Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightVeri analizi ve sentezi için de Jevons’ın mantıkla alakalı eserleri incelenmiş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
19. yüzyılı mantık ilmi açısından önemli kılan, sembolik mantık çalışmalarının hız kazanması, kıyas eleştirilerinin yoğunlaşması, kıyasa alternatif yöntemlerin geliştirilmesi ve mantık makinelerinin hem tasarlanıp hem de uygulamaya konulmaya başlanmasıdır. Bu bağlamda W. S. Jevons mantığın sembolleştirilme sürecinde oldukça önemli çalışmaları ile dikkat çekmiştir. Mantıkla alakalı en önemli çalışmaları arasında “benzerlerinin birbiri yerine kullanılması” görüşü ile “mantıksal alfabe”, “mantıksal abaküs” ve “mantık makinesi” çalışmaları bulunmaktadır. Bu makale, Jevons’ın mantığına dair Türkçe mantık literatüründe neredeyse hiçbir çalışma bulunmaması nedeniyle kaleme alınmıştır ve tarafımızca yürütülen birkaç çalışmadan birini oluşturmaktadır. Bu makale, 19. yüzyıl mantığı bağlamında Jevons’ın mantığını, bu çerçevede de özellikle önermeler konusunu ele almakla sınırlıdır. Yöntem olarak literatür tarama, eleştirel okuma ve yorumlama, analiz, sentez, karşılaştırma ve raporlama yöntemleri kullanılmıştır. Veri analizi ve sentezi için de Jevons’ın mantıkla alakalı eserleri incelenmiş ve elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Elde edilen belli başlı bulgulara bakıldığında, Jevons’a göre mantıkta ele alınmayan çok sayıda önerme durumları olduğu görülmüştür. Çok sayıda olasılık, önermelerin çıkarım sürecinde daha geniş bir rol üstlenmesini sağlamaktadır. Önermelere bazı kavramlar eklenerek yeni ancak ilk önermeye eşdeğer önermeler elde edilebilmektedir. Jevons, dolaysız çıkarımları öğrenmenin önermeleri anlamak ve doğruluklarını denetlemek için güçlü bir egzersiz olduğunu vurgulamaktadır. Jevons, herhangi bir önerme veya önerme grubunun başka bir önerme veya önerme grubuna göre eşdeğer, çıkarımsal, tutarlı ve çelişkili şeklinde sınıflandırılabileceğini belirtmektedir. O mantıkçıların modaliteyi, bir yargının yapıldığı ve ileri sürüldüğü kesinlik veya olasılık derecesinden oluşan bir şey olarak ele almalarını eleştirmektedir. Jevons’a göre önermelerin eşdeğerlikleri incelendiğinde De Morgan”ın ifadelerinin bir önemi kalmamaktadır.
Abstract
W. S. Jevons is a scientist who has made very important studies in the process of symbolizing logic. Among his most important works on logic are his views on the “substıtutıon of similitars” and his studies on the “logical alphabet”, “logical abacus”, and “logic machine”.According to him, there are many propositional situations that are not considered in logic. Having many possibilities helps propositions to take a wider place in inference. New propositions that are equivalent to the first proposition can be obtained by adding some concepts to propositions. This process should not be avoided. As long as the correct concepts are added, propositions with the same meaning will be obtained. This proposition should not be seen as a proposition that repeats itself, but as a new proposition. It is understood that he symbolizes logic with the logical alphabet. Each proposition corresponds to a symbol and there are signs that determine the relationship between them. In fact, he aims to run a logical machine with this alphabet and succeeds. Since Jevons has not been extensively discussed in the Turkish literature on logic, this article aims to fill that gap by focusing on his views on propositions within his broader logical system. The article focused on propositions within all of Jevons’s logical views. For this, his works related to logic were examined and the findings were evaluated.