KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 2

Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma

The Relationship between Environmental Factors and Financial Performance: A Study on BIST Sustainability Index

Fatih Akdeniz(GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ, GÜMÜŞHANE İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ)0000-0003-0518-0242
Sayfa
574–589
Yayın Tarihi
2026-06-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz bulguları, çevresel harcamalar, enerji tüketimi ve sera gazı emisyonlarının aktif kârlılık üzerinde negatif bir etkisi olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde doğal kaynakların hızla tükenmesi, iklim değişikliği ve çevresel bozulma gibi küresel sorunlar, sürdürülebilirlik odaklı çalışmaların önemini her zamankinden daha fazla artırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İşletmeler için sürdürülebilirlik stratejilerinin en temel unsurlarından biri çevresel sorumluluk ve bu doğrultuda gerçekleştirilen çevresel yatırımlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Analiz bulguları, çevresel harcamalar, enerji tüketimi ve sera gazı emisyonlarının aktif kârlılık üzerinde negatif bir etkisi olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2020-2024 Verileri
⚙️Değişkenler:Çevre · Sürdürülebilirlik · Finansal Performans

Özet

Günümüzde doğal kaynakların hızla tükenmesi, iklim değişikliği ve çevresel bozulma gibi küresel sorunlar, sürdürülebilirlik odaklı çalışmaların önemini her zamankinden daha fazla artırmaktadır. İşletmeler için sürdürülebilirlik stratejilerinin en temel unsurlarından biri çevresel sorumluluk ve bu doğrultuda gerçekleştirilen çevresel yatırımlardır. Bu çerçevede, pek çok şirket çevreye duyarlı projelere ve yatırımlara daha fazla kaynak ayırmaktadır. Ancak, çevresel yatırımların şirketlerin finansal performansı üzerindeki etkisi hâlen tartışmalı bir konudur. Bu araştırmanın amacı, 2020-2024 döneminde BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan 18 sanayi ve üretim şirketinin çevresel harcamaları ve kaynak kullanımları ile finansal performansları arasındaki ilişkiyi analiz etmektir. Çalışmada, finansal performans göstergeleri olarak aktif kârlılık, özsermaye kârlılığı ve fiyat/kazanç oranı bağımlı değişken olarak kullanılırken; çevresel harcamalar, enerji tüketimi, tehlikeli atık miktarı, su tüketimi ve sera gazı emisyonu ise bağımsız değişkenler olarak ele alınmıştır. Analiz bulguları, çevresel harcamalar, enerji tüketimi ve sera gazı emisyonlarının aktif kârlılık üzerinde negatif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Öte yandan, tehlikeli atık miktarı ile aktif kârlılık arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Özsermaye kârlılığı açısından yalnızca tehlikeli atık miktarıyla pozitif yönlü bir ilişki saptanmış, diğer çevresel değişkenlerle anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Fiyat/kazanç oranında ise tehlikeli atık miktarı dışında çevresel değişkenlerle anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. AR-GE yatırımları finansal performans üzerinde pozitif, finansal kaldıraç oranı ve şirket büyüklüğü ise genellikle negatif etki göstermiştir. Çalışma genelinde çevresel harcamaların finansal performans üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu ve piyasa değerleme ölçütleriyle çevresel göstergeler arasındaki ilişkinin zayıf kaldığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Today, global challenges such as the rapid depletion of natural resources, climate change, and environmental degradation have made sustainability-focused initiatives more critical than ever. For businesses, one of the fundamental pillars of sustainability strategies is environmental responsibility, particularly through environmental investments. In this context, many companies are allocating increasing resources to environmentally conscious projects and initiatives. However, the impact of such environmental investments on corporate financial performance remains a subject of ongoing debate. This study aims to analyze the relationship between environmental expenditures, resource utilization, and financial performance of 18 industrial and manufacturing firms listed in the BIST Sustainability Index during the 2020–2024 period. In the analysis, financial performance indicators such as return on assets (ROA), return on equity (ROE), and price-to-earnings (P/E) ratio were used as dependent variables, while environmental expenditures, energy consumption, hazardous waste generation, water consumption, and greenhouse gas emissions were considered independent variables. The findings reveal that environmental expenditures, energy consumption, and greenhouse gas emissions exert a negative effect on ROA. Conversely, a positive relationship was identified between hazardous waste generation and ROA. In terms of ROE, only hazardous waste generation exhibited a statistically significant positive relationship, with no significant associations found for other environmental variables. Similarly, for the P/E ratio, no significant relationships were observed with environmental indicators except for hazardous waste generation. Moreover, research and development (R&D) investments were found to positively influence financial performance, while financial leverage and firm size generally had a negative effect. Overall, the study concludes that the impact of environmental expenditures on financial performance is limited, and the relationship between market valuation measures and environmental indicators remains weak.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akdeniz, F. (2026). Çevresel Faktörler ile Finansal Performans İlişkisi: BIST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 2, 574–589. https://doi.org/10.18037/ausbd.1743966

