Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightIşık’ın sahadaki önemli bulgularını düşünsel temelde zenginleştirerek yaptığı bu kavramsal-kuramsal eleştiri, görmezden gelinmeyecek kadar önemli ve değerlidir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmada, Türkiye’nin en önemli klasik arkeologlarından olan Prof. Dr. Fahri Işık’ın alanın hâkim görüşüne karşı geliştirdiği “Uygarlık Anadolu’da Doğdu” yaklaşımı değerlendirilecektir. Işık’ın sahadaki önemli bulgularını düşünsel temelde zenginleştirerek yaptığı bu kavramsal-kuramsal eleştiri, görmezden gelinmeyecek kadar önemli ve değerlidir. Öte yandan, alana hâkim görüşün önermelerini eleştirdiği temel bir nokta dışında doğru ve yerinde olan Işık’ın bu yaklaşımı da kendi içinde kimi sorunlar barındırmaktadır. Zira bir yandan “uygarlığın sıfır noktası” olarak “Helen dünyası”nın gösterilmesine itiraz eden Işık, diğer yandan “uygarlık Helenlerin değil Anadolu'nun eseri” diyerek aslında bir “sıfır noktası” olması fikrine değil, bu noktanın neresi/kim olduğuna dair tespite itiraz etmektedir. Üstelik bu merkezi de mevcut haliyle görece çok yeni bir kavram olan “Anadolu” olarak işaret etmektedir. Eleştirdiğini tersinden yeniden üreten bu yaklaşımı daha da sorunlu kılansa, modern(ist) dönemin ürünü olan paradigmayı eleştirirken içinde bulunduğumuz medeniyetçi/kimlikçi post-modern(ist) döneme yeterince mesafe almamasıdır. Oysa nihayetinde kesintisiz akan “insanlık tarihi”nin evrensel bilimsel gerekliliklere uygun şekilde çalışılmasının tek yolu, herhangi bir zaman- mekânı ne merkeze alan ne de talileştirip değersizleştiren yaklaşım ve yöntemlerin benimsenmesidir
Abstract
The present study will examine the approach of Prof. Dr. Fahri Işık -one of Turkey’s most prominent classical archaeologists- who developed the perspective of “Civilization Was Born in Anatolia” in opposition to the dominant view in the field. Işık’s conceptual and theoretical critique is too important to be overlooked. Nevertheless, his approach also contains inherent and even self-contradictory problems. For although objecting to identifying “Ancient Greece” as the “zero point of civilization”, he simply changes the location and attribution of it and asserts that “civilization was not the work of the Greeks but of Anatolia”. Moreover, he locates this “zero point” in “Anatolia”, which is in fact a comparatively modern concept. Furthermore, he, whilst criticizing the said modernist paradigm, does not distance himself sufficiently from the civilizationist tendencies of the postmodernist era. Yet, the only way to study the continuous flow of “the history of humanity” in accordance with universal scientific principles is to adopt approaches and methodologies that neither privilege nor marginalize any specific time or space.