Dergiler / Bilig / 2026 / Sayı: 118

Kırgızistan’da Gençler Arasında Rusça Kullanım Tercihi

Russian Language Preference among Youth in Kyrgyzstan

Ertan Özensel(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-5197-3887
Dergi
Bilig
Sayfa
115–142
Yayın Tarihi
2026-07-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, gençlerin Rusçayı tercih etmelerinde Rusçada kendilerini daha rahat ifade etmeleri; Bişkek’te eğitim, iş yaşamı, kamusal alanlar, sosyal çevre ve arkadaş gruplarında Rusçanın yaygınlığı; Kırgızca yeterliklerine duydukları güvensizlik, Kırgızca konuşmanın kırsal kökenle ilişkilendirilebileceği, yargılanma veya eleştirilme doğurabileceği yönündeki algılar gibi sosyo-kültürel etkenlerin belirleyici olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale, Kırgızistan’ın bağımsızlığının üzerinden otuz yılı aşkın süre geçmesine rağmen Kırgız gençlerinin gündelik yaşamda Rusçayı neden tercih ettiklerini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu amaçla, Bişkek’te yaşayan, 15–39 yaş aralığında bulunan ve günlük iletişimlerinde ağırlıklı olarak Rusça kullandığını belirten 384 gençle nicel bir araştırma yürütülmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, gençlerin Rusçayı tercih etmelerinde Rusçada kendilerini daha rahat ifade etmeleri; Bişkek’te eğitim, iş yaşamı, kamusal alanlar, sosyal çevre ve arkadaş gruplarında Rusçanın yaygınlığı; Kırgızca yeterliklerine duydukları güvensizlik, Kırgızca konuşmanın kırsal kökenle ilişkilendirilebileceği, yargılanma veya eleştirilme doğurabileceği yönündeki algılar gibi sosyo-kültürel etkenlerin belirleyici olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dil kullanımı · Rusça · Kırgızca

Özet

Bu makale, Kırgızistan’ın bağımsızlığının üzerinden otuz yılı aşkın süre geçmesine rağmen Kırgız gençlerinin gündelik yaşamda Rusçayı neden tercih ettiklerini incelemektedir. Bu amaçla, Bişkek’te yaşayan, 15–39 yaş aralığında bulunan ve günlük iletişimlerinde ağırlıklı olarak Rusça kullandığını belirten 384 gençle nicel bir araştırma yürütülmüştür. Bulgular, gençlerin Rusçayı tercih etmelerinde Rusçada kendilerini daha rahat ifade etmeleri; Bişkek’te eğitim, iş yaşamı, kamusal alanlar, sosyal çevre ve arkadaş gruplarında Rusçanın yaygınlığı; Kırgızca yeterliklerine duydukları güvensizlik, Kırgızca konuşmanın kırsal kökenle ilişkilendirilebileceği, yargılanma veya eleştirilme doğurabileceği yönündeki algılar gibi sosyo-kültürel etkenlerin belirleyici olduğunu göstermektedir. Araştırma, Rusçanın gündelik yaşamda süreklilik kazanmasının yalnızca dil yeterliğiyle değil, eğitim sistemi, iş piyasası, kentleşme, toplumsallaşma süreçleri ve psikolojik algılarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract

This article aims to explore the reasons why Kyrgyz youth continue to prefer Russian in their daily lives more than thirty years after Kyrgyzstan’s independence. For this purpose, a quantitative study was conducted by administering a survey to a sample of 384 young individuals aged 15-39 living in Bishkek, Kyrgyzstan’s capital, who reported predominantly using Russian in their daily interactions. The findings indicate that the primary reasons for Kyrgyz youth preferring Russian in everyday life include their perception that they can express themselves and communicate more comfortably in Russian compared to Kyrgyz; the dominance of Russian as the language of education, business, public spaces, social settings, and peer groups in Bishkek; a lack of confidence in their Kyrgyz language proficiency; and the belief that speaking Kyrgyz in daily life may lead to perceptions of rural origin, judgment, or criticism. These socio-cultural factors emerge as significant contributors to this preference.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Özensel, E. (2026). Kırgızistan’da Gençler Arasında Rusça Kullanım Tercihi. Bilig, Sayı: 118, 115–142. https://doi.org/10.12995/bilig.8221