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (61)

  1. Akbar, A., Jiang, X., Qureshi, M. A., & Akbar, M. (2021). Does corporate environmental investment impede financial performance of Chinese enterprises? The moderating role of financial constraints. Environmental Science and Pollution Research, 28(41), 58007-58017.
  2. Ambec, S., & Lanoie, P. (2008). Does it pay to be green? A systematic overview. The Academy of Management Perspectives, 45-62.
  3. Baltagi, B. H., Jung, B. C. and Song, S. H. (2010). Testing for heteroskedasticity and serial correlation in a random effects panel data model. Journal of Econometrics, 154(2), 122-124. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2009.04.009
  4. Berg, F., Kölbel, J. F., & Rigobon, R. (2022). Aggregate confusion: The divergence of ESG ratings. Review of Finance, 26(6), 1315-1344.
  5. Chariri, A., Bukit, G. R. S. B., Eklesia, O. B., Christi, B. U., & Tarigan, D. M. (2018). Does green investment increase financial performance? Empirical evidence from Indonesian companies. In E3S web of conferences (Vol. 31, p. 09001). EDP Sciences.
  6. Chen M, Shi V and Wei X (2022), Environmental regulations, R&D intensity, and enterprise profit rate: Understanding firm performance in heavy pollution industries. Front. Environ. Sci. 10:1077209. doi: 10.3389/fenvs.2022.1077209
  7. Cheng, Q., Lin, A. P., & Yang, M. (2025). Green innovation and firms’ financial and environmental performance: The roles of pollution prevention versus control. Journal of Accounting and Economics, 79(1), 101706.
  8. Cortez, M. C., Andrade, N., & Silva, F. (2022). The environmental and financial performance of green energy investments: European evidence. Ecological Economics, 197, 107427.
  9. Deloitte. (2023). Sustainability and financial reporting integration trends. Global Sustainability Report.
  10. Devine, A., & Yönder, E. (2023). Impact of environmental investments on corporate financial performance: Decomposing valuation and cash flow effects. The Journal of Real Estate Finance and Economics, 66(4), 778-805.
  11. Düzer, M. (2018). Sürdürülebilirlik Performans Göstergelerine İlişkin Açıklamaların Finansal Performans Üzerine Etkisi. Anadolu Üniversitesi: Yayımlanmamış Doktora Tezi. Eskişehir.
  12. Düzer, M. ve Önce, S. (2017). Kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması ve finansal performans: BİST’te işlem gören şirketler için karşılaştırmalı bir analiz. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(2), 637-648.
  13. Eccles, R. G., Ioannou, I., & Serafeim, G. (2014). The impact of corporate sustainability on organizational processes and performance. Management science, 60(11), 2835-2857.
  14. Emenyi, E. O. (2024). Envıronmental Investment Dısclosures And Fınancıal Performance Of Lısted Industrıal Goods Fırms In Nıgerıa. International Journal of Advances in Management and Economics, 164–179.
  15. Emmanuel, Y. L., Doorasamy, M., Kwarbai, J., Otekunrin, A. O., & Osakede, U. A. (2024). Relationship of environmental disclosure of renewable energy, carbon emissions, waste management, water consumption, and banks’ financial performance. Waste Management, Water Consumption, and Banks’ Financial Performance (August 30, 2024). International Journal of Energy Economics and Policy, 14(2), 10-32479.
  16. Fan, L. W., Pan, S. J., Liu, G. Q., & Zhou, P. (2017). Does energy efficiency affect financial performance? Evidence from Chinese energy-intensive firms. Journal of Cleaner Production, 151, 53-59.
  17. Friede, G., Busch, T., & Bassen, A. (2015). ESG and financial performance: Aggregated evidence from more than 2000 empirical studies. Journal of Sustainable Finance & Investment, 5(4), 210-233.
  18. Ganda, F. and Milondzo, K. S. (2018). The impact of carbon emissions on corporate financial performance: Evidence from the South African firms. Sustainability, 10(7), 2398, 1-22.
  19. Godil, D. I., Sharif, A., Ali, M. I., Ozturk, I., & Usman, R. (2021). The role of financial development, R&D expenditure, globalization and institutional quality in energy consumption in India: New evidence from the QARDL approach. Journal of Environmental Management, 285, 112208.
