KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 26 Sayı: 3

Türk Hava Yolları’nda Sürdürülebilirlik Odaklı Stratejik Konumlandırma Dönüşümü: 2014-2023 Dönemi Analizi

Turkish Airlines' SustainabilityFocused Strategic Positioning Transformation: An Analysis of the 2014-2023 Period

Ahmet Ertek(KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ, SİVİL HAVACILIK YÜKSEKOKULU, HAVACILIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ)0000-0002-8156-5075
Sayfa
1355–1382
Yayın Tarihi
2026-09-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Analiz sürecinde sürdürülebilirlik söylemi yedi kategori altında değerlendirilmiş ve raporlarda yer alan doğrudan ifadeler üzerinden bulgular oluşturulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, Türk Hava Yolları’nın 2014-2023 dönemine ait sürdürülebilirlik raporları üzerinden sürdürülebilirlik söylemi ve sürdürülebilirliğin kurumsal konumlandırılma biçiminin zaman içerisindeki dönüşümüyle, bu dönüşümün işletmenin stratejik yönelimi ve kurumsal konumlandırmasıyla nasıl ilişkilendiğini incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Analiz sürecinde sürdürülebilirlik söylemi yedi kategori altında değerlendirilmiş ve raporlarda yer alan doğrudan ifadeler üzerinden bulgular oluşturulmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak sürdürülebilirliğin, Türk Hava Yolları sürdürülebilirlik raporlarında çevresel bir sorumluluk alanının ötesinde, işletmenin stratejik yönelimi ve kurumsal konumlandırmasını destekleyen bir unsur olarak sunulduğu değerlendirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2014-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Sürdürülebilirlik · stratejik konumlandırma · hava yolu işletmeciliği

Özet

Bu çalışma, Türk Hava Yolları’nın 2014-2023 dönemine ait sürdürülebilirlik raporları üzerinden sürdürülebilirlik söylemi ve sürdürülebilirliğin kurumsal konumlandırılma biçiminin zaman içerisindeki dönüşümüyle, bu dönüşümün işletmenin stratejik yönelimi ve kurumsal konumlandırmasıyla nasıl ilişkilendiğini incelemektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş olup doküman ve tematik içerik analizi teknikleri kullanılmıştır. Analiz sürecinde sürdürülebilirlik söylemi yedi kategori altında değerlendirilmiş ve raporlarda yer alan doğrudan ifadeler üzerinden bulgular oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular, sürdürülebilirliğin sürdürülebilirlik raporlarında sunuluş biçimi ve kurumsal söylem içerisindeki konumunun zaman içerisinde daha sistematik, kurumsallaşmış ve çok boyutlu bir yapıya doğru evrildiğini göstermektedir. Özellikle kurumsal sürdürülebilirlik vizyonunun zamanla belirginleştiği, karbon emisyonu yönetimi ve raporlama süreçlerinin kurumsal bir çerçeveye kavuştuğu ve sürdürülebilir havacılık yakıtı uygulamalarının raporlarda stratejik gündemin bir parçası olarak sunulduğu görülmektedir. Sonuç olarak sürdürülebilirliğin, Türk Hava Yolları sürdürülebilirlik raporlarında çevresel bir sorumluluk alanının ötesinde, işletmenin stratejik yönelimi ve kurumsal konumlandırmasını destekleyen bir unsur olarak sunulduğu değerlendirilmektedir.

Abstract

This study examines the transformation of sustainability discourse and corporate positioning within Turkish Airlines' sustainability reports from 2014-2023, and how this transformation relates to the company's strategic orientation and corporate positioning. A qualitative research method was employed, employing document and thematic content analysis techniques. During the analysis, sustainability discourse was evaluated under seven categories, and findings were derived from direct statements in the reports. The findings indicate that the presentation of sustainability in sustainability reports and its position within the corporate discourse has evolved over time towards a more systematic, institutionalized, and multi-dimensional structure. Specifically, the corporate sustainability vision has become more defined, carbon emission management and reporting processes have been framed within a corporate context, and sustainable aviation fuel practices are presented as part of the strategic agenda in the reports. In conclusion, it is assessed that sustainability in Turkish Airlines' sustainability reports is presented not merely as an area of environmental responsibility, but as an element supporting the company's strategic orientation and corporate positioning.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ertek, A. (2026). Türk Hava Yolları’nda Sürdürülebilirlik Odaklı Stratejik Konumlandırma Dönüşümü: 2014-2023 Dönemi Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 26 Sayı: 3, 1355–1382. https://doi.org/10.18037/ausbd.1840090

