Dergiler / Milli Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 51 Sayı: 233

NURETTİN TOPÇU’NUN “İSYAN AHLÂKI” ESERİNE ÖZEL ATIFLA: ÖĞRETMEN VE ŞAHSİYET MİMARİSİ

Orhan Basat(Milli Eğitim Bakanlığı Çankırı Merkez Tobb Fen Lisesi)0000-0002-1848-1506
Sayfa
791–816
Yayın Tarihi
2022-02-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmamızda Nurettin Topçu özelinde değeri görelilik-mutlaklık açmaz tartışmalarından sıyırarak, kişi eylemini (burada eğitici-öğretmen) tüm arka planıyla birlikte ele almayı; değer taşıyan varlığın (eğitici) değere konu eylemlerinin kişi-kişi, kişi-toplum ve kişi-evrensel insan ilişkileri içerisinde -ki bu ilişki bağlamsal olarak etik bir ilişkidir artık- anlamaya/bilmeye dönük olan, sonra bu bilme merkezli oluşturulmuş normatifliğin işaret ettiği değerlilerin belirlenmesinin izlerini sürmeyi ve en nihayetinde doğru eylemin hangi etik ilişkiler ve normlar içerebileceğini ele almayı deneyeceğiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sokrates’in Delf Mâbedi’ndeki “Kendini bil”, Yunus Emre’nin “İlim kendin bilmektir”, Hacı Bayram Veli’nin “sen seni bil, sen seni”, Hegel’in “kendini tanı” ifadeleri ve insanın tarih boyunca yaptığı bilme yolculuğunda ‘olması gereken’ eylemlerin neliğinin ardına düşen zihinlerin benzeri arayışlarında, yaşamın düşünceye konu yapılarak ideal bir evren/insan isteği ile iradeleri mayalama kişiyi; ‘acaba’ sözcüğüne, “ya yanılıyorsam” kritiğine aşina özne elinde şaşma’ya, hayrete, kendi tecrübesini ötekinin yaşanmışlığı ile mukayese ederek fidelenecek yeni yetkin/olgun bir insan özlemine ulaştıracak soruyu imler: Kimim ben?
📊
Temel Bulgular & Veri:Sokrates’in Delf Mâbedi’ndeki “Kendini bil”, Yunus Emre’nin “İlim kendin bilmektir”, Hacı Bayram Veli’nin “sen seni bil, sen seni”, Hegel’in “kendini tanı” ifadeleri ve insanın tarih boyunca yaptığı bilme yolculuğunda ‘olması gereken’ eylemlerin neliğinin ardına düşen zihinlerin benzeri arayışlarında, yaşamın düşünceye konu yapılarak ideal bir evren/insan isteği ile iradeleri mayalama kişiyi; ‘acaba’ sözcüğüne, “ya yanılıyorsam” kritiğine aşina özne elinde şaşma’ya, hayrete, kendi tecrübesini ötekinin yaşanmışlığı ile mukayese ederek fidelenecek yeni yetkin/olgun bir insan özlemine ulaştıracak soruyu imler: Kimim ben?
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmamızda Nurettin Topçu özelinde değeri görelilik-mutlaklık açmaz tartışmalarından sıyırarak, kişi eylemini (burada eğitici-öğretmen) tüm arka planıyla birlikte ele almayı; değer taşıyan varlığın (eğitici) değere konu eylemlerinin kişi-kişi, kişi-toplum ve kişi-evrensel insan ilişkileri içerisinde -ki bu ilişki bağlamsal olarak etik bir ilişkidir artık- anlamaya/bilmeye dönük olan, sonra bu bilme merkezli oluşturulmuş normatifliğin işaret ettiği değerlilerin belirlenmesinin izlerini sürmeyi ve en nihayetinde doğru eylemin hangi etik ilişkiler ve normlar içerebileceğini ele almayı deneyeceğiz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İrade · Nurettin Topçu · Sorumluluk