  20. Griggs, D., Stafford-Smith, M., Gaffney, O., Rockström, J., Öhman, M. C., Shyamsundar, P.,. & Noble, I. (2013). Policy: Sustainable development goals for people and planet. Nature, 495(7441), 305-307.
  21. Güneysu, Y. ve Atasel, O. Y. (2022). Karbon Emisyonları ile Finansal Performans Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: BIST100 Endeksinde Bir Araştırma. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(3), 1183-1193.
  22. Habtewold, T. M. (2023). Impacts of internal R&D on firms’ performance and energy consumption: Evidence from Ethiopian firms. International Journal of Innovation Studies, 7(1), 47-67.
  23. Hu, J., & Zhao, Y. (2024). Improving corporate profitability from the inside out with environmental performance: an empirical analysis based on Chinese listed company data. Frontiers in Environmental Science, 12, 1489896.
  24. Horváthová, E. (2010). Does environmental performance affect financial performance? A meta-analysis. Ecological Economics, 70(1), 52-59.
  25. IPCC. (2023). Climate Change 2023: Synthesis Report.
  26. Iwata, H. ve Okada, K. (2011). How does environmental performance affect financial performance? Evidence from Japanese manufacturing firms. Ecological Economics, 70(9), 1691-1700.
  27. Jin, Z., & Xu, J. (2020). Impact of Environmental Investment on Financial Performance: Evidence from Chinese listed Companies. Polish Journal of Environmental Studies, 29(3).
  28. Kang, X., Zhang, J., Ren, W., & Shi, J. (2025). Green investment, environmental regulation, and environmental performance. Finance Research Letters, 80, 107383.
  29. Kates, R. W., Parris, T. M., & Leiserowitz, A. A. (2022). What is sustainable development? Goals, indicators, values, and practice. Environment: Science and Policy for Sustainable Development, 47(3), 8-21.
  30. Korga, S., & Aslanoğlu, S. (2022). Sürdürülebilirlik performansı ile finansal performans ilişkisi üzerine bir araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 25(2), 633-645.
  31. Lanoie, P., & Tanguay, G. A. (2000). Factors leading to green profitability: Ten case studies. Greener Management International, 31, 39-50.
  32. Lee, E. (2020). Environmental Regulation and Financial Performance in China: An Integrated View of the Porter Hypothesis and Institutional Theory. Sustainability, 12(23), 10183. https://doi.org/10.3390/su122310183
  33. Liu, Y., Saleem, S., Shabbir, R., Shabbir, M. S., Irshad, A., & Khan, S. (2021). The relationship between corporate social responsibility and financial performance: A moderate role of fintech technology. Environmental Science and Pollution Research, 28, 20174-20187.
  34. Lu, L. W., & Taylor, M. E. (2018). A study of the relationships among environmental performance, environmental disclosure, and financial performance. Asian Review of Accounting, 26(1), 107-130.
  35. Nor, N. M., Bahari, N. A. S., Adnan, N. A., Kamal, S. M. Q. A. S., & Ali, I. M. (2016). The effects of environmental disclosure on financial performance in Malaysia. Procedia Economics and Finance, 35, 117-126.
  36. Nuzula, N. F. (2019). Does Environmental Cost Affect Japanese Firms’ Performance. International Journal of Professional Business Review, 4(1), 14-21.
  37. Ohaka, J. & Obı, H. I. (2021). Sustainability Reporting and Corporate Performance: Evidence From Listed Companies in Nigerıa. Nigerian Journal Of Management Sciences, 22(1), 190-206.
  38. Perez-Calderon, E., Milanes-Montero, P. ve Javier, O. (2012). Environmental performance and firm value: Evidence from Dow Jones Sustainability Index Europe. International Journal of Environmental Research, 6(4), 1007-1014.
  39. Qi, G. Y., Zeng, S. X., Shi, J. J., Meng, X. H., Lin, H., & Yang, Q. X. (2014). Revisiting the relationship between environmental and financial performance in Chinese industry. Journal of Environmental Management, 145, 349-356.
  40. Rahman, M. J., Rana, T., Zhu, H., & Qinglu, X. (2025). The Impact of Corporate Environmental Performance on Financial Performance. In Carbon Accounting for Sustainability and Environmental Management,106-124, Routledge.
  41. Riski, M., Husnatarina, F., Umbing, G. B., Christmas, A. F., Nasir, D., Yeremi, R. N. H., & Ludang, R. F. A. (2025). The Effect of Green Accounting, Green Intellectual Capital & Corporate Social Responsibility on Financial Performance: Empirical Study of Energy Sector Companies Listed on the Indonesian Stock Exchange for the 2021-2023 Period. Golden Ratio of Finance Management, 5(1), 123-136.
