Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular; Lüksemburg, İsviçre, Hollanda ve Belçika gibi sosyo-ekonomik düzeyi gelişmiş bazı ülkelerin sağlık sistemi performansında üst sıralarda yer aldığını ancak Letonya, Polonya ve Türkiye gibi düşük gelirli ülkelerin ise alt grupta konumlandığını ortaya koymuştur.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, OECD ülkelerinin sağlık sistemi başarısını çok kriterli karar verme yöntemleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirmek, Türkiye’nin OECD ülkeleri arasındaki konumunu ortaya koymak ve farklı yöntemlerden elde edilen skorları karşılaştırmaktır. Çalışmada doğumda beklenen yaşam süresi, bulaşıcı ve kronik hastalıklara bağlı ölüm oranları, karşılanamayan sağlık ihtiyaçları, sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyi ve algılanan sağlık statüsü olmak üzere altı gösterge dikkate alınmıştır. Veriler; IHME, Eurostat ve OECD gibi uluslararası kurumların düzenli yayınladıkları istatistiklerden elde edilmiştir. Analiz sürecinde TOPSIS, PROMETHEE II ve ELECTRE III yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Bulgular; Lüksemburg, İsviçre, Hollanda ve Belçika gibi sosyo-ekonomik düzeyi gelişmiş bazı ülkelerin sağlık sistemi performansında üst sıralarda yer aldığını ancak Letonya, Polonya ve Türkiye gibi düşük gelirli ülkelerin ise alt grupta konumlandığını ortaya koymuştur. Türkiye, bazı göstergelerde görece daha iyi bir performans sergilese de genel başarı düzeyi açısından OECD ülkelerinin gerisinde kalmıştır. Bu çalışma, çok kriterli karar verme yöntemlerinin sağlık sistemi performansını değerlendirmede güçlü ve bütüncül bir yaklaşım sunduğunu ortaya koymakta ve politika yapıcılar ve sağlık yöneticileri için sistem başarısını artırmaya yönelik çok boyutlu öneriler sunmaktadır.
Abstract
The main objective of this study is to comparatively evaluate the health system performance of OECD countries using multi-criteria decision-making (MCDM) methods, to determine Türkiye’s position among these countries, and to compare the consistency and results obtained from different methods. The study considers six key indicators: life expectancy at birth, mortality rates due to communicable and non-communicable diseases, unmet health care needs, satisfaction with health services, and self-perceived health status. Data were obtained from regularly published statistics of international organizations such as IHME, Eurostat, and OECD. In the analysis, TOPSIS, PROMETHEE II, and ELECTRE III methods were applied in combination. The findings reveal countries with higher socio-economic levels such as Luxembourg, Switzerland, the Netherlands, and Belgium ranked at the top in terms of health system performance, while lower-income countries like Latvia, Poland, and Türkiye were positioned in the lower group. Although Türkiye showed relatively better performance in some indicators, its overall health system performance remains below the OECD average. This study demonstrates that multi-criteria decision-making methods provide a robust and holistic approach to assessing health system performance and offers multidimensional recommendations for policymakers and health system managers to improve system efficiency and equity.