetçi gibi çeşitli sosyal rollerin oluşumuna ve yorumlanmasına olanak sağladığını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada dört temel sosyal zihniyet olan bakım verme zihniyeti, bakım arama/alma zihniyeti, sosyal sıralama/rekabetçi zihniyet ve iş birlikçi zihniyet ele alınmıştır. Bu çerçevede, ilgili zihniyetlerin evrimsel temelleri vurgulanarak içinde bulunulan zihniyet doğrultusunda bireylerin davranış özellikleri ve çeşitli durumlara verdikleri tepkiler özetlenmiştir. Bu çalışmanın terapi sürecinde danışanların sosyal ilişkilerinin doğasının anlaşılması, bu ilişkilerdeki ihtiyaçlarının tanımlanması, duygusal ve davranışsal tepkilerinin altında yatan güdülerinin belirlenmesi ve danışmanların danışanlarının içinde bulundukları sosyal zihniyetlere dair farkındalıklarının artması açısından alan yazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract

Social Mentality Theory (SMT) emphasizes the evolutionary basis of individuals’ reactions in their social relations. SMT suggests that process of evolution generates internal systems (social mentalities) regarding biosocial motives like care giving, competing for social status, seeling alliances etc. and these mentalities enable the formation and interpretation of various social roles such as care giver, care seeker, competitive, cooperation seeker. In this study, four basic social mentalities were discussed: care giving mentality, care seeking/taking mentality, social rank (competitive) mentality and cooperation mentality. Within this scope, the behavioral characteristics of individuals and their reactions to various social situations are summarized in the line with their current mentalities. It is thought that this study will contribute to the literature in terms of understanding the nature of counselees’ social relationships, defining their needs in these relationships and determining the underlying motives of their emotional and behavioral reactions in social situations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Pekin, Z. (2023). Sosyal Zihniyet Kuramı. Edu 7: Yeditepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 15, 77–88. https://ajindex.com/articles/1082326

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Allan, S., & Gilbert, P. (1995). A social comparison scale: Psychometric properties and relationship to psychopathology. Personality and Individual Differences, 19(3), 293-299. https://doi.org/10.1016/0191-8869(95)00086-L
  2. Bowlby, J. (1969). Attachment and loss, Vol. 1: Attachment. Basic Books.
  3. Bowlby, J. (1973). Attachment and loss, Vol. 2: Separation anxiety and anger. Basic Books.
  4. Bowlby, J. (1980). Attachment and loss, Vol. 3: Loss sadness and depression. Basic Books.
  5. Depue, R. A., & Morrone-Strupinsky, J. V. (2005). A neurobehavioral model of affiliative bonding. Behavioral and Brain Sciences, 28(3), 313–395. https://doi.org/10.1017/S0140525X05000063
  6. Gilbert, P. (1989). Human nature and suffering. London, UK: Routledge.
  7. Gilbert, P. (1995). Biopsychosocial approaches and evolutionary theory as aids to integration in clinical psychology and psychotherapy. Clinical Psychology and Psychotherapy, 2, 135–156. https://doi.org/10.1002/cpp.5640020302
  8. Gilbert, P. (2000). Social mentalities: Internal “social” conflicts and the role of inner warmth and compassion in cognitive therapy. P. Gilbert, & K.G. Bailey (Eds.) içinde, Genes on the couch: Explorations in evolutionary psy-chotherapy (pp. 118–150). Brunner-Routledge.
  9. Gilbert, P. (2005). Social mentalities: A biopsychosocial and evolutionary reflection on social relationships. M. W. Baldwin (Ed.) içinde, Interpersonal cognition (pp. 299–335). Guilford Press.
  10. Gilbert, P. (2009a). Introducing compassion-focused therapy. Advances in Psychiatric Treatment, 15(3), 199-208. https://doi.org/10.1192/apt.bp.107.005264
  11. Gilbert, P. (2009b). The Compassionate Mind: A New Approach to Life’s Challenges. Constable-Robinson
  12. Gilbert, P. (2010). Compassion focused therapy: Its distinctive features. Routledge.
  13. Gilbert, P. (2014). The origins and nature of compassion focused therapy. British Journal of Clinical Psychology, 53(1), 6-41. https://doi.org/10.1111/bjc.12043
