KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Milli Eğitim Dergisi / 2026 / Cilt: 55 Sayı: 251

Eğitim Denetimi Kuramsal Tutum Ölçek Bataryası (EDEKTÖ-B): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Educational Supervision Theoretical Attitude Scale Battery (ESUTAS-B): Validity and Reliability Study

Kübra Nur Özerten(EGE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-7717-3140
Erdal Toprakcı(EGE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9552-9094
Sayfa
1263–1302
Yayın Tarihi
2026-08-01
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eğitim denetmenlerinin eğitim denetimi kuramlarına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 11 bağımsız tutum ölçeğinden (Risk Odak-Oranlı, Çoklu Değerlendirme, Programsal, Kliniksel, Gelişimsel, Farklılaştırılmış, Koçlu Meslektaş, Portfolyo, Performans, Sanatsal, Bilimsel Yönteme Dayalı), toplam 102 maddeden oluşan EDEKTÖ-B geliştirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı, eğitim denetmenlerinin eğitim denetimi kuramlarına yönelik tutumlarını saptamaya uygun geçerli ve güvenilir bir ölçek bataryası geliştirmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Türkiye genelinde (196 Bakanlık müfettişi, 374 eğitim müfettişi) 570 müfettişle gerçekleştirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Eğitim denetmenlerinin eğitim denetimi kuramlarına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 11 bağımsız tutum ölçeğinden (Risk Odak-Oranlı, Çoklu Değerlendirme, Programsal, Kliniksel, Gelişimsel, Farklılaştırılmış, Koçlu Meslektaş, Portfolyo, Performans, Sanatsal, Bilimsel Yönteme Dayalı), toplam 102 maddeden oluşan EDEKTÖ-B geliştirilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2022-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:eğitim denetimi · denetim kuramları · denetim modelleri

Özet

Bu araştırmanın amacı, eğitim denetmenlerinin eğitim denetimi kuramlarına yönelik tutumlarını saptamaya uygun geçerli ve güvenilir bir ölçek bataryası geliştirmektir. Bu çalışma, 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Türkiye genelinde (196 Bakanlık müfettişi, 374 eğitim müfettişi) 570 müfettişle gerçekleştirilmiştir. AFA işlemlerine alınan tüm taslak ölçekler tek faktörlü bir yapı üzerinden denetlenmiştir. DFA analizi sonucunda her bir ölçeğin tek faktörlü yapısı doğrulanmıştır. Ölçeklerin güvenirliğinde iç tutarlık analizi yapılmış, ölçeklerin yüksek düzeyde güvenirliğe sahip olduğu saptanmıştır. Tüm maddelerin içinde yer aldıkları ölçeklerin toplam puanları ile ilişkileri anlamlı bulunmuştur. Tüm ölçekler için maddelerin ve ölçek toplam puanlarının ayırdediciliklerini belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ile alt-üst %27’lik grupların ortalamaları karşılaştırılmış, tüm ölçek maddelerinin ve toplam puanlarının ayırdedici olduğu saptanmıştır. Ölçeğin test-tekrar test korelasyonları hesaplanmıştır. Pearson analizi sonucunda gerçekleştirilen iki uygulamadan elde edilen puanların tutarlı olduğu, ölçme aracının yüksek düzeyde güvenirliğe sahip olduğu görülmüştür. Test-tekrar test güvenirliği için yapılan eşleştirilmiş gruplar t-testi sonucunda, ölçme aracının test-tekrar test güvenirliğini taşıdığı saptanmıştır. Eğitim Denetimi Kuramsal Tutum Ölçek Bataryası’nın (EDEKTÖ-B) geçerlik ve güvenirlik kriterlerinin tamamını karşıladığı görülmüştür. Eğitim denetmenlerinin eğitim denetimi kuramlarına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla 11 bağımsız tutum ölçeğinden (Risk Odak-Oranlı, Çoklu Değerlendirme, Programsal, Kliniksel, Gelişimsel, Farklılaştırılmış, Koçlu Meslektaş, Portfolyo, Performans, Sanatsal, Bilimsel Yönteme Dayalı), toplam 102 maddeden oluşan EDEKTÖ-B geliştirilmiştir.

Abstract

The purpose of this research is to develop a valid and reliable scale battery suitable for determining the attitudes of educational supervisors towards educational supervision theories. This study was conducted with 570 supervisors (196 ministry, 374 education) across Turkey in the 2022-2023 academic year. All draft scales included in the EFA procedures were checked through a singlefactor structure. As a result of the CFA conducted, it was determined that all items in the scale were within the same structure, the one-factor structure of each scale was confirmed. Internal consistency analysis was conducted to determine the reliability of the scales and it was concluded that the scales had a very high level of reliability. The relationships of all items with the total scores of the scales in which they were included were examined and found to be significant. In order to determine the discrimination of the items and total scores for all scales, the means of the lower and upper 27% groups were compared with the independent samples t-test, it was found that all scale items and total scores were discriminative. Test-retest correlations were also calculated. As a result of the validity and reliability analyses, it was seen that the Educational Supervision Theoretical Attitude Scale Battery (ESUTAS-B) met all of the validity and reliability criteria. In order to measure educational supervisors' attitudes towards educational supervision theories, ESUTAS-B, which consists of 11 independent attitude scales, 102 items in total, was developed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özerten, K. N., Toprakcı, E. (2026). Eğitim Denetimi Kuramsal Tutum Ölçek Bataryası (EDEKTÖ-B): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Milli Eğitim Dergisi, Cilt: 55 Sayı: 251, 1263–1302. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1665494

