Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 24 Sayı: 2

Hava Trafik Kontrolörlerinin İnisiyatif Almadan Çalışmasının Trafiklerin Uçuş Süresine Etkisi ve Maliyeti

The Effect and Cost of Air Traffic Controllers Working Without Initiative on the Flight Time of Traffic

Osman Atilla Altıntaş(ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7328-3409
Suat Uslu(ESKİŞEHİR TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6344-8641
Sayfa
617–628
Yayın Tarihi
2024-06-27
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, İAÇ sürecinde yapılan operasyonlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve süreç içerisinde oluşan gecikme maliyetlerindeki farklar ortaya çıkarılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’de hava trafik kontrolörleri, çalışma koşullarındaki ve haklarındaki mağduriyetleri ifade etmek için 9 hafta boyunca belirli günlerde İnisiyatif Almadan Çalışma (İAÇ) kapsamında tam kurallı operasyon uygulamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu süreç bazı meydanlarda gelen ve giden trafiklerin planlanan zamanlarında uçuşunu gerçekleştirmesini etkilemiş, havada yapılan beklemeleri arttırmış ve bunlarla birlikte uçuş safhalarında genel bir gecikmeye sebep olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, İAÇ sürecinde yapılan operasyonlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve süreç içerisinde oluşan gecikme maliyetlerindeki farklar ortaya çıkarılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hava Trafik Kontrol · Maliyet Analizi · İnisiyatif

Özet

Türkiye’de hava trafik kontrolörleri, çalışma koşullarındaki ve haklarındaki mağduriyetleri ifade etmek için 9 hafta boyunca belirli günlerde İnisiyatif Almadan Çalışma (İAÇ) kapsamında tam kurallı operasyon uygulamıştır. Bu kapsamda hava trafik kontrolörleri, havacılık prosedürlerini ve kurallarını birebir uygulamıştır. Operasyon emniyeti ve güvenliğini riske atmadan, planlanan hava trafik akışında herhangi bir inisiyatif uygulama olmaksızın operasyon süreci yönetilmiştir. Bu süreç bazı meydanlarda gelen ve giden trafiklerin planlanan zamanlarında uçuşunu gerçekleştirmesini etkilemiş, havada yapılan beklemeleri arttırmış ve bunlarla birlikte uçuş safhalarında genel bir gecikmeye sebep olmuştur. Emniyet hiçbir şekilde riske atılmadan yapılan bu çalışmalar hava trafik kontrolörlerinin, havacılık operasyonlarındaki etkilerini gözler önüne sermek ve havacılık sektörüne olan katkılarını ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Bu çalışmada, İAÇ sürecinde yapılan operasyonlar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve süreç içerisinde oluşan gecikme maliyetlerindeki farklar ortaya çıkarılmıştır.

Abstract

In Türkiye, air traffic controllers implemented full-fledged work on certain days without taking the initiative to express their grievances. In this context, air traffic controllers provide air traffic service by strictly complying with aviation procedures and rules, without taking any initiative in the planned air traffic flow without risking operational safety and security. This situation affects the incoming and outgoing traffic in some airports to perform the operation at the planned times, increases the waiting in the air, and causes a general delay in the flight phases. These execution carried out without risking safety in any way, aim to reveal the effects of air traffic controllers in traffic management and to reveal their contributions to the aviation industry. In this study, operations performed without taking initiative were comparatively analyzed and the differences in operation costs were revealed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Altıntaş, O. A., Uslu, S. (2024). Hava Trafik Kontrolörlerinin İnisiyatif Almadan Çalışmasının Trafiklerin Uçuş Süresine Etkisi ve Maliyeti. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 24 Sayı: 2, 617–628. https://doi.org/10.18037/ausbd.1413136