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Abdiyeva, Rakhat. “Bağımsızlıklarını Kazandıktan Sonra Türk Cumhuriyetlerinin Dil Politikaları ve Türkiye İle Ortak Dil ve Ortak Alfabe Çalışmaları.” Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi TÜRKLAD, vol. 1, no. 2, 2017, pp. 104-119.
  2. Alkan, Haluk. Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde Siyasal Hayat ve Kurumlar. USAK, 2011.
  3. Aydın, Mehmet. “Kırgızistan Örneğinde Sovyetler Birliğinin Dil Politikalarının Sonuçları.” Yeni Türkiye, no. 101, 2018, pp. 561-566.
  4. Aydın, Tahirhan. “Sömürgecilik ve Dil: Batı Sömürgesinin Arap Diline Yaklaşımına Dil-Kimlik İlişkisi Penceresinden Bakış.” Mukaddime, no. 7, 2013, pp. 47-68.
  5. Başkapan, Fatih, and Ali Ünal. “Üniversite Gençlerinin Dil Kullanım Özellikleri ve Sosyo-Kültürel Hayata Yansımaları: Kırgızistan Örneği.” IV. Uluslararası Türk Uygarlığı Kongresi, Bişkek, 2023, pp. 362-397.
  6. Baytok, Aysel. “Başlangıçtan Günümüze Kırgızistan’da Dil ve Eğitim Politikaları.” Diyalektolog Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi, no. 22, 2019, pp. 45-82.
  7. Demirtepe, M. Turgut. Orta Asya’da Siyaset ve Toplum: Demokrasi, Etnisite ve Kimlik. USAK, 2012.
  8. Fanon, Frantz. Black Skin, White Masks. Trans. Charles Lam Markmann, Grove Press, 2022.
  9. Geertz, Clifford. The Interpretation of Cultures. Basic Books, 1973.
  10. Gökalp, Ziya. Türkçülüğün Esasları. 7th printing, Varlık Yayınevi, 1968.
  11. Huskey, Eugene. “Kyrgyzstan: The Fate of Political Liberalization.” Conflict, Cleavage and Change in Central Asia and Caucasus, ed. K. Dawisha, and B. Parrott, Cambridge University Press, 1997, pp. 242-275.
  12. Kalın, İbrahim. Barbar, Modern, Medeni: Medeniyet Üzerine Notlar. İnsan Yayınları, 2019.
  13. Kamchibekova, Kıyal. “Sovyet Dönemi Kırgız Türkçesinde Dil Plânlaması.” Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 26, 2008, pp. 31-40.
  14. Kılıç, Filiz. “Kırgızistan’da Akayev Sonrası İzlenen Dil Politikasının Genel Görünümü ve Düşündürdükleri.” Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 2, 2010, pp. 34-44.
  15. Kyrgyz Republic. The Constitution of the Kyrgyz Republic. constsot.kg, 5 May 2021, https://constsot.kg/wp-content/uploads/2022/06/constitution-ofthe-kyrgyz-republic.pdf.
  16. Li, Evgeniya. Language and Ethnicity in Kyrgyzstan: A Case Study of the Russified Kyrgyz in Bishkek. Unpublished Master’s Thesis, Central European University, 2017.
  17. Marlowe, John. Cromer in Egypt. Praeger, 1970.
  18. National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic. Demographic Yearbook of the Kyrgyz Republic. National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic, September 2024, https://www.stat.gov.kg/kg/publications/demograficheskij-ezhegodnik-kyrgyzskoj-respubliki/.
  19. Nunberg, Geoffrey. The Way We Talk Now: Commentaries on Language and Culture from NPR’s Fresh Air. Houghton Mifflin, 2001.
  20. Ramesh, S. “The Influence of Linguistics in Society.” Journal of Language and Linguistic Studies, vol. 3, no. 06, 2023, pp. 9-13, doi:10.55529/jlls.36.9.13.
  21. Rayev, Sultan. “Kainat Sevgiden Yaratılmış, Sevginin Kendisi Ebedi.” Cengiz Aytmatov: İnsan, Toplum, Devir ve Edebiyat (Söyleşiler-Makaleler) I, ed. Layl Ülkübayeva, and Halit Aşlar, trans. Gökcan Çelik, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Yayınları, 2019, pp. 59-70.
  22. Rıskulova, Nargiza. “Без киргизского тяжело, без русского – тоже. В чем заключается языковая проблема Кыргызстана.” [It’s hard without Kyrgyz, and it’s hard without Russian. What is the language problem of Kyrgyzstan]. BBC.com, 21 October 2021, https://www.bbc.com/russian/features-58960675.amp.
  23. Said, Edward W. Culture and Imperialism. Knopf, 1993.
  24. Samiev, Tilek. “Как кыргызский язык стал «русским» и почему это закономерно.” [How became ‘Russian’ and why this is natural]. habr.com, 20 November 2020, https://habr.com/ru/amp/publications/527630/.
  25. Sapir, Edward. “The Status of Linguistics as a Science.” Select Writings of Edward Sapir, ed. D. Mandelbaum, University of California Press, 1958, pp. 7-166.
  26. Sarı, Neziha. Dil Politika İlişkisi Açısından Rus ve Sovyet Dil Politikaları. Doctoral Thesis. Istanbul University, Institute of Social Sciences, Department of International Relations, 1996.
  27. Sokolov, Aleksandr. “В Киргизии усиливается давление на русский язык.” [Pressure on the Russian language is increasing in Kyrgyzstan]. vedomosti.ru, 20 February 2023, https://www.vedomosti.ru/politics/articles/2023/02/20/963576-v-kirgizii-usilivaetsya-davlenie-na-russkii-yazik.
  28. TARSAM Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Merkezi. “Kırgızistan’da ‘Rusça Resmi Dil Olmasın’ Teklifi.” Tarihistan.org, 24 March 2015, https://www.tarihistan.org/kirgizistanda-rusca-resmi-dil-olmasin- teklifi/8500.
  29. Ünlü, Barış. “Frantz Fanon: İmkansız Bir Hayat ile Devrimci Bir Hayat Arasında.” Fanon’un Hayaletleri: Fanon’la Konuşmayı Sürdürmek, ed. F. Mollaer, İthaki Yayınları, 2018, pp. 31-76.