  42. Rockström, J., Gupta, J., Qin, D., Lade, S. J., Abrams, J. F., Andersen, L. S.,. & Liverman, D. (2023). Safe and just Earth system boundaries. Nature, 619(7968), 102-111.
  43. Rubashkina, Y., Galeotti, M., & Verdolini, E. (2015). Environmental regulation and competitiveness: Empirical evidence on the Porter Hypothesis from European manufacturing sectors. Energy Policy, 83, 288-300.
  44. Sachs, J. D., Kroll, C., Lafortune, G., Fuller, G., & Woelm, F. (2021). Sustainable Development Report 2021. Cambridge University Press.
  45. Saeed, M. M., Mohammed, S. S., Kumari, M., & Pandey, G. (2024). The impact of corporate environmental reporting on the financial performance of listed manufacturing firms in Ghana (Csr‐24‐2036). Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 32(1), 1230-1244.
  46. Schaltegger, S., & Burritt, R. (2017). Contemporary Environmental Accounting: Issues, concepts and practice. Routledge.
  47. Sevim, U. (2021). İşletmelerin Çevresel Yatırım Harcamalarının Finansal Performans Üzerine Etkisi: BİST Sürdürülebilirlik Endeksi Üzerine Bir Araştırma. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 7(1), 55-67.
  48. Shabbir, M. S., & Wisdom, O. (2020). The Relationship Between Corporate Social Responsibility, Environmental İnvestments and Financial Performance: Evidence From Manufacturing Companies. Environmental Science and Pollution Research, 27(32), 39946-39957.
  49. Shuwaikh, F., Benkraiem, R., & Dubocage, E. (2023). Investment in green innovation: how does it contribute to environmental and financial performance?. Journal of Innovation Economics & Management, 41(2), 107-149.
  50. Singal, M. (2014). The link between firm financial performance and investment in sustainability initiatives. Cornell Hospitality Quarterly, 55(1), 19-30.
  51. Sueyoshi, T., & Goto, M. (2009). Can environmental investment and expenditure enhance financial performance of US electric utility firms under the clean air act amendment of 1990?. Energy Policy, 37(11), 4819-4826.
  52. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. https://sdgs.un.org/publications/transforming-our-world-2030-agenda-sustainable-development-17981.
  53. Wagner, M. (2010). The role of corporate sustainability performance for economic performance: A firm-level analysis of moderation effects. Ecological Economics, 69(7), 1553-1560.
  54. Wagner, M., Van Phu, N., Azomahou, T. ve Wehrmeyer, W. (2002). The relationship between the environmental and economic performance of firms: an empirical analysis of the European paper industry. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 9(3), 133–146.
  55. Yerdelen Tatoğlu, F. (2021). Panel Veri Ekonometrisi Stata Uygulamalı. İstanbul: Beta Yayınları
  56. Yıldız, F., Kılınç, Y. & Kavas, T. (2022). Çevresel Maliyetlerin Finansal Performans Üzerindeki Etkisinin Tespiti: BİST Sürdürülebilirlik Endeksinde Yer Alan Firmalar Üzerinden Bir Ampirik İnceleme. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 417-442.
  57. Yıldız, Ş., Tuna, G., & Tuna, V. E. (2016). Kurumsal sosyal sorumluluk kapsamında çevre açıklamaları ile firma özellikleri arasındaki ilişki: kimya, petrol, kauçuk ve plastik ürünler sektöründe bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 8(2), 255-276.
  58. Zhao, R., Mou, Y., & Yu, X. (2025). Analysis of the moderating effects of environmental regulations on green accounting information disclosure and financial performance of heavily polluting enterprises. Finance Research Letters, 72, 106493.
  59. Zhou, P., Ang, B. W., & Wang, H. (2012). Energy and CO2 emission performance in electricity generation: a non-radial directional distance function approach. European Journal of Operational Research, 221(3), 625-635.
  60. Griggs, D., Stafford-Smith, M., Gaffney, O., Rockström, J., Öhman, M. C., Shyamsundar, P.,. & Noble, I. (2013). Policy: Sustainable development goals for people and planet. Nature, 495(7441), 305-307.
  61. Rockström, J., Gupta, J., Qin, D., Lade, S. J., Abrams, J. F., Andersen, L. S.,. & Liverman, D. (2023). Safe and just Earth system boundaries. Nature, 619(7968), 102-111.