  14. Gilbert, P. (2017). Depression: The evolution of powerlessness. Routledge.
  15. Gilbert, P. (2019). Psychotherapy for the 21st century: An integrative, evolutionary, contextual, biopsychosocial approach. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 92(2), 164-189. https://doi.org/10.1111/papt.12226
  16. Gilbert, P., Broomhead, C., Irons, C., McEwan, K., Bellew, R., Mills, A., Gale, C., & Knibb, R. (2007). Development of a striving to avoid inferiority scale. British Journal of Social Psychology, 46(3), 633-648. https://doi.org/10.1348/014466606X157789 Gilbert, P., McEwan, K., Bellew, R., Mills, A., & Gale, C. (2009). The dark side of competition: How competitive behaviour and striving to avoid inferiority are linked to depression, anxiety, stress and self‐harm. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 82(2), 123-136. https://doi.org/10.1348/147608308X379806
  17. Gilbert, P., & Procter, S. (2006). Compassionate mind training for people with high shame and self‐criticism: Overview and pilot study of a group therapy approach. Clinical Psychology & Psychotherapy: An International Journal of Theory & Practice, 13(6), 353-379. https://doi.org/10.1002/cpp.507
  18. Hazan, C., & Shaver, P.R. (1994). Attachment as an organizational framework for research on close relationships. Psychological Inquiry, 5(1), 1-22. https://doi.org/10.1207/s15327965pli0501_1
  19. Hermanto, N., & Zuroff, D. C. (2016). The social mentality theory of self-compassion and self-reassurance: The interactive effect of care-seeking and caregiving. The Journal of Social Psychology, 156(5), 523-535. http://dx.doi.org/10.1080/00224545.2015.1135779
  20. Hrdy, S. (2009). Mothers and others: The evolutionary origins of mutual understanding. Belknap/Harvard Press.
  21. Liotti, G., & Gilbert, P. (2011). Mentalizing, motivation, and social mentalities: Theoretical considerations and implications for psychotherapy. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 84(1), 9-25. https://doi.org/10.1348/147608310X520094
  22. Lopes, B. C. (2011). Differences between victims of bullying and nonvictims on levels of paranoid ideation and persecutory symptoms, the presence of aggressive traits, the display of social anxiety and the recall of childhood abuse experiences in a Portuguese mixed clinical sample. Clinical psychology & Psychotherapy, 20(3), 254-266. https://doi.org/10.1002/cpp.800
  23. MacBeth, A., Schwannauer, M., & Gumley, A. (2008). The association between attachment style, social mentalities, and paranoid ideation: An analogue study. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice, 81(1), 79-93. https://doi.org/10.1348/147608307X246156
  24. McEwan, K., Gilbert, P. & Duarte, J. (2012). An exploration of competitiveness and caring in relation to psychopathology. British Journal of Clinical Psychology, 51, 19-36. https://doi.org/10.1111/j.2044-8260.2011.02010.x
  25. Pekin, Z. (2023). Yetersizlikten kaçınma çabasının uyumsuz mükemmeliyetçilikle ilişkisinde içsel öz eleştiri ve kendine şefkat gösterme korkusunun aracı rolü. (Yayın No. 821927) [Doktora Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  26. Pekin, Z., & Deniz, M. E. (2023). Yetersizlikten Kaçınma Çabası Ölçeğinin Türkçeye Uyarlama Çalışması. Yaşadıkça Eğitim, 37(2), 428-440. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372569
  27. Price, J., Sloman, L., Gardner, R., Gilbert, P., & Rohde, P. (1994). The social competition hypothesis of depression. The British Journal of Psychiatry, 164(3), 309-315. https://doi.org/10.1192/bjp.164.3.309
  28. Sloman, L., Gilbert, P., & Hasey, G. (2003). Evolved mechanisms in depression: the role and interaction of attachment and social rank in depression. Journal of Affective Disorders, 74(2), 107-121. https://doi.org/10.1016/S0165-0327(02)00116-7
  29. Sümer, N., & Güngör, D. (1999). Yetişkin bağlanma stillerinin Türk örneklemi üzerinde psikometrik değerlendirmesi ve kültürler arası bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 14(43), 71-106.
  30. Volk, K. (2018). Fear of Compassion: Links to ınterpersonal and ıntrapsychic behavior, personality variables, and mental health outcomes. (Publication No. 10841280) [Doctoral Dissertation, Indiana University of Pennsylvania]. ProQuest Dissertations & Theses Global.