Özet

Sokrates’in Delf Mâbedi’ndeki “Kendini bil”, Yunus Emre’nin “İlim kendin bilmektir”, Hacı Bayram Veli’nin “sen seni bil, sen seni”, Hegel’in “kendini tanı” ifadeleri ve insanın tarih boyunca yaptığı bilme yolculuğunda ‘olması gereken’ eylemlerin neliğinin ardına düşen zihinlerin benzeri arayışlarında, yaşamın düşünceye konu yapılarak ideal bir evren/insan isteği ile iradeleri mayalama kişiyi; ‘acaba’ sözcüğüne, “ya yanılıyorsam” kritiğine aşina özne elinde şaşma’ya, hayrete, kendi tecrübesini ötekinin yaşanmışlığı ile mukayese ederek fidelenecek yeni yetkin/olgun bir insan özlemine ulaştıracak soruyu imler: Kimim ben? Bu çalışmamızda Nurettin Topçu özelinde değeri görelilik-mutlaklık açmaz tartışmalarından sıyırarak, kişi eylemini (burada eğitici-öğretmen) tüm arka planıyla birlikte ele almayı; değer taşıyan varlığın (eğitici) değere konu eylemlerinin kişi-kişi, kişi-toplum ve kişi-evrensel insan ilişkileri içerisinde -ki bu ilişki bağlamsal olarak etik bir ilişkidir artık- anlamaya/bilmeye dönük olan, sonra bu bilme merkezli oluşturulmuş normatifliğin işaret ettiği değerlilerin belirlenmesinin izlerini sürmeyi ve en nihayetinde doğru eylemin hangi etik ilişkiler ve normlar içerebileceğini ele almayı deneyeceğiz.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Basat, O. (2022). NURETTİN TOPÇU’NUN “İSYAN AHLÂKI” ESERİNE ÖZEL ATIFLA: ÖĞRETMEN VE ŞAHSİYET MİMARİSİ. Milli Eğitim Dergisi, Cilt: 51 Sayı: 233, 791–816. https://doi.org/10.37669/milliegitim.775724

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Altuğ, Taylan. (2018), Son Bakışta Sanat, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul
  2. Descartes, Rene. (1994), Metot Üzerine Konuşma, Sosyal Yayınları, İstanbul
  3. Kuçuradi, İonna. (2011), Etik, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara
  4. Kuçuradi, İonna. (2013), Sanata Felsefeyle Bakmak, Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara
  5. Öner, Necati. (1982), İnsan Hürriyeti, Selçuk Yayınları, Ankara
  6. Ricciardone, T. Chiara. “Disease and Difference in Three Platonic Dialogues: Gorgias, Phaedo and Timaeus” Published by Proquest LLC, 2018, usa
  7. Said W. Edward. (2003), Şarkiyatçılık, Metis Yayınları, İstanbul
  8. Said W. Edward. (2013), Entelektüel, çev. Tuncay Birkan, Ayrıntı Yayınları, İstanbul
  9. Said W. Edward. (2011), Entelektüellerin Sorumluluğu, Bgst Yayınları, İstanbul
  10. Sartre, J.P. (1997), Existentialisme (Varoluşçuluk), Çev. Asım Bezici, Say Yayınları, İstanbul
  11. Topçu, Nurettin. (2002), İsyan Ahlâkı, Dergâh Yayınları, İstanbul
  12. Topçu, Nurettin. (1999), Varoluş Felsefesi-Hareket Felsefesi, Dergâh Yayınları, İstanbul
  13. Topçu, Nurettin. (2005), İslâm ve İnsan,-Mevlana ve Tasavvuf, Dergâh Yayınları, İstanbul
  14. Topçu, Nurettin. (1999), Ahlâk Nizamı, Dergâh Yayınları, İstanbul
  15. Topçu, Nurettin. (1999), Reha, Dergâh Yayınları, İstanbul