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Abadie, L. M., Galarraga, I. and Ruiz-Gauna, I. (2022). Flight delays in Germany: a model for evaluation of future cost risk. European Journal of Transport and Infrastructure Research, 22(1), 93-117. https://doi.org/10.18757/ejtir.2022.22.1.5936
  2. Cook, A. J., and Tanner, G. (2015). European airline delay cost reference values. Brussels: EUROCONTROL Performance Review Unit. Erişim Adresi: https://westminsterresearch.westminster.ac.uk/item/q2614 /european-airline-delay-cost-reference-values
  3. Delgado, L., Cook, A., Cristóbal, S. and Plets, H. (2015). Controller time and delay costs - a trade-off analysis. Schaefer, D. (Ed.), Fifth SESAR Innovation Days. Bologna: SESAR. Erişim Adresi: https://westminsterresearch.westminster.ac.uk/item/9x218/controller-time-and-delay-costs-a-trade-off-analysis
  4. DHMİ. (2022). AIP Türkiye GEN 3.3 hava trafik hizmetleri. Ankara: DHMİ.
  5. DHMİ. (2023). Hava seyrüsefer hizmetleri emniyet ve adil kültür politikası. Erişim Adresi: https://www.dhmi.gov.tr/Sayfalar/Ssd/HvSsEmniyetYonetimSbMd/HvSddEmniyetHizmetleriAdilKulturPolitikasi.aspx
  6. Di Nocera, F., Fabrizi, R., Terenzi, M. and Ferlazzo, F. (2006). Procedural errors in air traffic control: Effects of traffic density, expertise, and automation. Aviation, space, and environmental medicine, 77, 639-43.
  7. Edwards, T., Martin, L., Bienert, N. and Mercer, J. (2017). The relationship between workload and performance in air traffic control: Exploring the influence of levels of automation and variation in task demand. In L. Longo, & M. Leva, Human Mental Workload: Models and Applications (pp. 120-139). Cham: Springer. doi:https://doi.org/10.1007/978-3-319-61061-0_8
  8. EUROCONTROL. (2020). EUROCONTROL standard inputs for economic analyses edition number: 9.0. Brussel: European Organisation for the Safety of Air Navigation. Erişim Adresi: https://www.eurocontrol.int/sites/default/files/2021-03/eurocontrol-standard-inputs-economic-analysis-ed-9.pdf
  9. EUROCONTROL. (2023, Nisan 4). All together now 2023. Erişim Adresi: https://www.eurocontrol.int/publication/all-together-now-2023
  10. EUROCONTROL. (2023). Daily punctuality - states. Erişim Adresi: https://www.eurocontrol.int/Economics/DailyPunctuality-States.html
  11. EUROCONTROL. (2023). Daily traffic variation - states. Erişim Adresi: https://www.eurocontrol.int/Economics/DailyTrafficVariation-States.html
  12. Fernandes, N., Moro, S., Costa, C. J. and Aparicio, M. (2020). Factors influencing charter flight departure delay. Research in Transportation Business and Management, 34, 0-0. doi:10.1016/j.rtbm.2019.100413
  13. Galarraga, I., Abadie, L. M., Standfuss, T., Ruiz-Gauna, I. and Goicoechea, N. (2024). An approximation of flights, delays and costs for different forecast scenarios: A backcasting exercise. Heliyon, 10. doi: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e26480
  14. HTK-SEN. (2023, Kasım 30). [@htksen]. Erişim Adresi: https://twitter.com/htksen/status/1730213386623844365
  15. HTK-SEN. (2023, Eylül 9). İnisiyatif almadan çalışma faaliyeti duyurusu. Erişim Adresi: https://www.htksen.org/post/i%CC%87nisiyatif-almadan-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-faaliyeti-duyurusu
  16. ICAO. (2018). Annex 11 - Air traffic services (15. bs.). Montreal: International Civil Aviation Organization.
  17. ICAO. (2016). Doc 4444 - Procedures for air navigation services (16. bs.). Montreal: International Civil Aviation Organization.
  18. Reitmann, S. and Schultz, M. (2019). Machine learning approach to predict aircraft boarding. Transportation Research Part C: Emerging Technologies, 98, 391. doi: https://doi.org/10.1016/j.trc.2018.09.007
  19. SHGM. (2023). Air traffic controller. Erişim Adresi: https://web.shgm.gov.tr/en/personali-licences-and-training/2129-air-traffic-controller#:~:text=Air%20traffic%20Controllers%20apply%20many,to%20 pilots%20by%20means%20of
  20. Skybrary. (2021). Basic controller techniques: direct routing. Erişim Adresi: https://skybrary.aero/articles/basic-controller-techniques-direct-routing
  21. Skybrary. (2021). How air traffic control works. Erişim Adresi: https://skybrary.aero/articles/how-air-traffic-control-works
  22. Starita, S., Strauss, A., Fei, X., Jovanovic, R., Ivanov, N., Pavlovic, G. and Fichert, F. (2020). Air traffic control capacity planning under demand and capacity provision uncertainty. Transportation Science, 54, 882-896. doi: https://doi.org/10.1287/trsc.2019.0962
  23. Turhan, U., Açıkel, B. ve Güneş, T. (2022). Hava trafik kontrolörlerinin performansını etkileyen faktörler. P. Ünsal, & S. Çeken, Havacılık Psikolojisi: Kavramlar, Araştırmalar, Uygulamalar içinde (s. 471-512). İstanbul: Istanbul University Press. doi:10.26650/B/SS32.2022.04.17