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Anastasi, A., & Urbina, S. (1997). Psychological testing (7th ed.). Prentice Hall.
  2. Aydın, İ. (2014). Öğretimde denetim: Durum saptama, değerlendirme ve geliştirme. Pegem Akademik Yayıncılık.
  3. Başaran, İ. E. (2000). Eğitim yönetimi nitelikli okul. Feryal Matbaası.
  4. Beycioğlu, K., & Dönmez, B. (2009). Eğitim denetimini yeniden düşü nmek. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 71-93.
  5. Browne, M. W. (1984). Asymptotically distribution-free methods for the analysis of covariance structures. British Journal of Mathematical and Statistical Psychology, 37, 62–83. https:// doi.org/10.1111/j.2044-8317.1984.tb00789.x
  6. Bursalıoğlu, Z. (1979). Okul yönetiminde yeni yapı ve davranış. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
  7. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi Yayıncılık.
  8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi Yayıncılık.
  9. Cogan, M. (1973). Clinical supervision. Houghton Mifflin Company.
  10. Çokluk, Ö. Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademik Yayıncılık.
  11. Cooper, J., Blackman, S., & Keller, K. (2015). The science of attitudes. Routledge Taylor and Francis Group.
  12. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). Sage Publications.
  13. Edwards, M. R., & Ewen, A. J. (1996). How to manage performance and pay with 360-degree feedback: Multisource assessment can work for both performance and pay management when participants know the system is fair. But doing it right requires a commitment. Compensation and Benefits Review, 28(3), 41-46.
  14. Eisner, E. W. (1982). The contribution of painting to children’s cognitive development. Journal of Education, 164(3), 227-237.
  15. Franseth, J. (1973). Köy okullarında teftiş inançlar ve uygulamalarla ilgili rapor. (A. R. Tükel, Çev.). Millî Eğitim Basımevi.
  16. Glatthorn, A. A. (1984). Differentiated supervision. Publications, Association for Supervision and Curriculum Development, Alexandria.
  17. Glickman, C. D. (1980). The developmental approach to supervision. Educational Leadership, 38(2), 178-80.
  18. Golob, T. F. (2003). Structural equation modeling for travel behavior research, Transportation Research Part B: Methodological, Elsevier, 37(1), 1-25. https://doi.org/10.1016/S0191- 2615(01)00046-7
  19. Gürbüz, S. (2019). AMOS ile yapısal eşitlik modellemesi temel ilkeler ve uygulamalı analizler. Seçkin Yayıncılık.
  20. Harris, B. (1985). Supervisory behavior in education. (3th ed.). Prentice-Hall.
  21. İlğan, A. (2006). Adana K. Maraş ve Hatay ili ilköğ retim müfettişleri ve öğ retmenlerinin farklılaştırılmış denetim modelini benimseme ve kamu ilköğ retim okullarında uygulanabilir bulma düzeyleri. [Yayımlanmamış doktora tezi.], Ankara Üniversitesi.
  22. İlğan, A. (2014). Okul müdürünün öğ retimsel denetim davranışları ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 1-23. http://dx.doi.org/10.12973/ jesr.2014.41.1.
  23. Joyce, B. R., & Showers, B. (2002). Student achievement through staff development (Vol. 3). Association for Supervision and Curriculum Development.
  24. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1996). LISREL 8: User’s reference guide. Scientific Software International.
  25. Kapusuzoğlu, S., & Dilekçi, U. (2017). Development of the artistic supervision model scale (ASMS). Universal Journal of Educational Research, 5(7), 1192-1200. https://doi.org/10.13189/ ujer.2017.050712
  26. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. bs.). Nobel Akademik Yayıncılık. Kline, P. (2005). An easy guiede to factor analysis. Routledge.
  27. Kline, R. B. (2019). Yapısal eşitlik modellemesinin ilkeleri ve uygulaması. Nobel Akademik Yayıncılık.
  28. Machell, J. (1995). The teacher evaluation environment: An examination of attributes related to teacher growth. Journal of Personnel Evaluation in Education 9(3), 259-273.
  29. Mardia K. V. (1974). Applications of some measures of multivariate skewness and kurtosis in testing normality and robustness studies. The Indian Journal of Statistics, Series B, 36(2), 115-129.
  30. Miles, J. A. (2016). Yönetim ve organizasyon kuramları. John Wiley & Sons. (M. Polat & K. Arun, Çev.) Nobel Yayınevi.
  31. Özgenel, M., & Yılmaz, A. (2019). Denetim modelleri: Bir ölçek geliştirme çalışması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(29), 228-251. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.210.13
  32. Payne, W. H. (1875). Chapters on school supervision. American Book Company.
  33. Remi, T. (2011). School inspections: From control and regulation to support and counselling?.Current Literature Review in Education November1(1), 1-16.
  34. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner’s guide to structural equation modeling (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
  35. Schunk, D. H., (2009). Öğ renme teorileri: Eğitimsel bir bakışla (M. Şahin, Çev. Ed.'ler). Nobel Yayınevi.
  36. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2014). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
  37. Sullivan, S., & Glanz, J. (2015). Okullarda eğitim ve öğretimi geliştiren denetim. (A. Ünal, Çev.). Anı Yayıncılık.
  38. Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. www.academia.edu.\1288035\Likert_ Tipi_Ölçek_Hazırlama_Kılavuzu.
  39. Toprakçı, E. (1995, 6-8 Eylül). Eğitim biliminde teori ve pratik uyumsuzluğu sorunsalına farklı bir bakış. [Sözlü Bildiri]. II. Eğitim Bilimleri Kongresi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  40. Uğurlu, C. T. (2013). Sanatsal denetim ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalısması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(1), 119-134.