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (57)

  1. Abdi, Y., & Mohammadi, M. (2025). Moderating role of strategic ownership on board composition and esg (environmental, social, and governance) performance in global airlines: Insights from full-service and low-cost carriers. Strategic Change, 34(2), 277-303. https://doi.org/10.1002/jsc.2615.
  2. Akca, M., Kaya, L., Akbulut, L., Atılgan, A., Çoşgun, A., & Akbulut, A. (2026). decarbonizing the skies: a multidimensional analysis of sustainable aviation from the perspective of industry executives in Türkiye. Sustainability, 18(1), 465. https://doi.org/10.3390/su18010465.
  3. Alexiou, K., Wiggins, J., & Fourkan, M. (2024). Legitimate incongruity: Strategic positioning within hybrid categories. Journal of Business Venturing, 39(4), 106402. https://doi.org/10.1016/j. jbusvent.2024.106402.
  4. Ambrosio, W.B., de Sousa, B.A., Kanieski, J.M., Marchiorie, P., & Mockaitis, G. (2025). Sustainable aviation fuels: Opportunities, alternatives, and challenges for decarbonizing the aviation industry and fostering renewable chemicals. DOI:10.48550/arXiv.2504.03880.
  5. Aras, G. & D. Crowther. (2008). Governance and sustainability: an investigation into relationship between corporate governance and corporate sustainability. Management Decision, 46 (3):433-448. DOI:10.1108/00251740810863870.
  6. Bardon, P., & Massol, O. (2025). Decarbonizing aviation with sustainable aviation fuels: Myths and realities of the roadmaps to net zero by 2050. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 211, 115279. https://doi.org/10.1016/j.rser.2024.115279.
  7. Barney, J. B. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108.
  8. Beuving, J., & De Vries, G. (2015). Doing qualitative research: The craft of naturalistic inquiry. Amsterdam University Press. DOI: 10.2307/j.ctt130h8g7.
  9. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa.
  10. Caraveo Gomez Llanos, A. F., Vijaya, A., & Wicaksono, H. (2024). Rating ESG key performance indicators in the airline industry. Environment, Development and Sustainability, 26(11), 27629-27653. https:// doi.org/10.1007/s10668-023-03775-z.
  11. Chomachaei, F., Kaffash, S., & Ertugrul, M. (2026). Sustainability and financial performance: How efficiency mediates the ESG-financial performance relationship in the Airline industry. Journal of Air Transport Management, 133, 102976. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2026.102976.
  12. Deephouse, D. L. (1999). To be different, or to be the same? It’s a question (and theory) of strategic balance. Strategic Management Journal, 20(2), 147–166. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097- 0266(199902)20:23.0.CO;2-Q.
  13. European Union Aviation Safety Agency (EASA). (2025). European aviation environmental report 2025. https://www.easa.europa.eu/en/domains/environment/eaer. (Erişim Tarihi: 11.04.2026).
  14. Göçmen, D., Keleş, M. K., & Özdağoğlu, A. (2025). Performance evaluation in airline operations using SD and DNMA methods within the framework of sustainability: The case of Turkish Airlines. Journal of Aviation, 9(1), 156-167. https://doi.org/10.30518/jav.1591007.
  15. Gössling, S., & Humpe, A. (2020). The global scale, distribution and growth of aviation: Implications for climate change. Global Environmental Change, 65, 102194. https://doi.org/10.1016/j. gloenvcha.2020.102194.
  16. Heyes, G., Urquhart, C., Hooper, P. & Thomas, C. (2023). comprehensive strategic analysis for sustainability: An aviation industry case study, Centre for Enterprise, Faculty of Business and Law, Manchester Metropolitan University, All Saints, Manchester,15(11), 8806; https://doi.org/10.3390/su15118806.
  17. İnneci, A. (2024). Sürdürülebilir kalkınmanın finansman aracı olarak yeşil tahviller ve yeşil tahvillere yönelik vergi teşvik uygulamaları. MHD - Cilt: 20/Sayı: 240/Yıl: 2024, s. 2435-2464. AÜSBD 544 2026, 26(3), 521-537.
