Dergiler / Ankara Üniversitesi SBF Dergisi / 2014 / Cilt: 69 Sayı: 4

Erken Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Merkezileşme Arayışları: Mülki İdarede Yeniden Yapılanma

The Search for Centralization in Turkey during the Early Republican Period: Restructuring in the Provincial Administration System

Sayfa
777–805
Yayın Tarihi
2015-01-08
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu anlamda mülki idare sistemine yön veren temel düzenlemelerin gerçekleştiği 1923-1928 yılları arası dönem incelenmeye çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de Cumhuriyet yönetiminin kurulması ile birlikte devlet merkeziyetçilik yönünde örgütlenirken, bu yapıyı sağlayabilmek için merkezi yönetimin taşra örgütüne özel bir görev yüklemiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu nedenle önceki dönemin yerele yetki veren bir takım uygulamalarından bu dönemde geri adımlar atılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu anlamda mülki idare sistemine yön veren temel düzenlemelerin gerçekleştiği 1923-1928 yılları arası dönem incelenmeye çalışılmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mülki idare sistemi · merkeziyetçilik · adem-i merkeziyetçilik

Özet

Türkiye’de Cumhuriyet yönetiminin kurulması ile birlikte devlet merkeziyetçilik yönünde örgütlenirken, bu yapıyı sağlayabilmek için merkezi yönetimin taşra örgütüne özel bir görev yüklemiştir. Nitekim, Birinci Dünya Savaşı sonrasında var olma mücadelesi veren Türkiye Cumhuriyeti yaşadığı sorunların nedenini mülki idare sisteminde görmüş ve bu sistemi değiştirerek bu sorunlara çözüm bulmaya çalışmıştır. Ulus-devletin kuruluş aşamasında toplumun inşasının gerçekleştirilmesi için merkezi bir mülki idare sistemi araç olarak görülmüştür. Bu nedenle önceki dönemin yerele yetki veren bir takım uygulamalarından bu dönemde geri adımlar atılmıştır. Bu çalışmada Cumhuriyet’in kuruluş sürecinde Türkiye’nin mülki idare sistemine yön veren merkeziyetçi düzenlemeler incelenerek, günümüz idari yapısına nasıl ulaşıldığı konusuna ışık tutmak amaçlanmıştır. Bu anlamda mülki idare sistemine yön veren temel düzenlemelerin gerçekleştiği 1923-1928 yılları arası dönem incelenmeye çalışılmıştır.

Abstract

With the establishment of the new Turkish Republic, as the state was organized towards a high degree of centralization, the central government assigned a special task to the provincial organization in providing and strengthening a centralized structure. In fact, the new Turkish republic, which was struggling to survive, saw the Provincial Administration System as the main cause of the administrative problems it faced; and therefore, the state tried to change this system to find appropriate solutions to these problems. In the early years of the establishment of the nation-state, a centralized civil administrative system was seen as a means of homogenization of the society. Thus, in this period, the state abandoned the previous policies that granted some authority to local administration. In this study, which examines the new regulations during the period of the establishment of the new republic from 1923 to 1928- a period that determined the provincial administration system in Turkey today – we will investigate how the state created the current administrative structure

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Şinik, B., Görgün, Ç. (2015). Erken Cumhuriyet Döneminde Türkiye'de Merkezileşme Arayışları: Mülki İdarede Yeniden Yapılanma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt: 69 Sayı: 4, 777–805. https://doi.org/10.16987/ausbf.40079

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (42)