  18. International Air Transport Association. (2025). Net zero 2050: sustainable aviation fuels. https://www.iata. org/en/iata-repository/pressroom/fact-sheets/fact-sheet-sustainable-aviation-fuels/ (Erişim Tarihi: 11.04.2026).
  19. International Civil Aviation Organization (ICAO). (2025).Environmental report 2025. ICAO. https://www.icao.int/sites/default/files/environmental-protection/Documents/EnvironmentalReports/2025/FinalENV-REPORT.pdf. (Erişim Tarihi: 11.04.2026).
  20. Jaume J, Alonso G, Benito A (2025). Evaluating the impact of the new environmental regulations on airlines’ business results. Aircraft Engineering and Aerospace Technology: An International Journal, Vol. 97 No. 1 pp. 108–119, doi: https://doi.org/10.1108/AEAT-04-2024-0101.
  21. Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2001). Transforming the Balanced Scorecard from performance measurement to strategic management: Part I. Accounting Horizons, 15(1), 87–104. https://doi.org/10.2308/ acch.2001.15.1.87.
  22. Kılıç, M., Uyar, A., & Karaman, A. S. (2019). What impacts sustainability reporting in the global aviation industry? An institutional perspective. Transport Policy, 79, 54-65. https://doi.org/10.1016/j. tranpol.2019.04.017.
  23. Koistinen, K., Upham, P., & Bögel, P. (2019). Stakeholder signalling and strategic niche management: The case of aviation biokerosene. Journal of Cleaner Production, 225, 72-81. https://doi.org/10.1016/j. jclepro.2019.03.283.
  24. Koldewey, C., Hemminger, A., Reinhold, J., Gausemeier, J., Dumitrescu, R., Chohan, N., & Frank, M. (2022). Aligning strategic position, behavior, and structure for smart service businesses in manufacturing. Technological Forecasting and Social Change, 175, 121329. https://doi.org/10.1016/j. techfore.2021.121329.
  25. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications, Inc.
  26. Martín-Domingo, L., Efthymiou, M., & Mujica Mota, M. (2025). Airline sustainability reporting in Europe: Progress, compliance and challenges. Environmental and Sustainability Indicators, 28, 101008. https://doi.org/10.1016/j.indic.2025.101008.
  27. Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 1–13. https://doi. org/10.1177/1609406917733847.
  28. Öney, T., & Tüm Kılıç, Y. (2026). Strategic leadership and social sustainability in global aviation: A discourse analysis of airline CEOs. Ege Academic Review, 26(2), 249-270. https://doi.org/10.21121/ eab.20260207.
  29. Paraschi, E. P., Poulaki, I. ve Papageorgiou, A. (2024). Sustainability challenges in airlines contemporary environmental management. Journal of Air Transport Management, Elsevier, vol. 118(C).
  30. Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
  31. Porter, M.E. (2003). Corporate philanthropy: Taking the high ground. Foundation Strategy Group, 1-12. http://earthmind.net/ngo/docs/ philanthropy-high-ground.pdf, (23.11.2011).
  32. Ramakrishnan, J., Liu, T., Yu, R., Seshadri, K., & Gou, Z. (2022). Towards greener airports: Development of an assessment framework by leveraging sustainability reports and rating tools. Environmental Impact Assessment Review, 93, 106740. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2022.106740.
  33. Ramakrishnan, J., Liu, T., Zhang, F., Seshadri, K., Yu, R., & Gou, Z. (2023). A decision tree-based modeling approach for evaluating the green performance of airport buildings. Environmental Impact Assessment Review, 100, 107070. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2023.107070.
  34. Rejikumar, G., Ajitha, A. A., Jose, A., & Mathew, S. (2021). Strategic positioning of tourist destinationsanalyzing the role of perceived meaningfulness. Journal of Hospitality and Tourism Management, 49, 140-151. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2021.08.025.