  1. Dik, Esra (2012), “1928: Harf Devrimi ve Laikliğin İlanı”, Nuray Ertürk Keskin (Ed.), Açıklamalı Yönetim Zaman Dizini 1919-1928, Cilt 2, (Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayın No: 604): 2181- 2277.
  2. Gözler, Kemal (2000), Türk Anayasa Hukuku, (Bursa: Ekin Kitabevi Yayınları).
  3. Güler, Birgül Ayman (1998), Yerel Yönetimler, Liberal Açıklamalara Eleştirel Yaklaşım, 2.Baskı, (Ankara: TODAİE Yayınları).
  4. Keskin, Nuray Ertürk (2009), Türkiye’de Devletin Toprak Üzerinde Örgütlenmesi, (Ankara: Tan Kitabevi).
  5. Koçak, Cemil (2003), Umumi Müfettişlikler, (İstanbul: İletişim Yayınları).
  6. Nalbant, Atilla (2012), Üniter Devlet: Bölgeselleşmeden Küreselleşmeye, 2.Baskı, (İstanbul: 12 Levha Yayınları).
  7. Önen, Nizam, Cenk Reyhan (2011), Mülkten Ülkeye Türkiye’de Taşra İdaresinin Dönüşümü (1839- 1929), (İstanbul: İletişim Yayınları).
  8. Poggi, Giafronco (2007), Modern Devletin Gelişimi, Çev. Şule Kut, Binnaz Toprak, (İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları).
  9. Tunaya, Tarık Zafer (1952), Türkiye’de Siyasi Partiler, Cilt 1, (İstanbul: Doğan Kardeş Yayınları).
  10. Tunçay, Mete (1992), Türkiye Cumhuriyeti’nde Tek Parti Yönetiminin Kurulması (1923-1931), (İstanbul: Cem Yayınevi).
  11. Yayla, Yıldızhan (1982), Anayasalarımızda Yönetim İlkeleri: Tevsi-i Mezuniyet ve Tefrik-i Vezaif, (İstanbul: İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi) Yayın No. 56.
  12. Yılmaz, Aslı (2012), “1925: Karşı Devrimciliğin Tasfiyesi ve Cumhuriyet’in Yönetsel Kuruluşu”, Nuray Ertürk Keskin (Ed.), Açıklamalı Yönetim Zaman Dizini 1919- 1928, Cilt 2, (Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayın No: 604): 1737-1909.
  13. Yılmaz, Aslı (2012), “1926: Devrimin Toplumsal- Ekonomik İlişkilerinin Hukuki Kuruluşu ve Yönetsel Omurgası”, Nuray Ertürk Keskin (Ed.), Açıklamalı Yönetim Zaman Dizini 1919- 1928, Cilt 2, (Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayın No: 604): 1909- 2071. Süreli Yayınlar
  14. Resmi Gazete, Sayı: 616, Tarih: 25.06. 1927.
  15. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 1, Cilt 2, İçtima Senesi: 1, 17.7.1336
  16. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 2, İçtima Senesi: 1, 19.9.1339
  17. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 5, İçtima Senesi: 1, 21.1.1340
  18. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 21, İçtima Senesi: 3, 9.1.1926
  19. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 1, Cilt: 7, İçtima senesi:1, 17.1.1921
  20. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 3, Cilt 3, İçtima Senesi: 1, 25.4.1928
  21. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:1, Cilt 1, İçtima Senesi: 1, 9.5.1336
  22. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:1, Cilt 2, İçtima Senesi:1, 22.5.1336
  23. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:2, Cilt 2, İçtima Senesi:1, 6.10.1339
  24. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 6, İçtima Senesi:1, 21.2.1340
  25. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:2, Cilt 7, İçtima Senesi:1, 9.3.1340
  26. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 14, İçtima: 63, 23.2.1341
  27. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt: 17, İçtima 96, 7.4.1341
  28. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 1, Cilt: 5, İçtima: 1, 18. 9. 1920
  29. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre 1, Cilt 13, 17.10.1921- 24.10.1921
  30. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 25, İçtima 109, 29.05.1926
  31. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 8/1, İçtima Senesi: 1, 20.4.1340
  32. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 20, İçtima Senesi: 3, 19.12.1341
  33. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 2, İçtima Senesi: 1, 20.10.1339
  34. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 4, İçtima Senesi: 1, 20.12.1339
  35. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 21, İçtima Senesi: 3, 14.1.1926
  36. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 22, İçtima Senesi: 3, 24.2.1926
  37. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 23, İçtima Senesi: 3, 31.3.1926
  38. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 24, İçtima Senesi: 3, 3.4.1926
  39. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre: 2, Cilt 25, İçtima Senesi: 3, 29.5.1926
  40. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:2,Cilt 25, İçtima:110, 30.05.1926.
  41. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:2, Cilt 33, İçtima Senesi: 4, 25.06.1927
  42. TBMM Zabıt Ceridesi, Devre:2,Cilt 25, İçtima:110, 30.05.1926.