  35. Rüger, M., & Maertens, S. U. (2023). The content scope of airline sustainability reporting according to the GRI standards—An assessment for Europe’s five largest airline groups. Administrative Sciences, 13(1), 10. https://doi.org/10.3390/admsci13010010. AÜSBD 545 2026, 26(3), 521-537
  36. Saravanamuthu, K. (2004). What is measured counts: Harmonized Corporate reporting and sustainable economic development. Critical Perspectives of Accounting, 15:295-302. https://doi.org/10.1016/ S1045-2354(03)00063-7.
  37. Scheelhaase, J., Maertens, S., Grimme, W., & Jung, M. (2018). EU ETS versus CORSIA – A critical assessment of two approaches to limit air transport’s CO₂ emissions. Journal of Air Transport Management, 67, 55–62. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2017.11.007.
  38. Taskinsoy, J. & Uyar, A. (2017). Havayolu endüstrisinde sürdürülebilirlik raporlaması: Türk Hava Yolları örneği, sürdürülebilirlik ve yönetim: uluslararası bir bakış açısı, http://dx.doi.org/10.2139/ ssrn.3274886.
  39. Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097- 0266(199708)18:73.0.CO;2-Z.
  40. Teoh, L. E., & Khoo, H. L. (2016). Green air transport system: An overview of issues, strategies and challenges. KSCE Journal of Civil Engineering, 20(3), 1040-1052. https://doi.org/10.1007/s12205- 016-1670-3.
  41. Tłoczyński, D., Czerepko, J., & Mirocki, A. (2024). How do sustainable aviation fuels shape the conditions for aviation growth? Economics and Environment, 89(2), 848-848. https://doi.org/10.34659/ eis.2024.89.2.848.
  42. Türk Hava Yolları, (2014). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 11.04.2025).
  43. Türk Hava Yolları, (2015). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 11.04.2025).
  44. Türk Hava Yolları, (2016). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 11.04.2025).
  45. Türk Hava Yolları, (2017). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 11.04.2025).
  46. Türk Hava Yolları, (2018). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 11.04.2025).
  47. Türk Hava Yolları, (2019). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
  48. Türk Hava Yolları, (2020). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
  49. Türk Hava Yolları, (2021). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
  50. Türk Hava Yolları, (2022). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
  51. Türk Hava Yolları, (2023). Sürdürülebilirlik Raporu, https://www.turkishairlines.com/tr-tr/turk-havayollarinda-surdurulebilirlik/raporlarimiz/ (Erişim Tarihi: 25.06.2025).
  52. Voinov, A. & Courtland S. (1994). Dimensios of sustainability. Oregon State University, Department of Anthropology. (Erişim Tarihi: 04.05.2025). http://www.likbez.com/AV/PUBS/DS/Sust_Dim.html.
  53. Waddington, E. G., & Ansell, P. J. (2024). A definition, conceptual framework, and pathway towards sustainable aviation. Progress in Aerospace Sciences, 151, 101050. https://doi.org/10.1016/j. paerosci.2024.101050.
  54. Wagawaththage, T. M. P. (2025). Understanding environmental sustainability initiatives in four leading airlines (Bachelor’s thesis, Jamk University of Applied Sciences). Theseus Repository.
  55. Yaylalı, İ. & Karaman, F. (2025). Evaluation of ESG principles in sustainability reporting with content analysis: examples of airline companies in Türkiye and the world. Bulletin of Accounting and Finance Reviews, 8(1), 134 – 155. DOI: 10.32951/ mufider.1640937. AÜSBD 546 2026, 26(3), 521-537.
  56. Yılmaz, M. K. & Köse, A. (2021). Sustainability in full service carriers versus low cost carriers: A comparison of Turkish Airlines and Pegasus Airlines. T. Aksoy, Ü. Hacıoğlu (Ed.), Financial Ecosystem and Strategy in the Digital Era içinde (293-324 ss.). Berlin: Springer Nature. https://www. doi.org/10.1007/978-3-030-72624-9_13.
  57. Zieba, M. & Johansson, E. (2022). Sustainability reporting in the airline industry: Current literature and future research avenues. Transportation Research Part D Transport and Environment 102(102):103133, DOI:10.1016/j.trd.2021.103133.